Kod Kâşifi · 28. hafta · 19–23 Nisan 2027

5. sınıf · 28. hafta · BTY.5.6.1 / BTY.5.6.2

Algoritmayı deneme

Bir algoritma kâğıt üzerinde doğru görünebilir. Ama gerçekten doğru mu? Bunu anlamanın yolu onu örnek girdilerle adım adım çalıştırmaktır. Bu hafta algoritmamızı akış şemasında gösterecek, örnek girdilerle test edecek ve gizli hataları test sonuçlarından bulacağız.

Tema 6 · Yazılım tasarımı ve programlama2 ders saati19–23 Nisan 2027

Isınma · Merak et

Tam 50 alan Can

Okulda bir kural var: İki sınavın ortalaması 50 ya da daha fazlaysa öğrenci “Geçti”. Selin bu kural için bir algoritma yazdı. Arkadaşları 70 ve 90 aldı, algoritma “Geçti” dedi. 30 ve 40 aldılar, “Kaldı” dedi. Ama Can’ın iki notu da 50’ydi ve algoritma “Kaldı” dedi!

Selin’in algoritmasında nasıl bir hata olabilir? Selin algoritmasını test ederken neyi unutmuş?

Cevaba bak
Selin karar adımına “Ortalama 50’den büyük mü?” yazmış. Ortalama tam 50 olunca cevap “Hayır” oluyor. Doğrusu “Ortalama 50’ye eşit ya da büyük mü?” olmalıydı. Selin algoritmasını yalnızca açıkça geçen ve açıkça kalan örneklerle test etmiş; sınır değerini (50) denemeyi unutmuş.

Adım 1 · Algoritmayı test etme

Örnek girdilerle sınamak

Haftanın kavramı

Test etme

Algoritmayı örnek girdilerle çalıştırıp çıkan sonucun beklenen sonuçla aynı olup olmadığını kontrol etmektir.

Örnek: Notları 50 ve 50 olan öğrenci için “Geçti” sonucunu beklemek.

Hangi girdilerle test etmeli?

  • Normal girdiler: 70 ve 90 gibi
  • Diğer yol: 30 ve 40 gibi (kararın öbür yolu)
  • Sınır değerleri: Ortalaması tam 50 ve 49,5 olan notlar
  • Uç değerler: 0 ve 100
Her yolu dene

Karar adımı olan bir algoritmada hem “Evet” hem “Hayır” yolu en az bir kez denenmelidir. Yoksa denenmeyen yoldaki hatalar gizli kalır.

Etkinlik · Akış şeması izleyici

Algoritmayı adım adım çalıştır

Notları gir ve “Adım at” düğmesine bas. Kırmızı çerçeve algoritmanın hangi adımda olduğunu, tablo da değişkenlerin değerini gösterir. Sonra “Hatalı sürüm” ile aynı girdileri dene.

Algoritma sürümü

DeğişkenDeğer

Etkinlik · Test tablosu

Beklenen sonucu önce yaz

Her test için önce beklenen sonucu seç. Sonra “Testleri çalıştır” düğmesine bas. Algoritmanın verdiği sonuç senin beklediğinle aynı mı?

Test edilecek sürüm

Özet · Deftere yazalım

Defterine bunları yaz

Yazılı sınava çalışırken önce bu maddeleri tekrar et.

Algoritmayı deneme

  1. Test etme: Algoritmayı örnek girdilerle çalıştırıp çıkan sonucu beklenen sonuçla karşılaştırmaktır.
  2. Test girdileri: normal girdiler, kararın diğer yolu, sınır değerleri (50, 49,5), uç değerler (0, 100).
  3. Karar adımında hem “Evet” hem “Hayır” yolu denenmelidir.
  4. Algoritma akış şemasında adım adım izlenir; değişkenlerin değerleri bir tabloya yazılır.
  5. Beklenen sonuç testten önce yazılır; gerçekleşen sonuç farklıysa algoritmada hata vardır.
  6. “Ortalama > 50” ile “Ortalama ≥ 50” arasındaki fark yalnızca sınır değeriyle test edilince ortaya çıkar.

Yazılıya hazırlık · Klasik sorular

Önce sen yaz, sonra örnek cevaba bak

Cevabını defterine tam cümlelerle yaz. Sonra örnek cevabı açıp kendi cevabınla karşılaştır.

  1. Algoritmayı test etmek ne demektir? (10 puan)

    Örnek cevabı göster
    Algoritmayı örnek girdilerle çalıştırıp çıkan sonucun beklenen sonuçla aynı olup olmadığını kontrol etmektir.
  2. Bir algoritmayı test ederken hangi tür girdiler kullanılmalıdır? (10 puan)

    Örnek cevabı göster
    Normal girdiler, kararın diğer yolunu deneyen girdiler, sınır değerleri ve uç değerler (en küçük ve en büyük değerler).
  3. Sınır değeri nedir? Not ortalaması algoritması için sınır değerlerini yazınız. (10 puan)

    Örnek cevabı göster
    Kararın değiştiği noktadaki değerdir. Not ortalaması algoritmasında ortalaması tam 50 ve 50’nin hemen altında olan (49,5 gibi) notlar sınır değerleridir.
  4. Selin’in algoritması neden Can için “Kaldı” dedi? Nasıl düzeltilir? (10 puan)

    Örnek cevabı göster
    Karar adımına “Ortalama > 50 mi?” yazıldığı için ortalaması tam 50 olan Can “Hayır” yoluna gitti. Karar adımı “Ortalama ≥ 50 mi?” olarak düzeltilmelidir.
  5. Karar adımı olan bir algoritmada neden hem “Evet” hem “Hayır” yolu denenmelidir? (10 puan)

    Örnek cevabı göster
    Denenmeyen yoldaki adımlarda hata olsa bile fark edilmez. Her yol en az bir kez denenirse hatalar ortaya çıkar.
  6. Notlar 70 ve 90 ise algoritma adım adım nasıl ilerler? (10 puan)

    Örnek cevabı göster
    Başla → notlar alınır (70, 90) → ortalama = (70 + 90) ÷ 2 = 80 → 80 ≥ 50 mi? Evet → “Geçti” yazılır → Bitir.
  7. Beklenen sonuç neden testten önce yazılmalıdır? (10 puan)

    Örnek cevabı göster
    Gerçekleşen sonucu tarafsız biçimde karşılaştırmak için. Sonradan yazılırsa algoritmanın verdiği sonuca uydurulabilir ve hata gizli kalır.
  8. Notlar 49 ve 50 ise ortalama kaçtır ve sonuç ne olmalıdır? (10 puan)

    Örnek cevabı göster
    Ortalama (49 + 50) ÷ 2 = 49,5’tir. 49,5 < 50 olduğu için sonuç “Kaldı” olmalıdır.
  9. Değişken tablosu (iz sürme tablosu) ne işe yarar? (10 puan)

    Örnek cevabı göster
    Algoritma adım adım çalışırken değişkenlerin her adımda aldığı değerleri gösterir; böylece hatanın hangi adımda oluştuğu görülür.
  10. Bir test “kaldı” ise ne yapılmalıdır? (10 puan)

    Örnek cevabı göster
    Algoritma adım adım izlenerek hatanın kaynağı bulunur, ilgili adım düzeltilir ve bütün testler yeniden çalıştırılır.

Boşluk doldurma

Kelime kutusutest etmesınır değeribeklenen sonuçdeğişkenuç değerizlemek
  1. Algoritmayı örnek girdilerle çalıştırıp sonucu kontrol etmeye denir.
  2. Kararın değiştiği noktadaki değere denir.
  3. Testten önce yazılan sonuca denir.
  4. Algoritmada değeri değişen “ortalama” bir örneğidir.
  5. 0 ve 100 gibi en küçük ve en büyük girdilere denir.
  6. Algoritmayı adım adım takip etmeye algoritmayı denir.

Pekiştir · Oyunlar

Oynayarak tekrar et

Kısa oyunlarla konuyu pekiştir. Telefonda da bilgisayarda da dokunarak ya da tıklayarak oynanır.

Sınıflandırma oyunu

Hangi test girdisi?

Not ortalaması algoritması için her girdiyi türüne göre yerleştir.

0 / 8

Bir kart seçerek başla.

Eşleştirme

Girdi ve sonuç

Soldan bir girdi seç, sağdan doğru algoritmanın sonucuna dokun.

0 / 6

Hazır olduğunda soldan bir seçim yap.

Sıralama oyunu

Test etme adımları

Bir algoritmayı test etmenin adımlarını sırala.

0 / 6

İlk adımı seçerek başla.

Kapanış · Kendini değerlendir

Bu hafta neler öğrendin?

Her madde için dürüstçe seç. “Yardım istiyorum” dediğin konunun bölümüne geri dön ya da öğretmenine sor.

Algoritmamı akış şemasında gösterebiliyorum.

Algoritmayı örnek girdilerle adım adım izleyebiliyorum.

Sınır değerleri dahil test girdileri seçebiliyorum.

Test tablosunda beklenen ve gerçekleşen sonucu karşılaştırıp hatayı bulabiliyorum.

Haftanın mini görevi · Evde

Test uzmanı

Geçen hafta tasarladığın akıllı sistemin algoritmasını test et.

  1. En az beş test girdisi seç; biri sınır değeri, biri uç değer olsun.
  2. Her test için beklenen sonucu önceden yaz.
  3. Algoritmayı adım adım izle, sonuçları tabloya yaz ve varsa hatayı düzelt.
Öğretmen için: 2 ders saatlik akış önerisi

1. ders (40 dk)

  1. Merak et: tam 50 alan Can (8 dk)
  2. Test etme ve test girdisi türleri (10 dk)
  3. Akış şeması izleyici: 70-90 ve 50-50 (14 dk)
  4. Oyun: hangi test girdisi? (8 dk)

2. ders (40 dk)

  1. Test tablosu: doğru ve hatalı sürüm (14 dk)
  2. Kendi algoritmasını ikili test etme (10 dk)
  3. Kalan oyunlar (8 dk)
  4. Deftere yazalım (8 dk)