Kod Kâşifi · 20. hafta · 15–19 Şubat 2027

6. sınıf · 20. hafta · BTY.6.6.1

Blokları kullanma

Bir kare çizmek için “10 adım git, 90 derece dön” bloklarını dört kez alt alta dizebilirsin. Ama aynı şeyi tek bir döngüyle çok daha kısa yapabilirsin. Bu hafta programlama bileşenlerini amacına uygun kullanmayı, özellikle döngüleri, ve farklı blokların sonuçlarını karşılaştırmayı öğreniyoruz.

Tema 6 · Yazılım tasarımı ve programlama2 ders saati15–19 Şubat 2027

Isınma · Merak et

İki program, aynı sonuç

Selin’in programı

Emre’nin programı

İki program da kare çizer. Hangisi daha kısa? Kenar sayısını 4’ten 6’ya çıkarmak istesek hangisini değiştirmek daha kolay olur?

Cevaba bak
Emre’nin programı daha kısadır: 10 blok yerine 5 blok. Tekrar eden adımlar döngü içine alınmıştır. Altıgen çizmek için Emre yalnızca iki değeri değiştirir: tekrar sayısını 6, dönüş açısını 60 yapar. Selin ise birçok blok eklemek ve her açıyı tek tek değiştirmek zorunda kalır.

Adım 1 · Döngü blokları

Tekrar edeni döngüye al

Haftanın kavramı

Döngü

Bir ya da daha fazla bloğun belirli sayıda ya da bir koşul sağlanana kadar tekrar tekrar çalışmasını sağlayan yapıdır.

Örnek: “4 kez tekrarla” bloğu.

Döngü bloğuNasıl çalışır?Ne zaman kullanılır?
İçindeki blokları belirtilen sayıda çalıştırır, sonra alttaki bloğa geçer.Kaç kez tekrar edeceğini bildiğinde: kare çizmek, 5 kez zıplamak.
İçindeki blokları program durdurulana kadar çalıştırır.Hiç durmayan işler: arka plan müziği, dönen pervane.
Koşul doğru olana kadar tekrar eder.Ne zaman biteceği bir duruma bağlıysa: kenara gelene kadar yürümek.
Sonsuz döngü

“Sürekli tekrarla” bloğunun altına eklenen bloklar hiçbir zaman çalışmaz; çünkü döngü hiç bitmez. Bu bloğun altında boşluk yoktur.

Adım 2 · Farklı blokların sonuçlarını karşılaştırma

Benzer görünen bloklar, farklı sonuçlar

BlokSonuçKarşılaştır
Karakter baktığı yöne 10 adım ilerler.Yönü değişirse farklı yere gider.
Karakter her zaman 10 adım sağa kayar.Karakterin baktığı yön önemli değildir.
Karakter sahnede tam o noktaya gider.Kaç kez çalışırsa çalışsın aynı yere gider.
Konuşma balonu ekranda kalır, program hemen devam eder.Balon bir sonraki konuşmaya kadar kalır.
Balon 2 saniye görünür, program 2 saniye bekler.Konuşmalar sırayla görünsün istiyorsan bunu kullan.
Amaca uygun blok

Aynı işi yapan birden fazla blok olabilir. Amacına en uygun olanı seç: Karakter nereye bakarsa baksın aynı noktaya gitsin istiyorsan “x: y: git” bloğunu, baktığı yöne yürüsün istiyorsan “adım git” bloğunu kullan.

Etkinlik · Kaplumbağa çizim alanı

Döngüyle şekil çiz

Değerleri değiştir ve “Çiz” düğmesine bas. Hangi değerlerle kare, üçgen, altıgen ya da yıldız çizebilirsin?

Görevler: üçgen · beşgen · altıgen · beş köşeli yıldız

Etkinlik · Robot kodlama alanı

Döngüyle kısa program

“Tekrarla” bloğunu ekleyince sonraki bloklar döngünün içine girer. İçerideki blokları ekledikten sonra “Döngüyü kapat” düğmesine bas. En az blokla çözmeye çalış!

➜ robot · 🏁 hedef · ⭐ yıldız · çizgili kare duvar

Bloklar (dokunarak ekle)

Programın

    Özet · Deftere yazalım

    Defterine bunları yaz

    Yazılı sınava çalışırken önce bu maddeleri tekrar et.

    Blokları kullanma

    1. Döngü: Blokların belirli sayıda ya da bir koşul sağlanana kadar tekrar tekrar çalışmasını sağlayan yapıdır.
    2. “… kez tekrarla” bloğu belirli sayıda; “sürekli tekrarla” program durana kadar; “… olana kadar tekrarla” koşul sağlanana kadar tekrar eder.
    3. Döngü programı kısaltır, değiştirmeyi kolaylaştırır ve hata yapma ihtimalini azaltır.
    4. “Sürekli tekrarla” bloğunun altına blok eklenmez; döngü hiç bitmez.
    5. “Adım git” karakterin baktığı yöne, “x’i değiştir” her zaman yatay, “x: y: git” belirli bir noktaya götürür.
    6. “De” bloğu programı bekletmez; “de … saniye” bloğu bekletir.
    7. Düzgün çokgen: tekrar sayısı kenar sayısı, dönüş açısı 360 ÷ kenar sayısı. Kare: 4 kez 90°, üçgen: 3 kez 120°, altıgen: 6 kez 60°.

    Yazılıya hazırlık · Klasik sorular

    Önce sen yaz, sonra örnek cevaba bak

    Cevabını defterine tam cümlelerle yaz. Sonra örnek cevabı açıp kendi cevabınla karşılaştır.

    1. Döngü nedir? Programlamada neden kullanılır? (10 puan)

      Örnek cevabı göster
      Blokların belirli sayıda ya da bir koşul sağlanana kadar tekrar tekrar çalışmasını sağlayan yapıdır. Programı kısaltır, değiştirmeyi kolaylaştırır ve hata yapma ihtimalini azaltır.
    2. “10 kez tekrarla” ile “sürekli tekrarla” bloklarını karşılaştırınız. (10 puan)

      Örnek cevabı göster
      “10 kez tekrarla” içindeki blokları 10 kez çalıştırıp alttaki bloğa geçer. “Sürekli tekrarla” program durdurulana kadar çalışır; altına blok eklenemez.
    3. Kare çizen programı döngü kullanarak yazınız. (10 puan)

      Örnek cevabı göster
      “Yeşil bayrak tıklanınca”, “kalemi bastır”, “4 kez tekrarla” içinde “100 adım git” ve “90 derece dön”.
    4. Altıgen çizmek için tekrar sayısı ve dönüş açısı kaç olmalıdır? Nasıl hesaplanır? (10 puan)

      Örnek cevabı göster
      Tekrar sayısı 6, dönüş açısı 60 derece olmalıdır. Açı, 360 derecenin kenar sayısına bölünmesiyle bulunur: 360 ÷ 6 = 60.
    5. “10 adım git” ile “x’i 10 değiştir” blokları arasındaki fark nedir? (10 puan)

      Örnek cevabı göster
      “10 adım git” karakteri baktığı yöne götürür. “x’i 10 değiştir” ise karakter hangi yöne bakarsa baksın onu 10 adım sağa kaydırır.
    6. “Merhaba! de” ve “Merhaba! de 2 saniye” bloklarının sonuçlarını karşılaştırınız. (10 puan)

      Örnek cevabı göster
      “Merhaba! de” balonu gösterir ve program hemen devam eder; balon ekranda kalır. “Merhaba! de 2 saniye” balonu 2 saniye gösterir ve program bu sürede bekler.
    7. “Sürekli tekrarla” bloğunun altına eklenen bloklar neden çalışmaz? (10 puan)

      Örnek cevabı göster
      Çünkü döngü hiç bitmez; program döngünün içinde kalır ve alttaki bloklara hiç sıra gelmez.
    8. Bir karakterin kenara değene kadar yürümesi için hangi döngüyü kullanırsınız? Neden? (10 puan)

      Örnek cevabı göster
      “Kenara değiyor mu? olana kadar tekrarla” bloğunu kullanırım. Çünkü kaç adım atacağını bilmiyorum; döngünün bitmesi kenara değme koşuluna bağlıdır.
    9. Robot 6 kare ileri gidecek. Döngülü ve döngüsüz programları blok sayısı bakımından karşılaştırınız. (10 puan)

      Örnek cevabı göster
      Döngüsüz programda 6 tane “ileri git” bloğu gerekir. Döngülü programda “6 kez tekrarla” ve içinde bir “ileri git” bloğu yeterlidir; yani 2 blok.
    10. Karakter nereye bakarsa baksın sahnenin ortasına gitsin istiyorsunuz. Hangi bloğu seçersiniz? Neden? (10 puan)

      Örnek cevabı göster
      “x: 0 y: 0 git” bloğunu seçerim. Çünkü bu blok karakterin yönünden bağımsız olarak onu tam o noktaya götürür.

    Boşluk doldurma

    Kelime kutusudöngüsürekli tekrarlatekrar sayısıdönüş açısısonsuz döngüx: y: git
    1. Blokların tekrar tekrar çalışmasını sağlayan yapıya denir.
    2. Program durdurulana kadar çalışan döngü bloğu bloğudur.
    3. Düzgün çokgen çizerken kenar sayısı döngünün olur.
    4. 360 derecenin kenar sayısına bölünmesiyle bulunur.
    5. Hiç bitmeyen döngüye denir.
    6. Karakteri yönünden bağımsız olarak belirli bir noktaya götüren blok bloğudur.

    Pekiştir · Oyunlar

    Oynayarak tekrar et

    Kısa oyunlarla konuyu pekiştir. Telefonda da bilgisayarda da dokunarak ya da tıklayarak oynanır.

    Eşleştirme

    Blok ve sonucu

    Soldan bir blok seç, sağdan sonucuna dokun.

    0 / 7

    Hazır olduğunda soldan bir seçim yap.

    Sınıflandırma oyunu

    Hangi şekil çıkar?

    Her döngü ayarını çizeceği şekle yerleştir.

    0 / 7

    Bir kart seçerek başla.

    Sıralama oyunu

    Üçgen programı

    Üçgen çizen programın bloklarını sırala.

    0 / 6

    İlk adımı seçerek başla.

    Kapanış · Kendini değerlendir

    Bu hafta neler öğrendin?

    Her madde için dürüstçe seç. “Yardım istiyorum” dediğin konunun bölümüne geri dön ya da öğretmenine sor.

    Döngünün ne olduğunu ve neden kullanıldığını açıklayabiliyorum.

    Üç döngü bloğunu karşılaştırabiliyorum.

    Tekrar eden adımları döngüyle kısaltabiliyorum.

    Benzer blokların farklı sonuçlarını açıklayabiliyorum.

    Haftanın mini görevi · Öğretmen ya da aile gözetiminde

    Döngü sanatçısı

    Okulda kullandığınız blok tabanlı ortamda kalem bloklarıyla çizim yap.

    1. Döngüyle bir kare, bir üçgen ve bir altıgen çiz.
    2. İç içe döngü kullanarak altıgeni çevirip 6 kez çiz ve bir çiçek deseni oluştur.
    3. Döngüsüz ve döngülü programlarının blok sayılarını karşılaştır.
    Öğretmen için: 2 ders saatlik akış önerisi

    1. ders (40 dk)

    1. Merak et: iki program (6 dk)
    2. Döngü blokları ve sonsuz döngü (12 dk)
    3. Farklı blokların sonuçlarını karşılaştırma (10 dk)
    4. Kaplumbağa çizim alanı (12 dk)

    2. ders (40 dk)

    1. Robot kodlama alanı: döngü bölümleri (16 dk)
    2. Öğretmen ekranında kalem bloklarıyla çizim (8 dk)
    3. Oyunlar (10 dk)
    4. Deftere yazalım (6 dk)