Kod Kâşifi · 14. hafta · 21–25 Aralık 2026

5. sınıf · 14. hafta · BTY.5.2.7 / BTY.5.3.1

Sunum dosyası ve ağlara giriş

Bu hafta iki işimiz var. Önce geçen hafta tanıdığımız sunum programıyla baştan sona bir sunum hazırlayıp ölçütlerle değerlendireceğiz. Sonra yeni bir temaya kapı aralayacağız: Bilgisayarlar birbirleriyle nasıl konuşur? Bilgisayar ağları nedir?

Tema 2 · Dijital ürün tasarımı ve geliştirme2 ders saati21–25 Aralık 2026Tema 3 · Bilgisayar ağları ve iletişime giriş

Isınma · Merak et

Okulda tek yazıcı, sınıfta otuz bilgisayar

Bilişim sınıfında otuz bilgisayar var ama yalnızca bir yazıcı. Yine de her öğrenci kendi bilgisayarından “Yazdır” düğmesine basınca kâğıt o yazıcıdan çıkıyor. Ayrıca İzmir’deki kuzenine gönderdiğin bir fotoğraf saniyeler içinde ona ulaşıyor.

Bilgisayarlar yazıcıya nasıl ulaşıyor? Fotoğrafın İzmir’e hangi yoldan gidiyor? Aklına gelen bütün soruları yaz; bu hafta onları birlikte düzenleyeceğiz.

Adım 1 · Sunum dosyası oluşturma

Planla, hazırla, prova et

1Konu ve amaçNe anlatacaksın? Dinleyici ne öğrenecek?
2Slayt planıKaç slayt olacak, her birinde ne yazacak?
3İçerik ve tasarımTema seç, kısa maddeler yaz, görsel ekle.
4Notlar ve hareketKonuşmacı notlarını yaz, ölçülü geçiş ekle.
5Prova ve kayıtSesli prova yap, süreyi ölç, kaydet.

Örnek slayt planı: “Su döngüsü” (5 slayt)

SlaytBaşlıkİçerikGörsel
1Su DöngüsüAdın, sınıfınBulut ve damla çizimi
2BuharlaşmaGüneş suyu ısıtır, su buhar olurGüneşli deniz
3YoğuşmaBuhar soğuyunca bulut oluşurBulut
4YağışYağmur, kar, doluYağmur damlaları
5TeşekkürlerSorularınız?Döngü şeması
Önce kâğıtta planla

Bilgisayarın başına geçmeden slayt planını defterine çizmek zaman kazandırır. Her slaytı bir kutu olarak düşün ve içine başlığı yaz.

Kaynak slaytı

Kullandığın bilgi ve görsellerin kaynaklarını son slayttan önce küçük bir “Kaynaklar” slaytında belirt.

Adım 2 · Sunum yapma becerileri

Slayt destek olur, asıl sunucu sensin

Göz temasıEkrana değil, dinleyicilerine bak.
Slaytı okumaSlayttaki maddeleri açıkla; aynen okuma.
Sesin ve hızınArkadaki arkadaşın da duyacağı kadar yüksek ve anlaşılır konuş.
Süreye uyProva ederek süreni ölç.
Notlarını kullanKonuşmacı notları unuttuğunda imdadına yetişir.
Sorulara hazırlanSonunda gelebilecek soruları önceden düşün.

Prova zamanlayıcısı

Hedef süreni seç, sunumunu sesli prova ederken zamanlayıcıyı başlat.

Hedef süre

Geçen süre

0:00

Adım 3 · Ölçütlerle değerlendir

Sunumunu puanla

Sunumunu yaptıktan sonra ya da bir arkadaşının sunumunu izlerken bu ölçeği kullan.

Sunum değerlendirme ölçeği

Hem slaytları hem de sunum yapma becerisini değerlendir.

Toplam puan

    Adım 4 · Bilgisayar ağı nedir?

    Cihazlar birbirine bağlanınca

    Haftanın kavramı

    Bilgisayar ağı

    İki ya da daha fazla cihazın bilgi ve kaynak paylaşmak için kablolu ya da kablosuz olarak birbirine bağlanmasıdır.

    Örnek: Sınıftaki bütün bilgisayarların aynı yazıcıyı kullanması.

    Dosya paylaşımıAynı dosyaya farklı bilgisayarlardan ulaşmak.
    Kaynak paylaşımıBir yazıcıyı ya da interneti birlikte kullanmak.
    İletişimMesajlaşmak, görüntülü görüşmek.

    Ağlar büyüklüklerine göre

    Ağ türüNe kadar büyük?Örnek
    Kişisel alan ağı (PAN)Birkaç metreTelefon ile Bluetooth kulaklık
    Yerel alan ağı (LAN)Bir ev, sınıf ya da binaOkulun bilişim laboratuvarı, evdeki kablosuz ağ
    Geniş alan ağı (WAN)Şehirler, ülkeler, kıtalarBankaların şubeleri arasındaki ağ; internet en büyük geniş alan ağıdır

    Ev ağı haritası

    Bir cihaza tıkla ve ağdaki görevini öğren. Düz çizgiler kabloyu, kesik çizgiler kablosuz bağlantıyı gösterir.

    İnternet Modem Bilgisayar Yazıcı Dizüstü Telefon Akıllı TV Kulaklık

    Bir cihaz seç

    Haritadaki cihazlara dokun

    Her cihaz ağda farklı bir görev üstlenir.

    Adım 5 · Ağlar hakkında soru sor

    Gelecek haftalar için merak listesi

    Önümüzdeki haftalarda ağ bileşenlerini, kablolu ve kablosuz bağlantıları ve internette güvenilir bilgi aramayı öğreneceğiz. Şimdi merak ettiklerini sorulara dönüştür.

    BiliyorumMerak ediyorumÖğrendim
    Evde kablosuz internet var.Kablosuz internet duvarların arkasından nasıl geçiyor?(Gelecek haftalarda dolduracaksın.)
    Telefonum Bluetooth kulaklığa bağlanıyor.Bluetooth ile Wi-Fi arasındaki fark nedir?(Gelecek haftalarda dolduracaksın.)

    Soru kontrolcüsü

    Ağlarla ilgili bir soru yaz. Kontrolcü sorunun açık uçlu mu, kapalı mı olduğunu incelesin.

    Değerlendirme

      Özet · Deftere yazalım

      Defterine bunları yaz

      Yazılı sınava çalışırken önce bu maddeleri tekrar et.

      Sunum dosyası ve ağlara giriş

      1. Sunum hazırlama adımları: konu ve amaç → slayt planı → içerik ve tasarım → notlar ve ölçülü hareket → prova ve kayıt.
      2. Slayt planı, her slaytın başlığını, içeriğini ve görselini önceden belirleyen tablodur.
      3. Sunum yaparken göz teması kurulur, slayt okunmaz, anlaşılır konuşulur ve süreye uyulur.
      4. Sunum; içerik, düzen ve akış, slayt tasarımı, görseller, sunum becerisi, süre ve kaynaklar ölçütleriyle değerlendirilir.
      5. Bilgisayar ağı: İki ya da daha fazla cihazın bilgi ve kaynak paylaşmak için birbirine bağlanmasıdır.
      6. Ağlar dosya, yazıcı ve internet paylaşımı ile iletişim için kurulur.
      7. Ağ türleri: PAN (kişisel, birkaç metre), LAN (yerel, ev ya da okul), WAN (geniş, şehirler ve ülkeler; internet).
      8. Cihazlar ağa kablolu ya da kablosuz bağlanır.

      Yazılıya hazırlık · Klasik sorular

      Önce sen yaz, sonra örnek cevaba bak

      Cevabını defterine tam cümlelerle yaz. Sonra örnek cevabı açıp kendi cevabınla karşılaştır.

      1. Bir sunum hazırlarken izlenecek adımları sırasıyla yazınız. (10 puan)

        Örnek cevabı göster
        Konuyu ve amacı belirlemek, slayt planı yapmak, içerik ve tasarımı hazırlamak (tema, kısa maddeler, görseller), konuşmacı notlarını ve ölçülü geçişleri eklemek, prova edip kaydetmek.
      2. Slayt planı nedir? Neden önce slayt planı hazırlanır? (10 puan)

        Örnek cevabı göster
        Her slaytın başlığını, içeriğini ve görselini önceden gösteren plandır. Sunumun akışını düzenler, eksik ya da gereksiz slaytları baştan görmemizi sağlar ve zaman kazandırır.
      3. Sunum yaparken dikkat edilmesi gereken dört beceri yazınız. (10 puan)

        Örnek cevabı göster
        Dinleyicilerle göz teması kurmak, slaytı aynen okumamak, anlaşılır ve yeterince yüksek sesle konuşmak, süreye uymak, konuşmacı notlarından yararlanmak.
      4. Bir sunumu değerlendirmek için kullanılabilecek dört ölçüt yazınız. (10 puan)

        Örnek cevabı göster
        İçeriğin doğru ve amaca uygun olması, düzen ve akış, slayt tasarımı (az metin, büyük yazı, kontrast), görsellerin uygunluğu, sunum becerisi, süre, kaynakların belirtilmesi.
      5. Bilgisayar ağı nedir? Kendi cümlelerinizle açıklayınız. (10 puan)

        Örnek cevabı göster
        İki ya da daha fazla bilgisayarın veya cihazın bilgi ve kaynak paylaşmak için kablolu ya da kablosuz olarak birbirine bağlanmasıdır.
      6. Bilgisayar ağlarının üç yararını yazınız. (10 puan)

        Örnek cevabı göster
        Dosyaları paylaşmayı, bir yazıcıyı ya da interneti birlikte kullanmayı ve mesajlaşma, görüntülü görüşme gibi iletişimi sağlar.
      7. PAN, LAN ve WAN ağ türlerini birer örnekle açıklayınız. (10 puan)

        Örnek cevabı göster
        PAN birkaç metrelik kişisel ağdır; telefon ile Bluetooth kulaklık. LAN bir ev ya da okul gibi yerel ağdır; bilişim laboratuvarı. WAN şehirler ve ülkeler arası geniş ağdır; internet.
      8. İnternet neden en büyük geniş alan ağı (WAN) olarak adlandırılır? (10 puan)

        Örnek cevabı göster
        Çünkü dünyanın dört bir yanındaki milyonlarca ağı ve milyarlarca cihazı birbirine bağlar; şehirleri, ülkeleri ve kıtaları kapsar.
      9. Evinizdeki cihazların hangilerinin ağa kablolu, hangilerinin kablosuz bağlandığını örneklerle yazınız. (10 puan)

        Örnek cevabı göster
        Örnek: Masaüstü bilgisayar modeme kabloyla bağlıdır. Telefon, tablet ve akıllı televizyon kablosuz ağa bağlıdır. Kulaklık telefona Bluetooth ile kablosuz bağlanır.
      10. Bilgisayar ağlarıyla ilgili merak ettiğiniz iki açık uçlu soru yazınız. (10 puan)

        Örnek cevabı göster
        Örnek: “Kablosuz internet sinyali duvarların arkasından nasıl geçer?” “Gönderdiğim bir mesaj başka bir ülkeye hangi yollardan ulaşır?”

      Boşluk doldurma

      Kelime kutususlayt planıbilgisayar ağıPANLANWANgöz teması
      1. Her slaytın başlığını ve içeriğini önceden gösteren plana denir.
      2. Cihazların bilgi ve kaynak paylaşmak için birbirine bağlanmasına denir.
      3. Telefon ile Bluetooth kulaklık arasındaki birkaç metrelik ağa denir.
      4. Okulun bilişim laboratuvarındaki yerel ağa denir.
      5. Şehirleri ve ülkeleri birbirine bağlayan geniş ağa denir.
      6. Sunum yaparken ekrana değil dinleyicilere bakmaya denir.

      Pekiştir · Oyunlar

      Oynayarak tekrar et

      Kısa oyunlarla konuyu pekiştir. Telefonda da bilgisayarda da dokunarak ya da tıklayarak oynanır.

      Eşleştirme

      Ağ sözlüğü

      Soldan bir kavram seç, sağdan açıklamasına dokun.

      0 / 7

      Hazır olduğunda soldan bir seçim yap.

      Sınıflandırma oyunu

      PAN, LAN, WAN

      Her ağ örneğini doğru türe yerleştir.

      0 / 9

      Bir kart seçerek başla.

      Sıralama oyunu

      Sunum hazırlama

      Bir sunum dosyası hazırlamanın adımlarını sırala.

      0 / 6

      İlk adımı seçerek başla.

      Kapanış · Kendini değerlendir

      Bu hafta neler öğrendin?

      Her madde için dürüstçe seç. “Yardım istiyorum” dediğin konunun bölümüne geri dön ya da öğretmenine sor.

      Slayt planı yaparak bir sunum dosyası oluşturabiliyorum.

      Sunumumu ölçütlerle değerlendirebiliyorum.

      Bilgisayar ağının ne olduğunu ve yararlarını açıklayabiliyorum.

      Ağlarla ilgili açık uçlu sorular üretebiliyorum.

      Haftanın mini görevi · Okulda ya da evde

      Sunumum ve ev ağım

      İki küçük görevin var.

      1. Seçtiğin bir konuda 5 slaytlık sunumunu tamamla; ölçekle puanla ve bir kez sesli prova et.
      2. Evindeki ağa bağlı cihazları listele; hangilerinin kablolu, hangilerinin kablosuz bağlandığını yaz.
      3. Ağlarla ilgili iki açık uçlu soru yazıp defterine ekle.
      Öğretmen için: 2 ders saatlik akış önerisi

      1. ders (40 dk)

      1. Merak et: tek yazıcı, otuz bilgisayar (5 dk)
      2. Sunum hazırlama adımları ve slayt planı (8 dk)
      3. Bilgisayarda sunum hazırlama (20 dk)
      4. Sunum becerileri ve prova zamanlayıcısı (7 dk)

      2. ders (40 dk)

      1. Kısa sunumlar ve değerlendirme ölçeği (15 dk)
      2. Bilgisayar ağı, ağ türleri (10 dk)
      3. Ev ağı haritası ve merak listesi (8 dk)
      4. Oyunlar ve deftere yazalım (7 dk)