Koşul
Doğru ya da yanlış olabilen ve programın hangi blokları çalıştıracağına karar vermesini sağlayan ifadedir.
Örnek: “puan > 10”, “Sepet’e değiyor mu?”
6. sınıf · 25. hafta · BTY.6.6.2
Oyunumuz çalışıyor ama henüz akıllı değil: Meyve kabuğunu yakalayınca da puan artıyor ve oyun hiç bitmiyor. Bu hafta programa karar verdirmek için koşul bloklarını, süreyi saymak için döngüleri doğru yerlerde kullanacak ve programın farklı girdilerde nasıl davrandığını inceleyeceğiz.
Isınma · Merak et
Sinemanın kapısındaki görevli herkese aynı soruyu sorar: “Biletin var mı?” Cevaba göre iki farklı şey yapar.
Görevlinin davranışını “eğer … ise … değilse …” biçiminde yazabilir misin? Oyunumuzda böyle kararlar gereken yerler hangileri?
Adım 1 · Koşul blokları
Doğru ya da yanlış olabilen ve programın hangi blokları çalıştıracağına karar vermesini sağlayan ifadedir.
Örnek: “puan > 10”, “Sepet’e değiyor mu?”
| Koşul türü | Bloklar | Örnek |
|---|---|---|
| Karşılaştırma | <, >, = | “süre = 0”, “puan > 10” |
| Algılama | değiyor mu?, tuş basılı mı? | “Sepet’e değiyor mu?” |
| Birleştirme | ve, veya, değil | “kabuk ve Sepet’e değiyor” |
Etkinlik · Koşul test laboratuvarı
Oyun bitince puana göre kupa veren bir program var. Kaydırıcıyla puanı değiştir ve programın hangi yoldan gittiğini izle. Sınır değerleri (5, 6, 15, 16) dene!
Program
Çıktı
Adım 2 · Atık Avcısı’na koşul ve döngü ekleme
Kabuk kontrolü, yakalama koşulunun içine yazılır. Böylece program önce “yakalandı mı?” diye sorar, sonra “ne yakalandı?” diye bakar.
Yeni blokları açıp kapatarak programın davranışını incele. Kabuk cezası kapalıyken kabuk yakalayınca ne oluyor?
Programdaki bloklar (seç ya da çıkar)
Adım 3 · Farklı girdilerde davranışı inceleme
| Girdi (durum) | Beklenen davranış | Hangi blok çalışır? |
|---|---|---|
| Sepete şişe değdi | Puan 1 artar, neşeli ses | “değilse” bölümü |
| Sepete kabuk değdi | Puan 1 azalır, uyarı sesi | “eğer kabuk ise” bölümü |
| Hiçbir şey değmedi | Puan değişmez | Koşul yanlış; içteki bloklar çalışmaz |
| Puan 0’ken kabuk yakalandı | Puan −1 olur | Kabuk bölümü (Bu doğru mu? Tartışın!) |
| Süre 0 oldu | Bitiş dekoru, program durur | Döngüden çıkılır, alttaki bloklar çalışır |
Programları en çok “sınırdaki” girdiler şaşırtır: Puan tam 5 ya da 15 olduğunda, süre tam 0 olduğunda, puan 0’ken kabuk yakalandığında ne oluyor? İyi programcılar bu durumları özellikle dener. Puanın eksiye düşmemesi için yeni bir koşul ekleyebilirsin: “eğer puan > 0 ise puanı azalt”.
Etkinlik · Robot kodlama alanı
“Hedefe kadar tekrarla” bloğunu ekle, içine bir koşul bloğu koy ve döngüyü kapat. Aynı iki blokla üç farklı yolu çözebilir misin?
➜ robot · 🏁 hedef · ⭐ yıldız · çizgili kare duvar
Bloklar (dokunarak ekle)
Programın
Özet · Deftere yazalım
Yazılı sınava çalışırken önce bu maddeleri tekrar et.
Yazılıya hazırlık · Klasik sorular
Cevabını defterine tam cümlelerle yaz. Sonra örnek cevabı açıp kendi cevabınla karşılaştır.
Koşul nedir? İki örnek veriniz. (10 puan)
“eğer … ise” ile “eğer … ise … değilse” bloklarını karşılaştırınız. (10 puan)
Atık Avcısı’nda kabuk yakalanınca puanın azalması için hangi bloklar gerekir? (10 puan)
İç içe koşul nedir? Atık Avcısı’ndan bir örnek veriniz. (10 puan)
30 saniyelik geri sayımı yapan blokları yazınız. (10 puan)
Kupa programında puan 15 ise hangi mesaj görünür? Neden? (10 puan)
Programları farklı girdilerle denemek neden önemlidir? (10 puan)
Sınır değeri nedir? Kupa programı için sınır değerleri yazınız. (10 puan)
Puanın eksiye düşmemesi için programa hangi koşul eklenebilir? (10 puan)
Robot “hedefe kadar tekrarla: önü duvarsa sağa dön, değilse ileri git” programıyla neden farklı yolları çözebilir? (10 puan)
Pekiştir · Oyunlar
Kısa oyunlarla konuyu pekiştir. Telefonda da bilgisayarda da dokunarak ya da tıklayarak oynanır.
Soldan bir koşul durumu seç, sağdan programın yaptığına dokun.
Hazır olduğunda soldan bir seçim yap.
Puan 8 ve süre 0 iken her koşulun sonucunu bul.
Bir kart seçerek başla.
Sahnenin geri sayım bloklarını sırala.
İlk adımı seçerek başla.
Kapanış · Kendini değerlendir
Her madde için dürüstçe seç. “Yardım istiyorum” dediğin konunun bölümüne geri dön ya da öğretmenine sor.
Koşul bloklarını ve aralarındaki farkı açıklayabiliyorum.
İç içe koşulu programımda kullanabiliyorum.
Koşullu döngüyle geri sayım yapabiliyorum.
Programımı farklı ve sınırdaki girdilerle deneyebiliyorum.
Haftanın mini görevi · Öğretmen ya da aile gözetiminde
Okulda kullandığınız blok tabanlı ortamda oyununu geliştir.