Dersin amacı ve öğrenme hedefleri
Yapay zekâ kullanırken gizlilik ve adaletle ilgili riskleri fark eder.
- Yapay zekâdaki etik, güvenlik ve gizlilik risklerini belirler.
- Riskleri azaltacak önlemleri önerir.
İlgili tema kodu: BTY.5.5.2
Hazırlık ve materyaller
Konu anlatımı, bu haftanın sunumu, kâğıt ve kalem kullanılır. Dijital uygulama için uygun cihaz varsa eşli çalışma yapılabilir; cihaz yoksa aynı düşünme adımları kâğıt üzerinde denenir. Süre ve araç seçimi öğretmen tarafından uyarlanır.
Günlük ders akışı
- 10 dk
Merak uyandır ve ön bilgiyi yokla
Yapay zekâya verilen veri içinde başkasının özel bilgisi bulunabilir. Bir model yalnız belirli örneklerle eğitilirse bazı durumlarda adil olmayan sonuçlar üretebilir. Bu yüzden izin, gizlilik, doğruluk ve adalet birlikte düşünülür.
Öğrencilerden tanıdıkları bir örnek söylemelerini isteyin. Yanıtları hemen puanlamak yerine gerekçelerini dinleyin.
- 20 dk
Konu anlatımı ve model olma
Bir aracın önerisini kesin karar sayma; önemli sonuçlarda insan denetimi ve güvenilir ikinci kaynak kullan. Sorun fark edersen örneği kişisel bilgi yaymadan öğretmene bildir.
Sunumdaki örneği birlikte inceleyin; öğrencilerin kendi cümlesiyle açıklamasına fırsat verin.
- 10 dk
Günlük yaşamla ilişkilendir
Yalnız tek tür fotoğrafla eğitilmiş araç başka görüntülerde daha çok hata yapabilir.
Örnekteki tercihlerin sonucunu tartışın; farklı bir durumda neyin değişeceğini sorun.
- 20 dk
Uygula ve ürün oluştur
Kurgusal bir yapay zekâ aracının iki etik riskini ve bunları azaltacak iki önlemi yaz.
Önce bireysel düşünme, ardından eşli karşılaştırma için zaman verin.
- 15 dk
Kontrol et ve geri bildirim ver
Hangi kullanım gizliliği daha iyi korur?
Örnek veya anonim veri kullanmak gereksiz kişisel veri paylaşımını azaltır.
- 5 dk
Kapanış ve sonraki adım
Öğrenci, bu haftanın hedefini kendi cümlesiyle ifade eder ve kafasına takılan bir noktayı yazar.
Bir sonraki derse geçmeden önce ihtiyaç duyulan kavramı kısa bir örnekle yeniden ele alın.
Değerlendirme kanıtı
Öğrencinin örneği nasıl açıkladığını, uygulamadaki kararını ve ürünü düzeltirken kullandığı gerekçeyi birlikte değerlendirin.
Hangi kullanım gizliliği daha iyi korur?
- Kişisel veriyi paylaşmadan örnek veriyle denemek
- Arkadaşın adresini araca girmek
- Şifreyi cevap almak için paylaşmak
Örnek yanıt: Kişisel veriyi paylaşmadan örnek veriyle denemek
Örnek veya anonim veri kullanmak gereksiz kişisel veri paylaşımını azaltır.
Destek ve derinleştirme
Desteğe ihtiyaç duyan öğrenciye görevi küçük adımlara bölerek ve aynı kavramı farklı bir örnekle göstererek yardımcı olun. Hazır olan öğrenci, çözümünü başka bir duruma uyarlayıp neden uygun olduğunu açıklayabilir. Paylaşım sırasında kişisel veri kullanılmaz.
Ders sonrası öğretmen notu
Hangi örnek anlaşılır oldu? Hangi kavramı yeniden ele almak gerekiyor? Bir sonraki derste süreyi ve desteği bu gözlemlere göre düzenleyin.