Kod Kâşifi · 32. hafta · 17–21 Mayıs 2027

6. sınıf · 32. hafta · BTY.6.6.3

Yapay zekâ destekli ürünü kurma

Araçlarımızı seçtik, verilerimizi topladık. Şimdi en heyecanlı adım: Eğittiğimiz modeli blok tabanlı ürünümüze ekleyip Akıllı Atık Kutusu’nun temel işlevini çalıştıracağız. Bu işleme entegrasyon denir.

Tema 6 · Yazılım tasarımı ve programlama2 ders saati17–21 Mayıs 2027

Isınma · Merak et

Model tek başına ne yapar?

Model eğitme aracında modelimiz harika çalışıyor: Plastik şişeyi gösterince ekranda “plastik %92” yazıyor. Ama kutuların ışıkları yanmıyor!

Model sonucu biliyor ama ışığı kim yakacak? Modelin sonucunu programımıza nasıl aktarırız?

Cevaba bak
Model yalnızca tanır; “plastik” der. Işığı yakmak, puanı artırmak gibi işleri program yapar. Modeli blok ortamına bağlayıp onun sonucunu “eğer sınıf = plastik ise sarı ışığı yak” gibi bloklarda kullanmamız gerekir. Modelin programla birlikte çalışacak şekilde ürüne eklenmesine entegrasyon denir.

Adım 1 · Modeli ürüne ekleme

Yedi adımda entegrasyon

Haftanın kavramı

Entegrasyon

Farklı bileşenlerin (model, program, cihazlar) birlikte çalışacak şekilde bir araya getirilmesidir.

Örnek: Görüntü modelini blok ortamına ekleyip sonucunu koşullarda kullanmak.

1Modeli eğitPlastik, kâğıt, cam, organik
2Dışa aktarModel bağlantısını al
3Eklentiyi ekleBlok ortamında yapay zekâ eklentisi
4Modeli yükleBağlantıyı yapıştır
5Kamerayı açGirdi hazır
6Koşulları yazSınıfa göre ışık
7DeneTemel işlev çalışıyor mu?

Adım 2 · Modelin sonucunu bloklarda kullanma

Sınıf ve güven

Yapay zekâ eklentisinin blokları

Blok adları kullandığın ortama göre biraz farklı olabilir.

Akıllı Atık Kutusu programı (ilk sürüm)

Renkler

Türkiye’de geri dönüşüm kutularında genellikle kâğıt için mavi, plastik için sarı, cam için yeşil, metal için gri renk kullanılır. Organik atıklar için kahverengi kutular yaygındır. Okulunun kutularına bakarak renkleri kontrol et.

Etkinlik · Akıllı Atık Kutusu 1.0

Temel işlev çalışıyor mu?

Ürünün ilk sürümü hazır. Kameraya farklı atıklar göster: Model ne diyor, hangi ışık yanıyor? Sonuçlar tabloya kaydediliyor. Beklemediğin sonuçları not al; gelecek hafta nedenlerini araştıracağız.

Kameraya bir atık göster

Model sonucu

Kutular

Plastik
Kâğıt
Cam
Organik
Tekrar göster

AtıkModelÇıktıDoğru mu?

Özet · Deftere yazalım

Defterine bunları yaz

Yazılı sınava çalışırken önce bu maddeleri tekrar et.

Yapay zekâ destekli ürünü kurma

  1. Entegrasyon: Model, program ve cihazların birlikte çalışacak şekilde bir araya getirilmesidir.
  2. Adımlar: modeli eğit → dışa aktar → eklentiyi ekle → modeli yükle → kamerayı aç → koşulları yaz → dene.
  3. Model yalnızca tanır; ışık yakmak gibi işleri program yapar.
  4. “sınıf” modelin tahminini, “güven” modelin ne kadar emin olduğunu verir.
  5. Program: sürekli tekrarla içinde görüntüyü sınıflandır; eğer sınıf = plastik ise sarı ışığı yak…
  6. Kutu renkleri: kâğıt mavi, plastik sarı, cam yeşil, metal gri; organik genellikle kahverengi.

Yazılıya hazırlık · Klasik sorular

Önce sen yaz, sonra örnek cevaba bak

Cevabını defterine tam cümlelerle yaz. Sonra örnek cevabı açıp kendi cevabınla karşılaştır.

  1. Entegrasyon nedir? (10 puan)

    Örnek cevabı göster
    Model, program ve cihazlar gibi farklı bileşenlerin birlikte çalışacak şekilde bir araya getirilmesidir.
  2. Model eğitme aracında doğru çalışan modelin kutu ışıklarını neden kendiliğinden yakamadığını açıklayınız. (10 puan)

    Örnek cevabı göster
    Model yalnızca atığı tanır ve bir sınıf söyler. Işığı yakmak programın görevidir; modelin sonucu blok ortamına aktarılıp koşullarda kullanılmadıkça hiçbir ışık yanmaz.
  3. Yapay zekâ bileşenini blok tabanlı ürüne ekleme adımlarını sırasıyla yazınız. (10 puan)

    Örnek cevabı göster
    Modeli eğitmek, dışa aktarıp bağlantısını almak, blok ortamına yapay zekâ eklentisini eklemek, model bağlantısını yüklemek, kamerayı açmak, sınıfa göre koşulları yazmak ve denemek.
  4. “sınıf” ve “güven” blokları ne verir? (10 puan)

    Örnek cevabı göster
    “sınıf” modelin tahmin ettiği atık türünü, “güven” ise modelin bu tahminden ne kadar emin olduğunu (yüzde olarak) verir.
  5. Kâğıt atık gösterildiğinde mavi ışığın yanması için hangi blok yazılır? (10 puan)

    Örnek cevabı göster
    “eğer sınıf = kâğıt ise mavi ışığı yak” bloğu yazılır.
  6. Programda neden “sürekli tekrarla” bloğu kullanılır? (10 puan)

    Örnek cevabı göster
    Kutu gün boyunca yeni atıkları tanımalıdır. Döngü olmazsa program yalnızca bir kez sınıflandırma yapıp durur.
  7. Döngünün içine “1 saniye bekle” bloğu koymanın faydası nedir? (10 puan)

    Örnek cevabı göster
    Kamera ve model sürekli aynı görüntüyü hızla sınıflandırmaz; ışıklar titremez ve bilgisayar yorulmaz.
  8. Akıllı Atık Kutusu 1.0’ı denerken beklenmeyen bir sonuç gördünüz. Ne yapmalısınız? (10 puan)

    Örnek cevabı göster
    Hangi atıkta, hangi koşulda (ışık, açı) olduğunu ve modelin ne dediğini not almalıyım; gelecek hafta nedenini araştırıp düzeltmek için kullanacağım.
  9. Türkiye’de geri dönüşüm kutularında kullanılan renkleri yazınız. (10 puan)

    Örnek cevabı göster
    Kâğıt mavi, plastik sarı, cam yeşil, metal gri; organik atıklar için genellikle kahverengi.
  10. Entegrasyon sırasında kamera açılmazsa ürünün hangi bileşeni çalışmaz? Sonuç ne olur? (10 puan)

    Örnek cevabı göster
    Girdi bileşeni çalışmaz. Model görüntü alamadığı için atığı tanıyamaz ve hiçbir ışık yanmaz.

Boşluk doldurma

Kelime kutusuentegrasyonsınıfgüveneklentisürekli tekrarlakamera
  1. Bileşenlerin birlikte çalışacak şekilde birleştirilmesine denir.
  2. Modelin tahmin ettiği atık türünü veren blok bloğudur.
  3. Modelin ne kadar emin olduğunu gösteren değere denir.
  4. Blok ortamına yapay zekâ blokları ile eklenir.
  5. Kutunun gün boyu çalışması için bloğu kullanılır.
  6. Atığın görüntüsünü alan girdi cihazı dır.

Pekiştir · Oyunlar

Oynayarak tekrar et

Kısa oyunlarla konuyu pekiştir. Telefonda da bilgisayarda da dokunarak ya da tıklayarak oynanır.

Eşleştirme

Sınıf ve kutu

Soldan bir atık sınıfı seç, sağdan kutunun rengine dokun.

0 / 5

Hazır olduğunda soldan bir seçim yap.

Sınıflandırma oyunu

Model mi, program mı?

Her işin modelin mi programın mı görevi olduğuna karar ver.

0 / 7

Bir kart seçerek başla.

Sıralama oyunu

Entegrasyon adımları

Modeli ürüne ekleme adımlarını sırala.

0 / 7

İlk adımı seçerek başla.

Kapanış · Kendini değerlendir

Bu hafta neler öğrendin?

Her madde için dürüstçe seç. “Yardım istiyorum” dediğin konunun bölümüne geri dön ya da öğretmenine sor.

Entegrasyonun ne olduğunu açıklayabiliyorum.

Modeli blok ortamına ekleme adımlarını sıralayabiliyorum.

Sınıf ve güven bloklarını koşullarda kullanabiliyorum.

Ürünün temel işlevini çalıştırıp sonuçları kaydedebiliyorum.

Haftanın mini görevi · Öğretmen gözetiminde

Akıllı Atık Kutusu 1.0

Grubunla ürünün ilk sürümünü kur.

  1. Eğittiğiniz modeli blok ortamına ekleyin ve kamerayı açın.
  2. Dört sınıf için koşulları yazın ve ışıkları (ya da ekrandaki yazıları) ayarlayın.
  3. Her sınıftan iki atıkla deneyin, beklenmeyen sonuçları not edin.
Öğretmen için: 2 ders saatlik akış önerisi

1. ders (40 dk)

  1. Merak et: model tek başına ne yapar? (6 dk)
  2. Entegrasyonun yedi adımı (10 dk)
  3. Yapay zekâ blokları ve ilk sürüm programı (12 dk)
  4. Oyun: model mi, program mı? (6 dk)

2. ders (40 dk)

  1. Akıllı Atık Kutusu 1.0 simülatörü ve sonuç kaydı (16 dk)
  2. Öğretmen ekranında gerçek bir eklentiyle canlı gösterim (12 dk)
  3. Kalan oyunlar (4 dk)
  4. Deftere yazalım (6 dk)