Piksel
Dijital bir görseli oluşturan en küçük renkli karedir.
5. sınıf · 8. hafta · BTY.5.2.1
Yeni bir temaya başlıyoruz: Dijital ürün tasarımı. İlk durağımız görseller. Telefonla çektiğin bir fotoğraf aslında milyonlarca küçük renkli noktadan oluşur. Bu hafta görsellerin özelliklerini, görsel düzenleme programlarını ve onların arayüzünü tanıyacağız.
Isınma · Merak et
Aşağıdaki dört resim aslında aynı resim. Üçü bir görsel düzenleme programıyla değiştirilmiş.
2, 3 ve 4 numaralı resimlerde neler değişmiş? Bu değişiklikleri yapmak için hangi araçlar kullanılmış olabilir? Sence en çok hangisi işe yarar?
Adım 1 · Görsel neden oluşur?
Dijital bir fotoğrafı çok yakından incelersen onun küçük renkli karelerden oluştuğunu görürsün. Bu karelerin her birine piksel denir.
Aşağıdaki gülen yüz yalnızca 10 × 10 = 100 pikselden oluşuyor. Büyüteçle yaklaş.
Dijital bir görseli oluşturan en küçük renkli karedir.
Bir görseldeki piksel sayısıdır; genişlik × yükseklik olarak yazılır.
Örnek: 1920 × 1080 = yaklaşık 2 milyon piksel.
1 milyon piksel demektir. Kameraların çözünürlüğü megapikselle ölçülür.
Örnek: 12 megapiksel bir telefon fotoğrafında yaklaşık 12 milyon piksel vardır.
Adım 2 · Görselin temel özellikleri
| Özellik | Ne anlatır? | Örnek |
|---|---|---|
| Boyut (çözünürlük) | Görselin genişliği ve yüksekliği, piksel cinsinden | 1280 × 720 piksel |
| Dosya boyutu | Görselin bilgisayarda kapladığı yer | 850 KB, 3,2 MB |
| Renk | Renkli mi, siyah-beyaz mı; her pikselin rengi | Renkli fotoğraf, gri tonlu çizim |
| Biçim (uzantı) | Görselin hangi yöntemle saklandığı | JPG, PNG, GIF, SVG |
| En-boy oranı | Genişliğin yüksekliğe oranı | 16:9 yatay, 1:1 kare, 9:16 dikey |
| Biçim | Özelliği | Ne zaman kullanılır? |
|---|---|---|
| JPG | Dosyası küçüktür, şeffaflık desteklemez | Fotoğraflar |
| PNG | Kalite kaybı olmaz, şeffaf arka plan destekler | Logolar, ekran görüntüleri, yazılı görseller |
| GIF | Basit hareketli görüntüler, az renk | Küçük animasyonlar |
| SVG | Vektördür, büyütünce bozulmaz | Logolar ve simgeler |
Ekrandaki her piksel kırmızı, yeşil ve mavi ışığın karışımıdır (RGB). Her biri 0 ile 255 arasında bir değer alır.
Adım 3 · Programlar ve araç seçimi
| Program | Nerede çalışır? | Ne için uygun? |
|---|---|---|
| Paint | Windows | Basit çizim, kırpma, metin ekleme |
| GIMP | Pardus, Windows, Mac | Ücretsiz ve açık kaynak; ayrıntılı fotoğraf düzenleme, katmanlar |
| Krita | Pardus, Windows, Mac | Ücretsiz; dijital resim ve çizim |
| LibreOffice Draw | Pardus, Windows, Mac | Ücretsiz; afiş, şema ve basit tasarımlar |
| Çevrim içi tasarım araçları | Tarayıcı | Hazır şablonlarla afiş ve davetiye; hesap ve internet ister |
| Telefon galerisi | Android, iPhone | Hızlı kırpma, döndürme, ışık ayarı |
Ne yapmak istiyorsun?
Hangi cihazı kullanacaksın?
İnternet bağlantın var mı?
Önerim
Adım 4 · Arayüzü tanı
Katmanları üst üste konmuş şeffaf asetat kâğıtları gibi düşün. Arka planı bir katmana, çocuğu başka bir katmana, yazıyı bir başka katmana koyarsan birini değiştirirken diğerleri bozulmaz.
Adım 5 · Temel araçlar
Gelecek hafta bu araçları tek tek kullanacağız. Şimdilik hangisinin ne işe yaradığını tanıyalım.
Hata mı yaptın? Ctrl+Z son işlemi geri alır. Düzenlemeye başlamadan önce orijinal görselin bir kopyasını saklamayı da unutma.
Bir arkadaşının fotoğrafını izinsiz düzenleyip paylaşmak doğru değildir. Düzenlenmiş görseller gerçekmiş gibi gösterilerek insanları yanıltabilir. Düzenlediğin görseli paylaşırken bunu belirtmek dürüst bir davranıştır.
Özet · Deftere yazalım
Yazılı sınava çalışırken önce bu maddeleri tekrar et.
Yazılıya hazırlık · Klasik sorular
Cevabını defterine tam cümlelerle yaz. Sonra örnek cevabı açıp kendi cevabınla karşılaştır.
Piksel nedir? Bir fotoğrafı çok büyüttüğümüzde neden kareler görürüz? (10 puan)
Çözünürlük nedir? 1920 × 1080 çözünürlüklü bir görselde yaklaşık kaç piksel vardır? (10 puan)
Piksel tabanlı görsel ile vektör görsel arasındaki farkı birer örnekle açıklayınız. (10 puan)
Bir görseli tanımlamak için kullanılan dört özellik yazınız. (10 puan)
JPG ve PNG biçimlerini karşılaştırınız. Şeffaf arka planlı bir okul logosu için hangisini seçersiniz? (10 puan)
Ekrandaki renkler nasıl oluşur? Kırmızı ve yeşil ışık tam güçte karışırsa hangi renk oluşur? (10 puan)
İki görsel düzenleme programının adını yazıp hangi iş için uygun olduklarını belirtiniz. (10 puan)
Okulda internet yok ve bilgisayarlarda Pardus var. Bir afiş hazırlayacaksınız. Hangi programı seçersiniz? Neden? (10 puan)
Görsel düzenleme programının arayüzündeki dört bölümü ve görevlerini yazınız. (10 puan)
Katman nedir? Katmanlarla çalışmanın yararı nedir? (10 puan)
Pekiştir · Oyunlar
Kısa oyunlarla konuyu pekiştir. Telefonda da bilgisayarda da dokunarak ya da tıklayarak oynanır.
Soldan bir araç seç, sonra sağdan ne işe yaradığını bul.
Hazır olduğunda soldan bir seçim yap.
Her görsel için en uygun biçimi seç.
Bir kart seçerek başla.
Her görselin piksel tabanlı mı, vektör mü olduğuna karar ver.
Bir kart seçerek başla.
Kapanış · Kendini değerlendir
Her madde için dürüstçe seç. “Yardım istiyorum” dediğin konunun bölümüne geri dön ya da öğretmenine sor.
Piksel ve çözünürlük kavramlarını açıklayabiliyorum.
Görselin boyut, renk ve biçim gibi özelliklerini tanıyorum.
İşime uygun görsel düzenleme programını seçebiliyorum.
Görsel düzenleme programının arayüzündeki bölümleri gösterebiliyorum.
Haftanın mini görevi · Evde
Telefonda ya da bilgisayarda kendi çektiğin üç fotoğrafı incele (ailenden izin alarak).