Kod Kâşifi · 22. hafta · 1–5 Mart 2027

6. sınıf · 22. hafta · BTY.6.6.2

Blok tabanlı proje planı

Bir binayı çizim yapmadan inşa etmeye başlamak nasıl olurdu? Yazılım projeleri de plan olmadan başlarsa yarım kalır ya da istenen sonucu vermez. Bu hafta önümüzdeki haftalarda geliştireceğimiz blok tabanlı oyun projesinin hedefini, gereksinimlerini ve geliştirme planını hazırlıyoruz.

Tema 6 · Yazılım tasarımı ve programlama2 ders saati1–5 Mart 2027

Isınma · Merak et

Plansız proje

Ali hemen bir oyun yapmaya başladı. İki ders sonra elinde dört farklı karakter, üç yarım sahne vardı ama oyunun nasıl oynanacağı hâlâ belli değildi. Teslim günü geldiğinde oyun çalışmıyordu.

Ali nerede hata yaptı? Başlamadan önce hangi soruların cevabını bilmeliydi?

Cevaba bak
Ali plan yapmadan başladı. Önce şu soruları cevaplamalıydı: Oyunun amacı ne? Kim oynayacak? Oyun neler yapmalı (gereksinimler)? Hangi karakter ve sahneler gerekli? Hangi işi hangi hafta yapacağım? Bu soruların cevaplarından oluşan belgeye proje planı denir.

Adım 1 · Proje planının bölümleri

İyi bir plan neleri içerir?

Haftanın kavramı

Proje planı

Bir projenin hedefini, kimin için yapıldığını, gereksinimlerini, yapılacak işleri ve zamanlamasını gösteren yol haritasıdır.

Örnek: Atık Avcısı oyununun haftalık geliştirme planı.

Kavram

Gereksinim

Ürünün amacına ulaşması için mutlaka yapabilmesi ya da sahip olması gereken özelliktir.

Örnek: “Oyuncu sepeti ok tuşlarıyla hareket ettirebilmeli.”

BölümCevapladığı soru
Proje adıProjemizin adı ne?
Hedef (amaç)Bu ürün ne işe yarayacak, hangi problemi çözecek?
Hedef kitleKim kullanacak?
İşlevsel gereksinimlerÜrün neler yapabilmeli?
Tasarım gereksinimleriNasıl görünmeli, hangi karakter, sahne ve sesler olmalı?
Görevler ve zamanHangi işi ne zaman yapacağız?
Başarı ölçütleriProjenin başarılı olduğunu nasıl anlayacağız?

Adım 2 · Dönem projemiz: Atık Avcısı

Oynarken geri dönüşümü öğreten oyun

Önümüzdeki haftalarda bu oyunu adım adım geliştireceğiz. Kendi fikrin varsa öğretmeninin onayıyla farklı bir oyun da planlayabilirsin.

Puan: 7Süre: 24 ♻

Atık Avcısı · Proje özeti

  1. 1Hedef: İlkokul öğrencilerine geri dönüştürülebilen atıkları oyunla öğretmek.
  2. 2Hedef kitle: 7–10 yaş çocuklar.
  3. 3Nasıl oynanır: Yukarıdan atıklar düşer; oyuncu ok tuşlarıyla geri dönüşüm kutusunu hareket ettirir.
  4. 4Kural: Şişe ve kâğıt yakalanırsa +1, meyve kabuğu yakalanırsa −1 puan.
  5. 5Bitiş: 30 saniye dolunca oyun biter ve puan gösterilir.

Gereksinimler

İşlevsel gereksinimler

  • Sepet sağ ve sol ok tuşlarıyla hareket etmeli.
  • Atıklar rastgele yerlerden düşmeli.
  • Doğru atık yakalanınca puan artmalı, yanlışında azalmalı.
  • Süre geri saymalı; 0 olunca oyun bitmeli.
  • Oyun yeşil bayrakla yeniden başlamalı ve puan sıfırlanmalı.

Tasarım gereksinimleri

  • Bir karakter: geri dönüşüm kutusu (sepet).
  • Üç atık karakteri: şişe, kâğıt, meyve kabuğu.
  • Arka plan: park dekoru; bitişte “Oyun bitti” ekranı.
  • Puan ve süre ekranda görünmeli.
  • Doğru yakalamada neşeli, yanlışta uyarı sesi.

Adım 3 · Blok tabanlı geliştirme sürecini planlama

Yedi haftalık yol haritası

1PlanlaHedef ve gereksinimler
2TasarlaEkranlar ve etkileşimler
3OluşturBloklarla programla
4Test etHataları bul ve düzelt
5İyileştirGeri bildirimle geliştir
6DeğerlendirÖlçütlerle incele
HaftaGörevÜrün
22. haftaProje planıHedef, hedef kitle, gereksinimler, zaman planı
23. haftaTasarımEkran taslakları, karakterler, etkileşimler ve blok listesi
24. haftaProgram oluşturmaSepetin hareketi, düşen atıklar, puan
25. haftaKoşul ve döngülerYakalama kontrolü, süre, oyun sonu
26. haftaTest etmeTest tablosu ve hata ayıklama
27. haftaİyileştirmeArkadaş geri bildirimiyle geliştirme
28. haftaDeğerlendirmeÖlçütlerle son değerlendirme ve sunum

Etkinlik · Proje planı oluşturucu

Kendi proje planını hazırla

Bilgileri doldur ve gereksinimleri seç. Planın eksikse kart sana söylesin.

Gereksinimler

Proje planı kartı

    Özet · Deftere yazalım

    Defterine bunları yaz

    Yazılı sınava çalışırken önce bu maddeleri tekrar et.

    Blok tabanlı proje planı

    1. Proje planı: Projenin hedefini, hedef kitlesini, gereksinimlerini, görevlerini ve zamanlamasını gösteren yol haritasıdır.
    2. Gereksinim: Ürünün amacına ulaşması için mutlaka sahip olması gereken özelliktir.
    3. İşlevsel gereksinim ürünün ne yapacağını, tasarım gereksinimi nasıl görüneceğini ve duyulacağını anlatır.
    4. Planın bölümleri: proje adı, hedef, hedef kitle, gereksinimler, görevler ve zaman, başarı ölçütleri.
    5. Blok tabanlı geliştirme süreci: planla → tasarla → oluştur → test et → iyileştir → değerlendir.
    6. Plan yapmak zamanı doğru kullanmayı, işleri unutmamayı ve ekip içinde iş bölümünü sağlar.

    Yazılıya hazırlık · Klasik sorular

    Önce sen yaz, sonra örnek cevaba bak

    Cevabını defterine tam cümlelerle yaz. Sonra örnek cevabı açıp kendi cevabınla karşılaştır.

    1. Proje planı nedir? Neden önemlidir? (10 puan)

      Örnek cevabı göster
      Projenin hedefini, hedef kitlesini, gereksinimlerini, görevlerini ve zamanlamasını gösteren yol haritasıdır. Zamanı doğru kullanmayı, işlerin unutulmamasını ve projenin istenen sonuca ulaşmasını sağlar.
    2. Bir proje planında bulunması gereken beş bölümü yazınız. (10 puan)

      Örnek cevabı göster
      Proje adı, hedef, hedef kitle, gereksinimler, görevler ve zaman planı (başarı ölçütleri).
    3. Gereksinim nedir? Atık Avcısı oyunu için iki gereksinim yazınız. (10 puan)

      Örnek cevabı göster
      Ürünün amacına ulaşması için mutlaka sahip olması gereken özelliktir. Sepet ok tuşlarıyla hareket etmeli; doğru atık yakalanınca puan artmalı.
    4. İşlevsel gereksinim ile tasarım gereksinimi arasındaki farkı örnekle açıklayınız. (10 puan)

      Örnek cevabı göster
      İşlevsel gereksinim ürünün ne yapacağını anlatır: “Süre 0 olunca oyun bitmeli.” Tasarım gereksinimi nasıl görüneceğini anlatır: “Arka planda park dekoru olmalı.”
    5. Hedef kitle nedir? Hedef kitle neden belirlenmelidir? (10 puan)

      Örnek cevabı göster
      Ürünü kullanacak kişilerdir. Ürünün zorluk düzeyi, dili, renkleri ve kuralları hedef kitleye göre belirlenir.
    6. Blok tabanlı geliştirme sürecinin adımlarını sırasıyla yazınız. (10 puan)

      Örnek cevabı göster
      Planlamak, tasarlamak, bloklarla oluşturmak, test etmek, iyileştirmek ve değerlendirmek.
    7. Ali’nin plansız başladığı oyun projesi neden başarısız oldu? (10 puan)

      Örnek cevabı göster
      Oyunun amacı, kuralları ve gereksinimleri belirlenmediği için gereksiz karakter ve sahnelerle zaman harcadı; neyin ne zaman yapılacağı belli olmadığı için oyun zamanında bitmedi.
    8. Atık Avcısı oyununun hedefini ve hedef kitlesini yazınız. (10 puan)

      Örnek cevabı göster
      Hedefi, geri dönüştürülebilen atıkları oyunla öğretmektir. Hedef kitlesi 7–10 yaş arası ilkokul öğrencileridir.
    9. “Oyunda 50 farklı seviye olsun.” isteği, iki haftalık bir proje için uygun bir gereksinim midir? Açıklayınız. (10 puan)

      Örnek cevabı göster
      Uygun değildir. Bu süre içinde gerçekleştirilemez. Gereksinimler zamana ve imkânlara uygun, gerçekçi olmalıdır; önce temel özellikler yapılmalıdır.
    10. Bir projede zaman planı yapmanın iki faydasını yazınız. (10 puan)

      Örnek cevabı göster
      Hangi işin ne zaman yapılacağı bilindiği için proje zamanında biter. Geride kalınan işler erken fark edilir ve önlem alınır.

    Boşluk doldurma

    Kelime kutusuproje planıgereksinimhedef kitleişlevseltasarımzaman planı
    1. Projenin hedefini, gereksinimlerini ve zamanlamasını gösteren yol haritasına denir.
    2. Ürünün mutlaka sahip olması gereken özelliğe denir.
    3. Ürünü kullanacak kişilere denir.
    4. Ürünün ne yapacağını anlatan gereksinim gereksinimdir.
    5. Ürünün nasıl görüneceğini anlatan gereksinim gereksinimidir.
    6. Hangi işin hangi hafta yapılacağını gösteren bölüme denir.

    Pekiştir · Oyunlar

    Oynayarak tekrar et

    Kısa oyunlarla konuyu pekiştir. Telefonda da bilgisayarda da dokunarak ya da tıklayarak oynanır.

    Sınıflandırma oyunu

    İşlevsel mi, tasarım mı?

    Atık Avcısı gereksinimlerini doğru kutuya yerleştir.

    0 / 10

    Bir kart seçerek başla.

    Eşleştirme

    Plan bölümü ve örnek

    Soldan bir plan bölümü seç, sağdan örneğine dokun.

    0 / 7

    Hazır olduğunda soldan bir seçim yap.

    Sıralama oyunu

    Geliştirme süreci

    Blok tabanlı geliştirme sürecinin adımlarını sırala.

    0 / 6

    İlk adımı seçerek başla.

    Kapanış · Kendini değerlendir

    Bu hafta neler öğrendin?

    Her madde için dürüstçe seç. “Yardım istiyorum” dediğin konunun bölümüne geri dön ya da öğretmenine sor.

    Bir proje planının bölümlerini sayabiliyorum.

    Projemin hedefini ve hedef kitlesini belirleyebiliyorum.

    İşlevsel ve tasarım gereksinimlerini ayırt edebiliyorum.

    Geliştirme sürecini haftalara bölerek planlayabiliyorum.

    Haftanın mini görevi · Sınıfta ya da evde

    Plan belgem

    Plan oluşturucudaki kartı defterine ya da bir belgeye aktar.

    1. Projenin adını, hedefini ve hedef kitlesini yaz.
    2. En az dört işlevsel, üç tasarım gereksinimi yaz.
    3. Önümüzdeki altı hafta için haftalık görevlerini bir tabloya yerleştir.
    Öğretmen için: 2 ders saatlik akış önerisi

    1. ders (40 dk)

    1. Merak et: plansız proje (6 dk)
    2. Proje planı ve gereksinim (10 dk)
    3. Atık Avcısı proje özeti ve gereksinimler (14 dk)
    4. Oyun: işlevsel mi, tasarım mı? (10 dk)

    2. ders (40 dk)

    1. Geliştirme süreci ve yedi haftalık plan (10 dk)
    2. Proje planı oluşturucu ile bireysel ya da grup planı (18 dk)
    3. Kalan oyunlar (6 dk)
    4. Deftere yazalım (6 dk)