İyileştirme
Test sonuçlarında görülen eksikleri gidermek için ürünün verilerini, bileşenlerini ya da bloklarını ölçütlere göre düzenlemektir.
Örnek: Cam sınıfına fotoğraf ekleyip modeli yeniden eğitmek.
6. sınıf · 34. hafta · BTY.6.6.3
Geçen hafta Akıllı Atık Kutusu’nun beş beklenmeyen sonucunu ve nedenlerini bulduk. Bu hafta bu eksikleri gideriyoruz: Modeli daha iyi verilerle yeniden eğitecek, programa bir güven eşiği ekleyecek ve her değişikliğin ürünün doğruluğunu nasıl etkilediğini ölçütlerle değerlendireceğiz.
Isınma · Merak et
Bir arkadaşın sana uzaktan bir nesne gösteriyor ve “Bu ne?” diye soruyor. Tam göremiyorsun.
Rastgele bir tahmin mi yaparsın, yoksa “Biraz daha yaklaştırır mısın?” mı dersin? Akıllı Atık Kutusu emin olmadığında ne yapmalı?
Adım 1 · Eksikleri belirleme
Test sonuçlarında görülen eksikleri gidermek için ürünün verilerini, bileşenlerini ya da bloklarını ölçütlere göre düzenlemektir.
Örnek: Cam sınıfına fotoğraf ekleyip modeli yeniden eğitmek.
| Sorun | Çözüm türü | İyileştirme |
|---|---|---|
| Karanlıkta plastik → cam | Veri | Loş ışıkta çekilmiş plastik fotoğrafları ekleyip yeniden eğit. |
| Cam kavanoz ve yeşil şişe → plastik | Veri | Cam sınıfına daha çok ve çeşitli fotoğraf ekleyip sınıfları dengele. |
| Boş görüntü → kâğıt | Veri + blok | “Boş” sınıfı ekle; programda boşsa hiçbir ışığı yakma. |
| Metal kutu → plastik | Blok | Güven eşiği ekle: emin değilse “Tekrar göster”. |
| Düşük güvenli yanlış sonuçlar | Blok | eğer güven > eşik ise ışığı yak, değilse “Tekrar göster”. |
Etkinlik · İyileştirme laboratuvarı
İyileştirmeleri tek tek aç ve güven eşiğini ayarla. Her değişiklikten sonra “10 atıkla toplu test” düğmesine bas. Doğruluk nasıl değişiyor? Eşiği %95 yaparsan ne olur?
Kameraya bir atık göster
Modeli iyileştir
Model sonucu
Kutular
| Atık | Model | Çıktı | Doğru mu? |
|---|
| Deneme | Ayarlar | Doğruluk |
|---|
Eşik çok düşükse model emin olmadığı hâlde ışık yakar ve hata yapar. Eşik çok yüksekse model doğru bildiği atıklarda bile “Tekrar göster” der ve kullanıcıyı yorar. İyi bir eşik bu ikisi arasında denge kurar.
Adım 2 · Değişiklikleri ölçütlerle değerlendirme
| Ölçüt | Soru | Nasıl ölçülür? |
|---|---|---|
| Doğruluk | Doğru kutuya giden atık oranı arttı mı? | Aynı 10 atıkla toplu test |
| Kullanım kolaylığı | Gereksiz “Tekrar göster” azaldı mı? | Doğru atıklarda “Tekrar göster” sayısı |
| Güvenlik | Bilinmeyen nesneler yanlış kutuya gidiyor mu? | Metal kutu testi |
| Gizlilik | Yeni eklenen fotoğraflarda yüz ya da kişisel eşya var mı? | Veri kontrolü |
Üç iyileştirmeyi birden yaparsan doğruluğun hangisi sayesinde arttığını bilemezsin. Her seferinde bir değişiklik yap, toplu testi çalıştır ve sonucu tabloya yaz.
Özet · Deftere yazalım
Yazılı sınava çalışırken önce bu maddeleri tekrar et.
Yazılıya hazırlık · Klasik sorular
Cevabını defterine tam cümlelerle yaz. Sonra örnek cevabı açıp kendi cevabınla karşılaştır.
İyileştirme nedir? (10 puan)
Karanlıkta plastik şişenin cam sanılması sorunu nasıl iyileştirilir? (10 puan)
Güven eşiği nedir? Programda nasıl kullanılır? (10 puan)
Güven eşiği metal kola kutusu sorununu nasıl çözer? (10 puan)
Güven eşiği çok yüksek seçilirse ne olur? (10 puan)
Neden bir seferde yalnızca bir iyileştirme yapılmalıdır? (10 puan)
İyileştirmelerin etkisini değerlendirmek için hangi ölçütler kullanılır? (10 puan)
Değişikliklerin etkisini karşılaştırırken neden hep aynı test girdileri kullanılır? (10 puan)
“Boş” sınıfı eklemek için hem veri hem blok iyileştirmesi neden gerekir? (10 puan)
İyileştirme sırasında yeni fotoğraflar eklerken hangi etik kurala dikkat edilmelidir? (10 puan)
Pekiştir · Oyunlar
Kısa oyunlarla konuyu pekiştir. Telefonda da bilgisayarda da dokunarak ya da tıklayarak oynanır.
Her iyileştirmenin veri mi blok mu iyileştirmesi olduğuna karar ver.
Bir kart seçerek başla.
Soldan bir sorun seç, sağdan iyileştirmesine dokun.
Hazır olduğunda soldan bir seçim yap.
Yapay zekâ ürününü iyileştirmenin adımlarını sırala.
İlk adımı seçerek başla.
Kapanış · Kendini değerlendir
Her madde için dürüstçe seç. “Yardım istiyorum” dediğin konunun bölümüne geri dön ya da öğretmenine sor.
Test sonuçlarından üründeki eksikleri belirleyebiliyorum.
Veri ve blok iyileştirmelerini ayırt edebiliyorum.
Güven eşiğini dengeli seçmenin önemini açıklayabiliyorum.
Değişikliklerin etkisini aynı testlerle ölçüp karşılaştırabiliyorum.
Haftanın mini görevi · Grup çalışması
Grubunla ürününüzü iyileştirin.