Kare
Videoyu oluşturan tek bir resimdir. İngilizcede “frame” denir.
6. sınıf · 7. hafta · BTY.6.2.8 / BTY.6.2.9
Sesi öğrendin, şimdi sıra görüntüde. Bir video aslında art arda gösterilen yüzlerce resimdir. Bu hafta videonun nasıl çalıştığını, video düzenleme programlarını ve bir video çekmeden önce hazırlanan senaryo ile görsel taslağı (storyboard) öğreniyoruz.
Isınma · Merak et
Defterinin köşesine her sayfada biraz farklı bir top çizip sayfaları hızla çevirdiğinde top hareket ediyormuş gibi görünür. Videolar da tam olarak böyle çalışır.
Telefonla çektiğin 10 saniyelik bir videoda yaklaşık kaç resim (kare) vardır? Tahminini yaz, sonra aşağıdaki kare makinesiyle dene. İpucu: Telefonlar genellikle saniyede 30 kare çeker.
Adım 1 · Video nedir?
Videoyu oluşturan tek bir resimdir. İngilizcede “frame” denir.
Bir saniyede gösterilen kare sayısıdır; fps (frame per second) ile gösterilir.
Örnek: Sinema filmleri 24, telefon videoları genellikle 30, spor ve oyun videoları 60 fps.
Bir karedeki piksel sayısıdır; görüntünün netliğini belirler.
Örnek: 1080p = 1920 × 1080 piksel (Full HD).
12 karelik bir top animasyonu. Kare hızını değiştir ve farkı gör.
| Çözünürlük | Piksel | Nerede kullanılır? |
|---|---|---|
| 720p (HD) | 1280 × 720 | Küçük ekranlar, düşük internet hızı |
| 1080p (Full HD) | 1920 × 1080 | Okul projeleri ve internet videoları için ideal |
| 4K (Ultra HD) | 3840 × 2160 | Büyük ekranlar; dosyası çok büyüktür |
Bilgisayarda ve televizyonda izlenecek videolar yatay (16:9), telefonda dikey izlenecek kısa videolar dikey (9:16) çekilir. Çekime başlamadan önce karar ver!
MP4 en yaygın biçimdir, her cihazda açılır. MOV Apple cihazlarında, WEBM internet sitelerinde sık görülür.
Adım 2 · Programlar ve arayüz
| Program | Nerede çalışır? | Özelliği |
|---|---|---|
| Shotcut, OpenShot | Windows, Mac, Linux (Pardus) | Ücretsiz ve açık kaynak |
| Kdenlive | Linux (Pardus), Windows, Mac | Ücretsiz, açık kaynak, güçlü |
| Clipchamp | Windows, tarayıcı | Windows’ta hazır gelir, kolay |
| iMovie | Mac, iPad, iPhone | Ücretsiz, kolay |
| Telefon uygulamaları | Android, iPhone | Pratik; bazılarında yaş sınırı vardır |
Adım 3 · Temel araçlar
Kırpma, bölme, fade in/out ve ses dengeleme video düzenlemede de aynı mantıkla çalışır. Geçen haftalarda öğrendiklerin burada da işine yarayacak.
Adım 4 · Senaryo ve görsel taslak
Profesyonel filmlerin hepsi önce kâğıt üzerinde planlanır. Senaryo neyin olacağını ve kimin ne söyleyeceğini anlatır. Görsel taslak (storyboard) ise her sahnenin nasıl görüneceğini kutularla çizer.
| Çekim ölçeği | Ne gösterir? | Ne zaman kullanılır? |
|---|---|---|
| Geniş çekim | Bütün mekânı ve kişiyi | Sahnenin nerede geçtiğini göstermek için |
| Orta çekim | Kişiyi belden yukarı | Konuşma ve hareketleri göstermek için |
| Yakın çekim | Kişinin yüzünü | Duyguyu göstermek için |
| Detay çekim | Bir nesneyi ya da ayrıntıyı çok yakından | Önemli bir ayrıntıyı vurgulamak için |
| Kamera açısı | Etkisi |
|---|---|
| Göz hizası | Doğal ve tarafsız görünür. |
| Yukarıdan (kuş bakışı) | Kişiyi küçük ya da yalnız gösterir. |
| Aşağıdan | Kişiyi büyük ve güçlü gösterir. |
Okulun geri dönüşüm kutusunu tanıtan 4 sahnelik bir video planlıyoruz. Her sahnenin çekim ölçeğini, açısını ve süresini seç; çizim değişsin.
Adım 5 · Video kurgusu
Video kurgusu, çekilen görüntülerin amaca göre seçilmesi, sıralanması ve ses, metin, geçişlerle birleştirilmesidir.
| Sahne | Süre | Görüntü | Ses ve metin |
|---|---|---|---|
| 1 | 4 sn | Geniş çekim: okul bahçesi, teneffüs | Neşeli müzik başlar; başlık: “Atma, dönüştür!” |
| 2 | 5 sn | Orta çekim: Ece elinde şişeyle yürür | Müzik kısılır; Ece: “Bu şişe nereye gitmeli?” |
| 3 | 3 sn | Detay çekim, yukarıdan: şişe mavi kutuya düşer | Efekt: “tıngır” sesi |
| 4 | 8 sn | Orta çekim: sınıf arkadaşları kutuları gösterir | Seslendirme: kutuların renkleri ve anlamları; altyazı |
| 5 | 6 sn | Yakın çekim, aşağıdan: Ece kameraya bakar | Ece: “Sen de at, dünyayı koru!” |
| 6 | 4 sn | Siyah ekran | Hazırlayanlar ve müzik kaynağı; müzik yavaşça azalır |
Özet · Deftere yazalım
Yazılı sınava çalışırken önce bu maddeleri tekrar et.
Yazılıya hazırlık · Klasik sorular
Cevabını defterine tam cümlelerle yaz. Sonra örnek cevabı açıp kendi cevabınla karşılaştır.
Video nasıl oluşur? Kare ve kare hızı kavramlarını açıklayınız. (10 puan)
Saniyede 30 kare çeken bir telefonla çekilen 20 saniyelik videoda kaç kare vardır? İşleminizi gösteriniz. (10 puan)
Çözünürlük nedir? 1080p ile 4K arasındaki farkı açıklayınız. (10 puan)
Video düzenleme programının arayüzündeki üç öğeyi ve görevlerini yazınız. (10 puan)
Böl ve kırp araçları arasındaki farkı açıklayınız. (10 puan)
Senaryo ile storyboard (görsel taslak) arasındaki fark nedir? Neden çekimden önce hazırlanır? (10 puan)
Geniş, orta, yakın ve detay çekimlerin ne gösterdiğini yazınız. (10 puan)
Bir karakteri güçlü göstermek için hangi kamera açısını kullanırsınız? Neden? (10 puan)
Video kurgusu nedir? İyi bir video kurgusu için üç ilke yazınız. (10 puan)
Okulunuzda yapılacak 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı töreni için 30 saniyelik bir video planlayınız. En az üç sahne yazınız. (10 puan)
Pekiştir · Oyunlar
Kısa oyunlarla konuyu pekiştir. Telefonda da bilgisayarda da dokunarak ya da tıklayarak oynanır.
Soldan bir araç seç, sonra sağdan onun görevine dokun.
Hazır olduğunda soldan bir seçim yap.
Her sahne açıklamasını uygun çekim ölçeğine yerleştir.
Bir kart seçerek başla.
Bir videonun fikirden paylaşıma kadar olan adımlarını sırala.
İlk adımı seçerek başla.
Kapanış · Kendini değerlendir
Her madde için dürüstçe seç. “Yardım istiyorum” dediğin konunun bölümüne geri dön ya da öğretmenine sor.
Kare, kare hızı ve çözünürlük kavramlarını açıklayabiliyorum.
Video düzenleme programının arayüzünü ve temel araçlarını tanıyorum.
Çekim ölçeklerini ve kamera açılarını amacına göre seçebiliyorum.
Bir video için senaryo ve storyboard hazırlayabiliyorum.
Haftanın mini görevi · Evde
Gelecek hafta çekeceğin 30–60 saniyelik video için bir plan hazırla.