Değişken
Program çalışırken değeri değişebilen bir bilgiyi (puan, süre, can) saklayan, adı olan kutudur.
Örnek: “puan” değişkeni.
6. sınıf · 24. hafta · BTY.6.6.2
Planımız ve tasarımımız hazır. Bu hafta Atık Avcısı’nın her karakteri için planladığımız davranışları bloklarla oluşturuyoruz. Puanı tutmak için değişken, atıkları farklı yerlerden düşürmek için rastgele sayı kullanacağız ve programımızı basit örneklerle deneyeceğiz.
Isınma · Merak et
Oyunda sepete her şişe girdiğinde puan 1 artıyor. 10 şişe yakalayınca ekranda “Puan: 10” yazıyor.
Program, kaç şişe yakaladığını nasıl hatırlıyor? Yeni oyuna başlarken puan neden yeniden 0 oluyor?
Adım 1 · Yeni bileşenler
Program çalışırken değeri değişebilen bir bilgiyi (puan, süre, can) saklayan, adı olan kutudur.
Örnek: “puan” değişkeni.
Belirlenen aralıktan, her seferinde tahmin edilemeyen bir sayı seçen bloktur.
Örnek: “−200 ile 200 arasında rastgele bir sayı” bloğu atığın düşeceği yeri seçer.
| Blok | Ne yapar? |
|---|---|
puan’ı 0 yap | Değişkene bir değer verir. Oyun başında puanı sıfırlamak için kullanılır. |
puan’ı 1 değiştir | Değişkenin değerini artırır (eksi sayıyla azaltır). |
−200 ile 200 arasında rastgele sayı tut | Belirlenen aralıktan rastgele bir sayı verir. |
Adım 2 · Planı bloklara dönüştürme
Her karakterin kendi kod alanı vardır. Planladığımız davranışları karakterlere şöyle dağıttık:
Önce sepetin hareketini yazıp dene. Çalışınca atığın düşmesini ekle, sonra puanı. Küçük adımlarla ilerlemek hataları bulmayı kolaylaştırır.
Etkinlik · Atık Avcısı simülatörü
Bütün bloklar seçiliyken oyunu başlat ve oyna. Sonra bir bloğun işaretini kaldırıp yeniden başlat. O blok olmadan program nasıl davranıyor? Her denemeni aşağıdaki tabloya benzer biçimde not et.
Programdaki bloklar (seç ya da çıkar)
| Deneme | Çıkarılan blok | Gözlem |
|---|---|---|
| 1 | Hiçbiri | Oyun planladığımız gibi çalışıyor. |
| 2 | “sürekli tekrarla” | Atıklar yalnızca bir kez kıpırdıyor, düşmüyor. |
| 3 | “eğer y < −170 ise” | Yakalanmayan atıklar ekrandan çıkıp bir daha gelmiyor. |
| 4 | “puan’ı 0 yap” | Yeni oyun eski puandan devam ediyor. |
| 5 | “x: rastgele” | Atıklar hep aynı yerden düşüyor; oyun çok kolaylaşıyor. |
Adım 3 · Programı basit örneklerle deneme
| Ne denendi? | Beklenen | Nasıl denenir? |
|---|---|---|
| Sağ ok tuşu | Sepet sağa gider. | Sağ ok tuşuna 3 kez bas, sepetin yerine bak. |
| Ekran kenarı | Sepet sahneden çıkmaz. | Ok tuşuna uzun süre bas. |
| Atığın düşmesi | Atık yukarıdan aşağı iner. | Yeşil bayrağa tıkla, atığı izle. |
| Yakalama | Puan 1 artar. | Bir şişeyi yakala, puana bak. |
| Yeniden başlama | Puan 0 olur. | Oyunu durdur, yeniden başlat. |
Bir program, belirli bir amaca ulaşmak için bilgisayara verilen komutların sıralı bütünüdür. İyi programcılar her küçük adımdan sonra programı çalıştırıp dener.
Özet · Deftere yazalım
Yazılı sınava çalışırken önce bu maddeleri tekrar et.
Yazılıya hazırlık · Klasik sorular
Cevabını defterine tam cümlelerle yaz. Sonra örnek cevabı açıp kendi cevabınla karşılaştır.
Program nedir? (10 puan)
Değişken nedir? Atık Avcısı oyununda hangi değişken kullanılır? (10 puan)
“puan’ı 0 yap” ve “puan’ı 1 değiştir” bloklarının farkı nedir? (10 puan)
Oyunun başında “puan’ı 0 yap” bloğu unutulursa ne olur? (10 puan)
Rastgele sayı bloğu oyunda ne işe yarar? (10 puan)
Sepeti hareket ettiren blokları yazınız. (10 puan)
Atığın sürekli aşağı düşmesi için hangi bloklar gerekir? (10 puan)
Atığın kodundan “sürekli tekrarla” bloğu çıkarılırsa ne olur? Neden? (10 puan)
Yakalanmayan atığın yeniden yukarıdan düşmesi için hangi blok gerekir? (10 puan)
Program yazarken neden küçük adımlarla ilerleyip sık sık denemeliyiz? (10 puan)
Pekiştir · Oyunlar
Kısa oyunlarla konuyu pekiştir. Telefonda da bilgisayarda da dokunarak ya da tıklayarak oynanır.
Soldan bir blok seç, sağdan oyundaki görevine dokun.
Hazır olduğunda soldan bir seçim yap.
Her bloğu ait olduğu karakterin kutusuna yerleştir.
Bir kart seçerek başla.
Atık karakterinin bloklarını doğru sıraya diz.
İlk adımı seçerek başla.
Kapanış · Kendini değerlendir
Her madde için dürüstçe seç. “Yardım istiyorum” dediğin konunun bölümüne geri dön ya da öğretmenine sor.
Planladığım davranışları bloklara dönüştürebiliyorum.
Değişkeni puan tutmak için kullanabiliyorum.
Rastgele sayı bloğunu amacına uygun kullanabiliyorum.
Programımı her adımdan sonra basit örneklerle deneyebiliyorum.
Haftanın mini görevi · Öğretmen ya da aile gözetiminde
Okulda kullandığınız blok tabanlı ortamda projenin ilk sürümünü oluştur.