Kod Kâşifi · 35. hafta · 7–11 Haziran 2027

6. sınıf · 35. hafta · BTY.6.6.3

Yapay zekâ ürününü sunma

Akıllı Atık Kutusu çalışır hâle geldi: Atıkları tanıyor, emin olmadığında soruyor, boş kamerada sessiz kalıyor. Şimdi ürünümüzü okulumuza tanıtma zamanı! Bu hafta ürünümüzün amacını, nasıl çalıştığını ve sınırlılıklarını açık ve dürüst bir sunumla anlatmayı öğreneceğiz.

Tema 6 · Yazılım tasarımı ve programlama2 ders saati7–11 Haziran 2027

Isınma · Merak et

Kusursuz ürün var mı?

Bir grup sunumunda “Ürünümüz her atığı her zaman doğru tanır!” dedi. Müdür bir metal kutu gösterdi; kutu “Tekrar göster” dedi.

Grubun sunumunda neyi eksik ya da yanlış söylediğini düşünüyorsun? Bir üründen bahsederken sınırlılıklarını da söylemek neden önemlidir?

Cevaba bak
Grup ürünün sınırlılıklarını söylememiş, hatta abartmış. Yapay zekâ modelleri yanılabilir ve yalnızca öğrendikleri sınıfları tanır. Sınırlılıkları dürüstçe söylemek kullanıcının ürüne doğru biçimde güvenmesini sağlar ve ürünün nasıl geliştirileceğini gösterir.

Adım 1 · Ürün sunumunun bölümleri

Altı slaytlık sunum

Haftanın kavramı

Ürün sunumu

Bir ürünün amacını, nasıl çalıştığını, nasıl geliştirildiğini ve sınırlılıklarını dinleyicilere açık ve dürüst biçimde anlatmaktır.

Örnek: Akıllı Atık Kutusu’nun okul meclisine tanıtılması.

SlaytİçerikAkıllı Atık Kutusu örneği
1. Problem ve amaçHangi problemi çözüyor, kim için?Okulda atıklar yanlış kutulara atılıyor.
2. Nasıl çalışır?Girdi → model → program → çıktıKamera → görüntü modeli → bloklar → kutu ışığı
3. Canlı gösterimÜrünü çalıştırPlastik şişe ve gazete gösterilir.
4. Test ve iyileştirmeÖnce ve sonraDoğruluk 5/10’dan 10/10’a çıktı.
5. SınırlılıklarÜrünün yapamadıklarıMetali tanımıyor; çok karanlıkta zorlanıyor; iki atığı aynı anda göremiyor.
6. Etik ve gelecekGizlilik, sonraki adımlarGörüntü saklanmıyor; metal sınıfı eklenecek.

Etkinlik · Akıllı Atık Kutusu 1.2

Canlı gösterime hazır

İyileştirmelerin hepsi açık ve güven eşiği %70. Sunumunda göstereceğin üç atığı seç ve dene. Bir de sınırlılığı göstermek için metal kutuyu dene.

Kameraya bir atık göster

Modeli iyileştir

Karanlık fotoğraflarEklendi
Cam sınıfı dengelendiEklendi
“Boş” sınıfıEklendi
eğer güven > 0 ise
sınıfın kutusunun ışığını yak
değilse
“Tekrar göster” de

Model sonucu

Kutular

Plastik
Kâğıt
Cam
Organik
Tekrar göster

AtıkModelÇıktıDoğru mu?

Etkinlik · Sunum oluşturucu

Slaytlarını hazırla

Her bölüme bir iki cümle yaz. Slaytların yanda kendiliğinden oluşsun. Eksik bölüm kalırsa kırmızı görünür.

Slaytların

    Adım 2 · Sınırlılıkları açıklamak

    Dürüstlük güven kazandırır

    Akıllı Atık Kutusu’nun sınırlılıkları

    • Yalnızca öğrendiği dört sınıfı tanır; metal, pil gibi atıkları tanımaz.
    • Çok karanlıkta ya da çok parlak ışıkta güveni düşer.
    • Aynı anda iki atık gösterilirse karışır.
    • Yanılabilir; güven eşiği hataları azaltır ama sıfırlamaz.
    • Kamera ve bilgisayar olmadan çalışmaz.

    Sınırlılığı nasıl anlatırım?

    “Ürünümüz [sınırlılık]. Bunun nedeni [neden]. Bu durumda [ürünün yaptığı ya da kullanıcının yapması gereken]. Gelecek sürümde [çözüm].”

    Örnek: “Ürünümüz metal atıkları tanımıyor. Çünkü modelde metal sınıfı yok. Bu durumda kutu ‘Tekrar göster’ diyor. Gelecek sürümde metal sınıfı ekleyeceğiz.”

    Özet · Deftere yazalım

    Defterine bunları yaz

    Yazılı sınava çalışırken önce bu maddeleri tekrar et.

    Yapay zekâ ürününü sunma

    1. Ürün sunumu: Ürünün amacını, işleyişini, gelişimini ve sınırlılıklarını açık ve dürüst biçimde anlatmaktır.
    2. Sunum bölümleri: problem ve amaç → nasıl çalışır → canlı gösterim → test ve iyileştirme → sınırlılıklar → etik ve gelecek.
    3. İşleyiş: kamera (girdi) → görüntü modeli → bloklar (program) → kutu ışığı (çıktı).
    4. Sınırlılıklar: yalnızca öğrendiği sınıfları tanır, ışığa duyarlıdır, iki atıkta karışır, yanılabilir.
    5. Sınırlılık kalıbı: sınırlılık → neden → ne olur → gelecekteki çözüm.
    6. Sınırlılıkları söylemek kullanıcının ürüne doğru biçimde güvenmesini sağlar.

    Yazılıya hazırlık · Klasik sorular

    Önce sen yaz, sonra örnek cevaba bak

    Cevabını defterine tam cümlelerle yaz. Sonra örnek cevabı açıp kendi cevabınla karşılaştır.

    1. Ürün sunumu nedir? (10 puan)

      Örnek cevabı göster
      Bir ürünün amacını, nasıl çalıştığını, nasıl geliştirildiğini ve sınırlılıklarını dinleyicilere açık ve dürüst biçimde anlatmaktır.
    2. Yapay zekâ destekli bir ürünün sunumunda hangi bölümler bulunmalıdır? (10 puan)

      Örnek cevabı göster
      Problem ve amaç, nasıl çalıştığı, canlı gösterim, test ve iyileştirme sonuçları, sınırlılıklar, etik ve gelecek planı.
    3. Akıllı Atık Kutusu’nun nasıl çalıştığını dört adımda anlatınız. (10 puan)

      Örnek cevabı göster
      Kamera atığın görüntüsünü alır; görüntü modeli atığı tanır ve güven değeri verir; bloklar sonuca göre karar verir; doğru kutunun ışığı yanar ya da “Tekrar göster” denir.
    4. Sınırlılık nedir? Akıllı Atık Kutusu’ndan iki örnek veriniz. (10 puan)

      Örnek cevabı göster
      Bir ürünün yapamadığı ya da zorlandığı durumlardır. Metal atıkları tanımaması ve aynı anda gösterilen iki atıkta karışması.
    5. Sınırlılıkları sunumda söylemek neden önemlidir? (10 puan)

      Örnek cevabı göster
      Kullanıcı ürüne ne zaman güvenebileceğini bilir, yanlış beklentiye girmez ve ürünün nasıl geliştirileceği görülür; dürüstlük ürüne olan güveni artırır.
    6. “Ürünümüz her atığı her zaman doğru tanır!” cümlesi neden yanlıştır? (10 puan)

      Örnek cevabı göster
      Yapay zekâ modelleri yanılabilir ve yalnızca öğrendikleri sınıfları tanır. Bu cümle ürünü abartır ve dinleyicileri yanıltır.
    7. Test ve iyileştirme slaytında hangi bilgiler verilir? (10 puan)

      Örnek cevabı göster
      İlk sürümün doğruluğu, yapılan iyileştirmeler (veri ve bloklar) ve iyileştirmeden sonraki doğruluk; örneğin 5/10’dan 10/10’a.
    8. Sınırlılık kalıbını kullanarak “karanlıkta zorlanma” sınırlılığını açıklayınız. (10 puan)

      Örnek cevabı göster
      “Ürünümüz çok karanlık ortamlarda zorlanıyor. Çünkü eğitim fotoğraflarının çoğu aydınlıkta çekildi. Bu durumda kutu ‘Tekrar göster’ diyor. Gelecek sürümde daha karanlık fotoğraflar ekleyeceğiz.”
    9. Sunumun etik bölümünde neler anlatılmalıdır? (10 puan)

      Örnek cevabı göster
      Kameranın görüntüleri saklamadığı, yüz tanımadığı, kişisel veri toplamadığı ve modelin hangi verilerle eğitildiği.
    10. Canlı gösterimde neden bir sınırlılık örneği de gösterilebilir? (10 puan)

      Örnek cevabı göster
      Ürünün sınırlılığını dürüstçe göstermek ve ürünün emin olmadığında nasıl davrandığını (Tekrar göster) kanıtlamak için.

    Boşluk doldurma

    Kelime kutusuürün sunumusınırlılıkişleyişcanlı gösterimdürüstlükgelecek planı
    1. Ürünün amacını ve işleyişini dinleyicilere anlatmaya denir.
    2. Ürünün yapamadığı ya da zorlandığı durumlara denir.
    3. Girdi → model → program → çıktı ürünün ini gösterir.
    4. Ürünü sunum sırasında çalıştırmaya denir.
    5. Sınırlılıkları gizlememek ilkesidir.
    6. Ürünün sonraki sürümünde yapılacakları anlatan bölüm dır.

    Pekiştir · Oyunlar

    Oynayarak tekrar et

    Kısa oyunlarla konuyu pekiştir. Telefonda da bilgisayarda da dokunarak ya da tıklayarak oynanır.

    Sınıflandırma oyunu

    Güçlü yön mü, sınırlılık mı?

    Akıllı Atık Kutusu hakkındaki her cümleyi doğru kutuya yerleştir.

    0 / 8

    Bir kart seçerek başla.

    Eşleştirme

    Slayt ve içerik

    Soldan bir slayt seç, sağdan içeriğine dokun.

    0 / 6

    Hazır olduğunda soldan bir seçim yap.

    Sıralama oyunu

    Sunum akışı

    Ürün sunumunun bölümlerini sırala.

    0 / 6

    İlk adımı seçerek başla.

    Kapanış · Kendini değerlendir

    Bu hafta neler öğrendin?

    Her madde için dürüstçe seç. “Yardım istiyorum” dediğin konunun bölümüne geri dön ya da öğretmenine sor.

    Ürünümü çalışır hâlde gösterebiliyorum.

    Ürünümün amacını ve işleyişini anlatabiliyorum.

    Test ve iyileştirme sonuçlarını sunabiliyorum.

    Ürünümün sınırlılıklarını dürüstçe açıklayabiliyorum.

    Haftanın mini görevi · Grup çalışması

    Sunum provası

    Grubunla ürün sunumunuzu hazırlayın.

    1. Altı slaytlık sunumu hazırlayın; her slayta en fazla üç kısa madde yazın.
    2. Canlı gösterim için üç atık ve bir sınırlılık örneği seçin.
    3. Sunumu bir kez prova edin ve süreyi 5 dakikaya sığdırın.
    Öğretmen için: 2 ders saatlik akış önerisi

    1. ders (40 dk)

    1. Merak et: kusursuz ürün var mı? (6 dk)
    2. Ürün sunumunun altı bölümü (10 dk)
    3. Akıllı Atık Kutusu 1.2 ile canlı gösterim provası (8 dk)
    4. Sunum oluşturucu (16 dk)

    2. ders (40 dk)

    1. Sınırlılıkları açıklama kalıbı (8 dk)
    2. Grup sunumları (20 dk)
    3. Oyunlar ve deftere yazalım (12 dk)