Araç seçimi
Ürünün gereksinimlerine en uygun yazılım, model ve donanımı ölçütlerle karşılaştırarak belirleme sürecidir.
Örnek: Görüntü modeli eğitebilen ve kişisel veri istemeyen aracı seçmek.
6. sınıf · 31. hafta · BTY.6.6.3
Ürün planımızda hangi tür araçlara ihtiyacımız olduğunu belirledik: bir model eğitme aracı ve yapay zekâ eklentili bir blok ortamı. Peki bu türde onlarca araç varken hangisini seçeceğiz? Bu hafta araçları gereksinimlerimize göre ölçütlerle karşılaştıracak, seçimimizi ürünün amacına göre açıklayacağız.
Isınma · Merak et
Kerem: “En çok indirilen uygulamayı seçelim!” Zeynep: “Ama o uygulama 13 yaş altına kapalı ve bütün fotoğrafları kendi sunucusunda saklıyor.”
Bir aracı seçerken popülerlik yeterli mi? Bizim projemiz için hangi özellikler gerçekten önemli?
Adım 1 · Gereksinimlerden ölçütlere
Ürünün gereksinimlerine en uygun yazılım, model ve donanımı ölçütlerle karşılaştırarak belirleme sürecidir.
Örnek: Görüntü modeli eğitebilen ve kişisel veri istemeyen aracı seçmek.
| Gereksinim | Araç seçim ölçütü |
|---|---|
| Model atıkları görüntüden tanımalı. | Görüntü modeli eğitebiliyor mu? |
| Model, programdaki koşullarda kullanılmalı. | Model blok ortamına aktarılabiliyor mu? |
| Görüntüler saklanmamalı. | Kişisel veri istemiyor ve görüntüleri saklamıyor mu? |
| Sınıfta herkes kullanabilmeli. | Yaşa uygun mu, ücretsiz mi, Türkçe mi? |
| Okul bilgisayarlarında çalışmalı. | Kurulum gerektirmeden tarayıcıda çalışıyor mu? |
Etkinlik · Ağırlıklı karşılaştırma tablosu
Üç hayalî aracın özellikleri tabloda. Her ölçütün projeniz için ne kadar önemli olduğunu seç (1: az önemli, 3: çok önemli). Tablo puanları hesaplasın.
| Ölçüt | Önem | Araç A | Araç B | Araç C |
|---|---|---|---|---|
| Toplam puan |
Bazı ölçütler puanla telafi edilemez. Kişisel veri isteyen ya da yaşınıza uygun olmayan bir araç, puanı yüksek olsa bile seçilmez. Tabloda bu ölçütleri “3” yaparak önemlerini vurgulayabilirsiniz.
Adım 2 · Seçimi amaca göre açıklama
“Akıllı Atık Kutusu’nun amacı atıkları kameradan tanıyıp doğru kutuyu göstermek. Bu yüzden görüntü modeli eğitebilen ve modeli blok ortamına aktarabilen araçları seçtik. Öğrencilerin gizliliği için görüntüleri saklamayan araçları tercih ettik. Okul bilgisayarlarına kurulum yapamadığımız için tarayıcıda çalışan bir model eğitme aracı ile yapay zekâ eklentili bir blok ortamını birlikte kullanacağız.”
Okullarda sık kullanılan gerçek araç örnekleri: model eğitmek için Teachable Machine ya da Machine Learning for Kids; modeli bloklarla kullanmak için mBlock, PictoBlox ya da Scratch eklentileri. Bunları kullanmadan önce öğretmeninle birlikte yaş sınırı, hesap ve gizlilik koşullarını kontrol et.
Özet · Deftere yazalım
Yazılı sınava çalışırken önce bu maddeleri tekrar et.
Yazılıya hazırlık · Klasik sorular
Cevabını defterine tam cümlelerle yaz. Sonra örnek cevabı açıp kendi cevabınla karşılaştır.
Araç seçimi nedir? (10 puan)
Bir aracı yalnızca popüler olduğu için seçmek neden doğru değildir? (10 puan)
Akıllı Atık Kutusu için dört araç seçim ölçütü yazınız. (10 puan)
“Görüntüler saklanmamalı.” gereksinimi hangi araç seçim ölçütüne dönüşür? (10 puan)
Ağırlıklı karşılaştırma tablosu nasıl kullanılır? (10 puan)
“Olmazsa olmaz” ölçüt nedir? Bir örnek veriniz. (10 puan)
Neden tek bir araç yerine iki aracı birlikte kullanmayı seçebiliriz? (10 puan)
İyi bir seçim açıklamasında hangi bölümler bulunur? (10 puan)
Araç C (mobil uygulama) neden projemiz için uygun değildir? (10 puan)
Gerçek bir yapay zekâ aracını kullanmadan önce neleri kontrol etmeliyiz? (10 puan)
Pekiştir · Oyunlar
Kısa oyunlarla konuyu pekiştir. Telefonda da bilgisayarda da dokunarak ya da tıklayarak oynanır.
Her ölçütü önemine göre yerleştir.
Bir kart seçerek başla.
Soldan bir gereksinim seç, sağdan ilgili araç seçim ölçütüne dokun.
Hazır olduğunda soldan bir seçim yap.
Araç seçme sürecinin adımlarını sırala.
İlk adımı seçerek başla.
Kapanış · Kendini değerlendir
Her madde için dürüstçe seç. “Yardım istiyorum” dediğin konunun bölümüne geri dön ya da öğretmenine sor.
Gereksinimlerden araç seçim ölçütleri çıkarabiliyorum.
Araçları ağırlıklı tabloyla karşılaştırabiliyorum.
Olmazsa olmaz ölçütleri ayırt edebiliyorum.
Seçimimi ürünün amacına ve gereksinimlerine göre açıklayabiliyorum.
Haftanın mini görevi · Öğretmen gözetiminde
Öğretmeninin önerdiği iki gerçek aracı incele.