Kelime işlemci
Metin yazmaya, düzenlemeye, biçimlendirmeye, metne resim ve tablo eklemeye yarayan programdır.
Örnek: Ödev, dilekçe, davetiye, kitap tanıtımı hazırlamak.
5. sınıf · 11. hafta · BTY.5.2.3 / BTY.5.2.4
Geçen hafta afişini tasarladın. Bu hafta onu ölçütlerle değerlendirip arkadaşlarının önerileriyle geliştireceksin. Ardından yeni bir araç tanıyacağız: Metin yazmak, düzenlemek ve biçimlendirmek için kullanılan kelime işlemci programları.
Isınma · Merak et
Ece, kitap okuma afişini iki arkadaşına gösterdi. İşte aldığı yorumlar:
Hangi yorum Ece’nin afişini geliştirmesine yardım eder? Neden? Zeynep’in yorumunda kaç olumlu, kaç geliştirme önerisi var?
Adım 1 · Görseli amaca uygunluk açısından değerlendir
Bir görseli değerlendirirken “güzel mi?” diye değil, “amacına ulaşıyor mu?” diye sorarız. Afişini ya da bir arkadaşının afişini aşağıdaki ölçeğe göre puanla.
Afişe bak ve her ölçüt için dürüstçe bir seviye seç.
Toplam puan
Bir arkadaşına geri bildirim verirken önce çalışmasındaki iki güçlü yönü (yıldız), sonra bir somut geliştirme önerisini (dilek) söyle. Kişiyi değil çalışmayı konuş.
Değerlendir → geri bildirim al → en önemli iki öneriyi seç → düzelt → yeniden test et. Profesyonel tasarımcılar bu döngüyü defalarca tekrarlar.
Adım 2 · Kelime işlemci nedir?
Metin yazmaya, düzenlemeye, biçimlendirmeye, metne resim ve tablo eklemeye yarayan programdır.
Örnek: Ödev, dilekçe, davetiye, kitap tanıtımı hazırlamak.
Kâğıda yazdığın bir yazıda hata yapınca silgiyle silersin ya da baştan yazarsın. Kelime işlemcide ise yazdığını istediğin kadar düzeltebilir, kelimelerin yerini değiştirebilir, renk ve büyüklük verebilir, sonra kaydedip yazdırabilir ya da paylaşabilirsin.
| Program | Nerede çalışır? | Özelliği |
|---|---|---|
| LibreOffice Writer | Pardus, Windows, Mac | Ücretsiz, açık kaynak; Pardus’ta hazır gelir |
| Microsoft Word | Windows, Mac, tarayıcı | En yaygın kullanılan kelime işlemci |
| Google Dokümanlar | Tarayıcı, tablet, telefon | Aynı belgede birlikte yazma, otomatik kaydetme |
| Not Defteri | Windows | Yalnızca düz metin; biçimlendirme yapılamaz |
Word belgeleri .docx, Writer belgeleri .odt, Not Defteri dosyaları .txt uzantılıdır. Belgeyi değiştirilemeyecek biçimde paylaşmak için .pdf olarak kaydedebilirsin.
Adım 3 · Arayüzü tanı
Etkinlik · Mini kelime işlemci
Aşağıdaki sayfa gerçek bir kelime işlemci gibi çalışır. Metni seç ve araç çubuğundaki düğmeleri kullan. Dört görevi tamamla; durum çubuğunda kelime sayısını izle.
Kitap tanıtımı
Bu hafta Küçük Prens adlı kitabı okudum. Kitap, farklı gezegenleri dolaşan küçük bir çocuğun yolculuğunu anlatıyor. Yolculuğu boyunca tanıştığı kişilerden dostluk ve sorumluluk hakkında önemli şeyler öğreniyor.
Beğendiğim yönler
Resimleri çok sevimli.
Kısa ve anlaşılır bir dili var.
Adım 4 · Klavye ve yazım kuralları
Nokta ve virgülden önce boşluk bırakılmaz, sonra bir boşluk bırakılır: “Kitap güzeldi, çok sevdim.” Cümleye büyük harfle başla.
Kelime işlemci yanlış yazıldığını düşündüğü kelimenin altını kırmızı dalgalı çizgiyle çizer. Sağ tıklayınca doğru yazım önerilerini görebilirsin. Ama program her zaman haklı değildir; özel isimleri ve yeni kelimeleri tanımayabilir.
Özet · Deftere yazalım
Yazılı sınava çalışırken önce bu maddeleri tekrar et.
Yazılıya hazırlık · Klasik sorular
Cevabını defterine tam cümlelerle yaz. Sonra örnek cevabı açıp kendi cevabınla karşılaştır.
Bir görseli değerlendirirken “güzel mi?” yerine “amacına ulaşıyor mu?” sorusunu sormak neden daha doğrudur? (10 puan)
“İki yıldız, bir dilek” yöntemini açıklayınız ve bir afiş için örnek bir geri bildirim yazınız. (10 puan)
Bir görsel ürünü değerlendirmek için kullanılabilecek dört ölçüt yazınız. (10 puan)
Kelime işlemci nedir? Üç kullanım amacı yazınız. (10 puan)
Kelime işlemci ile Not Defteri arasındaki fark nedir? (10 puan)
İki kelime işlemci programının adını yazıp birer özelliğini belirtiniz. (10 puan)
Kelime işlemci arayüzündeki dört öğeyi ve görevlerini yazınız. (10 puan)
Backspace ve Delete tuşları arasındaki fark nedir? (10 puan)
“Kitap güzeldi ,çok sevdim .” cümlesindeki yazım hatalarını düzelterek yazınız ve kuralı açıklayınız. (10 puan)
Bir belgeyi neden PDF olarak paylaşmak isteyebiliriz? (10 puan)
Pekiştir · Oyunlar
Kısa oyunlarla konuyu pekiştir. Telefonda da bilgisayarda da dokunarak ya da tıklayarak oynanır.
Soldan bir arayüz öğesi seç, sağdan görevine dokun.
Hazır olduğunda soldan bir seçim yap.
Her işi yapan tuşun kutusuna yerleştir.
Bir kart seçerek başla.
Bir görseli geliştirmenin adımlarını sırala.
İlk adımı seçerek başla.
Kapanış · Kendini değerlendir
Her madde için dürüstçe seç. “Yardım istiyorum” dediğin konunun bölümüne geri dön ya da öğretmenine sor.
Görselimi ölçütlerle amaca uygunluk açısından değerlendirebiliyorum.
“İki yıldız, bir dilek” yöntemiyle geri bildirim verip alabiliyorum.
Kelime işlemcinin ne işe yaradığını ve programlarını biliyorum.
Kelime işlemcinin arayüzünü tanıyor, temel biçimlendirmeleri yapabiliyorum.
Haftanın mini görevi · Okulda ya da evde
Geçen hafta hazırladığın afişi geliştir.