Kod Kâşifi · 28. hafta · 19–23 Nisan 2027

6. sınıf · 28. hafta · BTY.6.6.2

Blok tabanlı ürünü değerlendirme

Yedi haftalık yolculuğun sonuna geldik: Planladık, tasarladık, programladık, test ettik ve iyileştirdik. Bu hafta Atık Avcısı’nı tamamlıyor ve ürünümüzü belirlediğimiz amaç ve işleyiş ölçütlerine göre değerlendiriyoruz.

Tema 6 · Yazılım tasarımı ve programlama2 ders saati19–23 Nisan 2027

Isınma · Merak et

Proje bitti mi?

Ali: “Oyunum çalışıyor, bitti!” Zeynep: “Peki oyunun amacına ulaştı mı? Küçük çocuklar geri dönüşümü öğrendi mi?”

Bir yazılımın “bitmiş” ve “başarılı” olduğunu nasıl anlarız? Sadece çalışması yeterli mi?

Cevaba bak
Bir ürünün çalışması gerekir ama yetmez. Başta belirlediğimiz amaca ulaşıp ulaşmadığına ve işleyişinin beklendiği gibi olup olmadığına bakarız. Bunun için önceden belirlenmiş ölçütler kullanırız. Böylece değerlendirme kişisel beğeniye değil, belirli sorulara dayanır.

Adım 1 · Değerlendirme ölçütleri

Amaç ve işleyiş

Haftanın kavramı

Ölçüt

Bir ürünün başarılı olup olmadığına karar vermek için kullanılan, önceden belirlenmiş değerlendirme sorusu ya da kuralıdır.

Örnek: “Oyun, hedef kitlenin çoğunun kuralları 1 dakikada anlamasını sağlıyor mu?”

Ölçüt grubuÖlçütDeğerlendirme sorusu
AmaçHedefe uygunlukOyun, geri dönüştürülebilen atıkları öğretiyor mu?
AmaçHedef kitleye uygunluk7–10 yaş çocuklar oyunu oynayabiliyor ve anlıyor mu?
İşleyişDoğru çalışmaBütün testlerden geçiyor mu?
İşleyişGereksinimlerPlandaki bütün işlevsel gereksinimler yapıldı mı?
İşleyişKullanım kolaylığıKontroller ve kurallar kolay anlaşılıyor mu?
KodKod kalitesiDöngü, koşul ve fonksiyonlar uygun kullanıldı mı? Kod düzenli mi?
EtikÖzgünlük ve telifGörseller ve sesler kendimizin ya da serbest kullanımlı mı?

Etkinlik · Atık Avcısı 2.0

Son sürümü oyna ve değerlendir

Bütün geliştirmelerin eklendiği son sürüm. Oyna, sonra aşağıdaki ölçeği doldur.

Zorluk seviyesi

Ürün değerlendirme ölçeği

Her ölçüt için bir seviye seç. “Geliştirilmeli” dediğin ölçütler ürününün sonraki sürümüne yol gösterir.

Toplam puan

    Adım 2 · Ürünü sunma

    Üç dakikada projen

    1AmaçHangi problemi çözüyor, kimin için?
    2GösterimÜrünü canlı çalıştır.
    3Nasıl yaptım?Önemli bloklar: döngü, koşul, değişken.
    4ZorluklarHangi hatayı nasıl çözdüm?
    5DeğerlendirmeÖlçütlere göre güçlü ve geliştirilecek yönler.
    Güçlü yön ve geliştirme

    Değerlendirmede hem güçlü yönlerini hem de geliştirilecek yönlerini söyle: “Oyun bütün testlerden geçti; ama zor seviyesi henüz yok.” Bu dürüstlük ürününü daha güvenilir kılar.

    Akran değerlendirmesi

    Arkadaşlarının ürünlerini de aynı ölçütlerle değerlendir. Yorumlarını “beğendim, öneriyorum, merak ediyorum” biçiminde yaz.

    Özet · Deftere yazalım

    Defterine bunları yaz

    Yazılı sınava çalışırken önce bu maddeleri tekrar et.

    Blok tabanlı ürünü değerlendirme

    1. Ölçüt: Ürünün başarısına karar vermek için önceden belirlenen değerlendirme sorusu ya da kuralıdır.
    2. Amaç ölçütleri: hedefe uygunluk, hedef kitleye uygunluk.
    3. İşleyiş ölçütleri: doğru çalışma, gereksinimlerin yapılması, kullanım kolaylığı.
    4. Diğer ölçütler: kod kalitesi (döngü, koşul, fonksiyon), özgünlük ve telif.
    5. Değerlendirmede güçlü yönler ve geliştirilecek yönler birlikte yazılır.
    6. Ürün sunumu: amaç → gösterim → nasıl yaptım → zorluklar → değerlendirme.

    Yazılıya hazırlık · Klasik sorular

    Önce sen yaz, sonra örnek cevaba bak

    Cevabını defterine tam cümlelerle yaz. Sonra örnek cevabı açıp kendi cevabınla karşılaştır.

    1. Ölçüt nedir? Ürün değerlendirmede neden kullanılır? (10 puan)

      Örnek cevabı göster
      Ürünün başarısına karar vermek için önceden belirlenen değerlendirme sorusu ya da kuralıdır. Değerlendirmenin kişisel beğeniye değil, belirli ve herkes için aynı sorulara dayanmasını sağlar.
    2. Bir ürünün “çalışması” neden başarılı olması için yeterli değildir? (10 puan)

      Örnek cevabı göster
      Ürün çalışsa bile amacına ulaşmayabilir, hedef kitleye uygun olmayabilir ya da kullanımı zor olabilir. Bu yüzden amaç ve işleyiş ölçütleriyle değerlendirilmelidir.
    3. Atık Avcısı için iki amaç ölçütü yazınız. (10 puan)

      Örnek cevabı göster
      Oyun geri dönüştürülebilen atıkları öğretiyor mu? 7–10 yaş çocuklar oyunu oynayıp anlayabiliyor mu?
    4. Atık Avcısı için üç işleyiş ölçütü yazınız. (10 puan)

      Örnek cevabı göster
      Bütün testlerden geçiyor mu? Plandaki işlevsel gereksinimler yapıldı mı? Kontroller ve kurallar kolay anlaşılıyor mu?
    5. Kod kalitesi ölçütünde nelere bakılır? (10 puan)

      Örnek cevabı göster
      Döngü, koşul ve fonksiyonların uygun yerlerde kullanılıp kullanılmadığına, gereksiz tekrar olup olmadığına ve kodun düzenli, okunur olup olmadığına bakılır.
    6. Özgünlük ve telif ölçütü neden önemlidir? (10 puan)

      Örnek cevabı göster
      Başkalarının görsel ve seslerini izinsiz kullanmak etik değildir ve telif hakkını ihlal eder. Kendi ürettiğimiz ya da serbest kullanımlı içerikler kullanmalıyız.
    7. Ürün sunumunda hangi bölümler bulunmalıdır? (10 puan)

      Örnek cevabı göster
      Ürünün amacı ve hedef kitlesi, canlı gösterim, nasıl yapıldığı (önemli bloklar), karşılaşılan zorluklar ve çözümleri, ölçütlere göre değerlendirme.
    8. Değerlendirmede neden geliştirilecek yönler de söylenmelidir? (10 puan)

      Örnek cevabı göster
      Dürüst bir değerlendirme ürünün güvenilirliğini artırır ve bir sonraki sürümde neyin iyileştirileceğini gösterir.
    9. Akran değerlendirmesi nedir? Nasıl yapılmalıdır? (10 puan)

      Örnek cevabı göster
      Arkadaşların ürünlerini değerlendirmektir. Aynı ölçütler kullanılarak, nazik ve yapıcı biçimde, “beğendim, öneriyorum, merak ediyorum” cümleleriyle yapılmalıdır.
    10. Atık Avcısı’nın gereksinimlerinden birinin yapılmadığını fark ettiniz. Değerlendirmenizde bunu nasıl ifade edersiniz? (10 puan)

      Örnek cevabı göster
      “İşlevsel gereksinimlerden ‘zorluk seviyesi seçme’ henüz yapılmadı. Bir sonraki sürümde başlangıç ekranına seviye seçme düğmeleri eklemeyi planlıyorum.”

    Boşluk doldurma

    Kelime kutusuölçütamaçişleyişkod kalitesigüçlü yönakran değerlendirmesi
    1. Ürünün başarısına karar vermek için önceden belirlenen soruya denir.
    2. “Oyun geri dönüşümü öğretiyor mu?” sorusu ölçütüdür.
    3. “Bütün testlerden geçiyor mu?” sorusu ölçütüdür.
    4. Döngü ve fonksiyonların uygun kullanımı ölçütüyle değerlendirilir.
    5. Ürünün iyi yaptığı şeylere denir.
    6. Arkadaşların ürünlerini ölçütlerle değerlendirmeye denir.

    Pekiştir · Oyunlar

    Oynayarak tekrar et

    Kısa oyunlarla konuyu pekiştir. Telefonda da bilgisayarda da dokunarak ya da tıklayarak oynanır.

    Sınıflandırma oyunu

    Amaç mı, işleyiş mi?

    Her değerlendirme sorusunu doğru ölçüt grubuna yerleştir.

    0 / 7

    Bir kart seçerek başla.

    Eşleştirme

    Ölçüt ve kanıt

    Soldan bir ölçüt seç, sağdan onu gösteren kanıta dokun.

    0 / 6

    Hazır olduğunda soldan bir seçim yap.

    Sıralama oyunu

    Sunum akışı

    Ürün sunumunun bölümlerini sırala.

    0 / 5

    İlk adımı seçerek başla.

    Kapanış · Kendini değerlendir

    Bu hafta neler öğrendin?

    Her madde için dürüstçe seç. “Yardım istiyorum” dediğin konunun bölümüne geri dön ya da öğretmenine sor.

    Blok tabanlı yazılımımı tamamlayabiliyorum.

    Ürünümü amaç ölçütleriyle değerlendirebiliyorum.

    Ürünümü işleyiş ve kod kalitesi ölçütleriyle değerlendirebiliyorum.

    Ürünümü güçlü ve geliştirilecek yönleriyle sunabiliyorum.

    Haftanın mini görevi · Sınıfta

    Proje dosyam

    Projenin son hâlini ve değerlendirmesini bir dosyada topla.

    1. Plan, tasarım, test tablosu ve sürüm günlüğünü bir araya getir.
    2. Ürününü ölçeğe göre değerlendir; iki güçlü, iki geliştirilecek yön yaz.
    3. Üç dakikalık sunumunu hazırla ve sınıfa sun.
    Öğretmen için: 2 ders saatlik akış önerisi

    1. ders (40 dk)

    1. Merak et: proje bitti mi? (6 dk)
    2. Ölçüt ve ölçüt grupları (10 dk)
    3. Oyun: amaç mı, işleyiş mi? (6 dk)
    4. Son sürümü oynama ve ölçeği doldurma (18 dk)

    2. ders (40 dk)

    1. Sunum yapısı (6 dk)
    2. Öğrenci sunumları ve akran değerlendirmesi (22 dk)
    3. Kalan oyunlar (6 dk)
    4. Deftere yazalım (6 dk)