Dersin amacı ve öğrenme hedefleri
Bir yapay zekâ örneğini etik ilkeler ve bilgi güvenliği açısından değerlendirir.
- Etik ve bilgi güvenliğinin temel bileşenlerini ayırt eder.
- Bir uygulamayı gizlilik ve güvenlik ölçütleriyle değerlendirir.
İlgili tema kodu: BTY.5.5.2
Hazırlık ve materyaller
Konu anlatımı, bu haftanın sunumu, kâğıt ve kalem kullanılır. Dijital uygulama için uygun cihaz varsa eşli çalışma yapılabilir; cihaz yoksa aynı düşünme adımları kâğıt üzerinde denenir. Süre ve araç seçimi öğretmen tarafından uyarlanır.
Günlük ders akışı
- 10 dk
Merak uyandır ve ön bilgiyi yokla
Yapay zekâ aracını kullanırken görev için gerekli en az veriyi seç. İsim, adres, şifre ve özel fotoğraf gibi bilgileri izinsiz paylaşma. Üretilen metin veya görselin doğru ve uygun olduğunu ayrıca kontrol et.
Öğrencilerden tanıdıkları bir örnek söylemelerini isteyin. Yanıtları hemen puanlamak yerine gerekçelerini dinleyin.
- 20 dk
Konu anlatımı ve model olma
Araçtan gelen yanıtı kendi düşüncenin yerine koyma. Kaynağı denetle, eserin kime ait olduğunu sorgula ve belirsizliği belirt. Yanlış cevap gördüğünde soruyu açıklığa kavuştur veya başka kaynak kullan.
Sunumdaki örneği birlikte inceleyin; öğrencilerin kendi cümlesiyle açıklamasına fırsat verin.
- 10 dk
Günlük yaşamla ilişkilendir
Bir ödev için gerçek öğrenci adları yerine “Öğrenci A” gibi kurgusal adlar kullanılır.
Örnekteki tercihlerin sonucunu tartışın; farklı bir durumda neyin değişeceğini sorun.
- 20 dk
Uygula ve ürün oluştur
Bir yapay zekâ aracına verilecek güvenli bir örnek soru yaz ve sonucun nasıl doğrulanacağını ekle.
Önce bireysel düşünme, ardından eşli karşılaştırma için zaman verin.
- 15 dk
Kontrol et ve geri bildirim ver
Yapay zekâya hangi bilgi girilmemelidir?
Şifre ve benzeri özel bilgiler başkasının erişimine açılmamalıdır.
- 5 dk
Kapanış ve sonraki adım
Öğrenci, bu haftanın hedefini kendi cümlesiyle ifade eder ve kafasına takılan bir noktayı yazar.
Bir sonraki derse geçmeden önce ihtiyaç duyulan kavramı kısa bir örnekle yeniden ele alın.
Değerlendirme kanıtı
Öğrencinin örneği nasıl açıkladığını, uygulamadaki kararını ve ürünü düzeltirken kullandığı gerekçeyi birlikte değerlendirin.
Yapay zekâya hangi bilgi girilmemelidir?
- Arkadaşın özel şifresi
- Kurgusal bir şehir adı
- Genel bir konu başlığı
Örnek yanıt: Arkadaşın özel şifresi
Şifre ve benzeri özel bilgiler başkasının erişimine açılmamalıdır.
Destek ve derinleştirme
Desteğe ihtiyaç duyan öğrenciye görevi küçük adımlara bölerek ve aynı kavramı farklı bir örnekle göstererek yardımcı olun. Hazır olan öğrenci, çözümünü başka bir duruma uyarlayıp neden uygun olduğunu açıklayabilir. Paylaşım sırasında kişisel veri kullanılmaz.
Ders sonrası öğretmen notu
Hangi örnek anlaşılır oldu? Hangi kavramı yeniden ele almak gerekiyor? Bir sonraki derste süreyi ve desteği bu gözlemlere göre düzenleyin.