Kod Kâşifi · 26. hafta · 5–9 Nisan 2027

5. sınıf · 26. hafta · BTY.5.6.1

Algoritmayı akış şemasına taşıma

Bir yol tarifini yazıyla anlatmak yerine haritada okla göstermek çoğu zaman daha anlaşılırdır. Algoritmalar da şekillerle ve oklarla çizilebilir. Bu hafta çözüm adımlarını sıra ve yön bakımından düzenleyecek, her adımı uygun akış şeması simgesiyle göstereceğiz.

Tema 6 · Yazılım tasarımı ve programlama2 ders saati5–9 Nisan 2027

Isınma · Merak et

Yazı mı, şekil mi?

Yazıyla

Başla. Sayıyı al. Sayı 2’ye tam bölünüyorsa “Çift” yaz, bölünmüyorsa “Tek” yaz. Bitir.

Şekille

BaşlaSayıyı alSayı 2’ye tambölünüyor mu?EvetHayır“Tek” yaz“Çift” yazBitir

Hangisinde algoritmanın iki farklı yola ayrıldığını daha kolay görüyorsun? Şekillerin farklı olmasının bir anlamı olabilir mi?

Cevaba bak
Şekilli gösterimde karar noktası ve iki farklı yol bir bakışta görülür. Her şeklin bir anlamı vardır: Oval başlangıç ve bitişi, paralelkenar girdi ve çıktıyı, dikdörtgen işlemi, eşkenar dörtgen kararı gösterir. Bu çizime akış şeması denir.

Adım 1 · Akış şeması simgeleri

Her şeklin bir görevi var

Haftanın kavramı

Akış şeması

Bir algoritmanın adımlarını standart şekiller ve yön oklarıyla gösteren çizimdir.

Örnek: Tek mi çift mi algoritmasının şekillerle çizimi.

Başla / Bitir
Algoritmanın başlangıcı ve sonu
Girdi / Çıktı
Veri alma ya da sonucu gösterme
İşlem
Yapılacak iş ya da hesaplama
Karar
Evet / hayır sorusu
SimgeNe zaman kullanılır?Örnek yazı
Oval (Başla / Bitir)Algoritmanın başında ve sonundaBaşla, Bitir
Paralelkenar (Girdi / Çıktı)Bilgi alırken ya da sonucu gösterirkenSayıyı al, Sonucu yaz
Dikdörtgen (İşlem)Hesaplama ya da yapılacak işToplam = A + B, Suyu kaynat
Eşkenar dörtgen (Karar)Cevabı evet ya da hayır olan soruSayı 0’dan büyük mü?
Ok (Akış yönü)Adımların hangi sırayla izleneceği→

Adım 2 · Sıra ve yön

Oklar yolu gösterir

Düz akış: iki sayının toplamı

Başla1. sayıyı al2. sayıyı alToplam = 1. sayı + 2.sayıToplamı yazBitir

Geri dönen akış: çay demlemek

BaşlaÇaydanlığa su koy, ocağıyakSu kaynadı mı?EvetHayır1 dakika bekleDemliğe çay koy, kaynarsuyu dökBitir
Yön kuralları

Akış şeması genellikle yukarıdan aşağıya okunur. Her simgeden çıkan ok bir sonraki adımı gösterir. Karar simgesinden iki ok çıkar: biri “Evet”, biri “Hayır”. Bir ok geriye dönüyorsa o adımlar tekrar eder.

Etkinlik · Akış şeması kurucu

Her adıma doğru simgeyi seç

Bir algoritma seç. Her adım için simge türünü seç; akış şeması sen seçtikçe çizilsin. Sonra kontrol et.

Akış şeman

Özet · Deftere yazalım

Defterine bunları yaz

Yazılı sınava çalışırken önce bu maddeleri tekrar et.

Algoritmayı akış şemasına taşıma

  1. Akış şeması: Bir algoritmanın adımlarını standart şekiller ve yön oklarıyla gösteren çizimdir.
  2. Oval: başla / bitir. Paralelkenar: girdi / çıktı. Dikdörtgen: işlem. Eşkenar dörtgen: karar. Ok: akış yönü.
  3. Akış şeması yukarıdan aşağıya okunur; oklar adımların sırasını gösterir.
  4. Karar simgesinden iki ok çıkar: “Evet” ve “Hayır”.
  5. Geriye dönen ok, adımların tekrar ettiğini gösterir (Su kaynadı mı? Hayır → 1 dakika bekle → yeniden sor).
  6. Akış şeması algoritmanın yollarını bir bakışta görmeyi ve hataları bulmayı kolaylaştırır.

Yazılıya hazırlık · Klasik sorular

Önce sen yaz, sonra örnek cevaba bak

Cevabını defterine tam cümlelerle yaz. Sonra örnek cevabı açıp kendi cevabınla karşılaştır.

  1. Akış şeması nedir? Neden kullanılır? (10 puan)

    Örnek cevabı göster
    Bir algoritmanın adımlarını standart şekiller ve yön oklarıyla gösteren çizimdir. Algoritmanın yollarını bir bakışta görmeyi, anlamayı ve hataları bulmayı kolaylaştırır.
  2. Akış şemasında kullanılan dört simgeyi ve anlamlarını yazınız. (10 puan)

    Örnek cevabı göster
    Oval: başla ve bitir. Paralelkenar: girdi ve çıktı. Dikdörtgen: işlem. Eşkenar dörtgen: karar.
  3. “Sayıyı al” ve “Sonucu yaz” adımları hangi simgeyle gösterilir? Neden? (10 puan)

    Örnek cevabı göster
    Paralelkenarla gösterilir. Çünkü ikisi de girdi ya da çıktı adımıdır: biri bilgiyi alır, diğeri sonucu gösterir.
  4. Karar simgesinin diğer simgelerden farkı nedir? (10 puan)

    Örnek cevabı göster
    İçine cevabı evet ya da hayır olan bir soru yazılır ve diğer simgelerden farklı olarak iki çıkış oku vardır.
  5. İki sayının toplamını bulan algoritmanın akış şemasını simge adlarıyla yazınız. (10 puan)

    Örnek cevabı göster
    Oval: Başla → Paralelkenar: 1. sayıyı al → Paralelkenar: 2. sayıyı al → Dikdörtgen: Toplam = 1. sayı + 2. sayı → Paralelkenar: Toplamı yaz → Oval: Bitir.
  6. Akış şemasında oklar neyi gösterir? (10 puan)

    Örnek cevabı göster
    Adımların hangi sırayla ve hangi yönde izleneceğini gösterir.
  7. Çay demleme akış şemasında “Su kaynadı mı?” sorusunun cevabı “Hayır” ise ne olur? (10 puan)

    Örnek cevabı göster
    “1 dakika bekle” adımı yapılır ve ok geriye dönerek aynı soru yeniden sorulur. Su kaynayana kadar bu tekrar eder.
  8. Tek mi çift mi akış şemasına 7 sayısı verilirse hangi yoldan gidilir ve ne yazılır? (10 puan)

    Örnek cevabı göster
    7 sayısı 2’ye tam bölünmediği için karar simgesinden “Hayır” yoluna gidilir ve “Tek” yazılır.
  9. Bir akış şemasında “Bitir” simgesi unutulursa ne sorun olur? (10 puan)

    Örnek cevabı göster
    Algoritmanın nerede bittiği belli olmaz; algoritmanın sonlu olma özelliği gösterilmemiş olur.
  10. “12 yaşından büyük müsün?” sorusuna göre farklı mesaj veren bir akış şemasının simgelerini sırasıyla yazınız. (10 puan)

    Örnek cevabı göster
    Oval: Başla → Paralelkenar: Yaşı al → Eşkenar dörtgen: Yaş > 12 mi? → Evet: Paralelkenar: “Büyük boy bilet” yaz; Hayır: Paralelkenar: “Çocuk bilet” yaz → Oval: Bitir.

Boşluk doldurma

Kelime kutusuakış şemasıovalparalelkenardikdörtgeneşkenar dörtgenok
  1. Algoritmanın şekillerle ve oklarla çizimine denir.
  2. Başla ve bitir adımları simgesiyle gösterilir.
  3. Girdi ve çıktı adımları simgesiyle gösterilir.
  4. Hesaplama gibi işlem adımları simgesiyle gösterilir.
  5. Evet ya da hayır cevabı olan karar adımları simgesiyle gösterilir.
  6. Adımların sırası ve yönü ile gösterilir.

Pekiştir · Oyunlar

Oynayarak tekrar et

Kısa oyunlarla konuyu pekiştir. Telefonda da bilgisayarda da dokunarak ya da tıklayarak oynanır.

Eşleştirme

Simge ve anlamı

Soldan bir simge seç, sağdan anlamına dokun.

0 / 6

Hazır olduğunda soldan bir seçim yap.

Sınıflandırma oyunu

Hangi simge?

Her adımı çizileceği simgenin kutusuna yerleştir.

0 / 11

Bir kart seçerek başla.

Sıralama oyunu

Bilet şeması

Yaşa göre bilet veren akış şemasının ana adımlarını sırala.

0 / 5

İlk adımı seçerek başla.

Kapanış · Kendini değerlendir

Bu hafta neler öğrendin?

Her madde için dürüstçe seç. “Yardım istiyorum” dediğin konunun bölümüne geri dön ya da öğretmenine sor.

Akış şeması simgelerini ve anlamlarını söyleyebiliyorum.

Okların sıra ve yönü gösterdiğini açıklayabiliyorum.

Bir algoritmanın her adımına uygun simgeyi seçebiliyorum.

Karar ve geri dönüş içeren akış şemalarını okuyabiliyorum.

Haftanın mini görevi · Evde

Akış şemam

Geçen hafta yazdığın algoritmalardan birini akış şemasına dönüştür.

  1. Algoritmanın adımlarını sırasıyla yaz ve her birinin simgesini belirle.
  2. Akış şemasını kâğıda çiz; okların yönüne dikkat et.
  3. İçinde en az bir karar simgesi olan ikinci bir akış şeması çiz.
Öğretmen için: 2 ders saatlik akış önerisi

1. ders (40 dk)

  1. Merak et: yazı mı, şekil mi? (6 dk)
  2. Akış şeması simgeleri (10 dk)
  3. Oyun: simge ve anlamı (6 dk)
  4. Sıra ve yön: düz ve geri dönen akış (12 dk)
  5. Tek mi çift mi şemasında sayı izleme (6 dk)

2. ders (40 dk)

  1. Akış şeması kurucu: üç algoritma (16 dk)
  2. Kâğıtta akış şeması çizme (10 dk)
  3. Kalan oyunlar (6 dk)
  4. Deftere yazalım (8 dk)