Genel arama
- Her türlü sayfa
- Konuyla ilgili ilk bilgileri bulmak
Geniş bir başlangıç noktası
6. sınıf · 9. hafta · BTY.6.2.10 / BTY.6.3.1
Videonu tamamladın; şimdi onu izleyicinin gözüyle değerlendirme zamanı. Ardından yeni bir konuya geçiyoruz: İnternette bilgi ararken hangi aracı kullanmalıyız? Arama motorları nasıl çalışır?
Isınma · Merak et
Sınıfça kemer köprüler hakkında bir proje hazırlıyorsunuz. Beş arkadaşın farklı şeyler arıyor:
Her arkadaşın hangi arama aracını kullanmalı? Hepsi aynı arama kutusuna aynı şeyi yazsa ne olur?
Adım 1 · Videonun amaca uygunluğu
Bir video ancak izleyiciye mesajını iletebiliyorsa amacına ulaşmıştır. Bunu anlamanın en iyi yolu videoyu başkalarına izletip geri bildirim almaktır.
| İzleyicinin söylediği | Ne anlama geliyor? | Yapılacak değişiklik |
|---|---|---|
| “Mesajı tam anlamadım.” | Amaç açık değil | Başa ya da sona mesajı söyleyen kısa bir cümle ekle. |
| “Ortalarda sıkıldım.” | Bazı sahneler uzun | Uzun sahneleri kırp, farklı çekim ölçekleri kullan. |
| “Konuşmaları duyamadım.” | Ses dengesiz | Müziği kıs, altyazı ekle. |
| “Çok hızlı geçti, okuyamadım.” | Yazılar kısa süre ekranda | Metinleri ekranda daha uzun tut. |
| “Sonu güzeldi!” | Bu kısım işe yarıyor | Bu bölümü koru; benzer bir yaklaşımı başka yerde de kullan. |
Eleştiri çalışmana yöneliktir, sana değil. Her yorumu not al, teşekkür et. Hepsini uygulamak zorunda değilsin; videonun amacına hizmet edenleri seç.
Adım 2 · Arama motoru nasıl çalışır?
Arama motoru, internetteki milyarlarca sayfa arasından aradığımız kelimelere uygun olanları bulup sıralayan bir sistemdir. Bunu üç aşamada yapar.
Sonuç listesinin başındaki bazı bağlantılar reklamdır ve “Sponsorlu” ya da “Reklam” diye işaretlenir. Sıralama, bir sayfanın ne kadar popüler ve aramana ne kadar uygun olduğuna göre yapılır; doğruluğu garanti etmez.
Arama motorları yazım hatalarını düzeltmek, ne demek istediğini tahmin etmek ve sonuçları sıralamak için yapay zekâdan yararlanır. Bazıları sonuçların üstünde yapay zekâyla hazırlanmış özetler gösterir; bu özetler de yanlış olabilir.
Adım 3 · Uygun arama aracını seç
Geniş bir başlangıç noktası
Projede kullanacağın görseller için
Adım adım görmek istediğinde
Bir yerin konumu için
TDK sözlükleri gibi resmî kaynaklar
Yeni gelişmeler için
Belirli bir kaynakta arama yaparken
Kullanırsan mutlaka doğrula; yaş sınırlarına dikkat et
Adım 4 · Anahtar kelime seçimi
Arama motoru bir insan değildir; uzun soru cümleleri yerine konuyu anlatan birkaç önemli kelime, yani anahtar kelimeler yazmak daha iyi sonuç verir. Gelecek hafta ileri arama yöntemlerini öğreneceğiz.
Merak ettiğin şeyi bir soru olarak yaz. Makine soru kelimelerini ayıklayıp anahtar kelimeleri çıkarsın.
Anahtar kelimeler
Özet · Deftere yazalım
Yazılı sınava çalışırken önce bu maddeleri tekrar et.
Yazılıya hazırlık · Klasik sorular
Cevabını defterine tam cümlelerle yaz. Sonra örnek cevabı açıp kendi cevabınla karşılaştır.
Bir videonun amacına ulaşıp ulaşmadığını nasıl anlarsınız? (10 puan)
İzleyiciniz “Ortalarda sıkıldım” dedi. Videonuzda ne değiştirirsiniz? (10 puan)
Arama motoru nedir? Hangi aşamalarda çalışır? (10 puan)
Arama motorunun çalışmasını kütüphane benzetmesiyle açıklayınız. (10 puan)
“Sonuç listesinin ilk sırasındaki site mutlaka doğrudur.” görüşünü değerlendiriniz. (10 puan)
Aşağıdaki ihtiyaçlar için hangi arama aracını kullanırsınız? a) Bir kelimenin doğru yazımı b) Müzeye giden yol c) Bir deneyin nasıl yapıldığı (10 puan)
Projenizde kullanmak için görsel ararken nelere dikkat edersiniz? (10 puan)
Yapay zekâ sohbet araçlarını arama aracı olarak kullanırken nelere dikkat etmelisiniz? (10 puan)
Anahtar kelime nedir? “Türkiye’nin en uzun köprüsü hangisidir acaba?” sorusu için anahtar kelimeler yazınız. (10 puan)
Aradığınız konuda hiç sonuç bulamazsanız ne yaparsınız? (10 puan)
Pekiştir · Oyunlar
Kısa oyunlarla konuyu pekiştir. Telefonda da bilgisayarda da dokunarak ya da tıklayarak oynanır.
Soldan bir arama aracı seç, sağdan ona uygun ihtiyacı bul.
Hazır olduğunda soldan bir seçim yap.
Her ihtiyacı en uygun arama aracının kutusuna yerleştir.
Bir kart seçerek başla.
Bir sayfanın yayımlanmasından senin onu bulmana kadar olan adımları sırala.
İlk adımı seçerek başla.
Kapanış · Kendini değerlendir
Her madde için dürüstçe seç. “Yardım istiyorum” dediğin konunun bölümüne geri dön ya da öğretmenine sor.
Videomu izleyici geri bildirimine göre değerlendirip iyileştirebiliyorum.
Arama motorunun tarama, dizinleme ve sıralama aşamalarını açıklayabiliyorum.
Aradığım bilgiye göre uygun arama aracını seçebiliyorum.
Soru cümlesinden anahtar kelimeler çıkarabiliyorum.
Haftanın mini görevi · Evde
Merak ettiğin bir konu seç ve onu üç farklı arama aracıyla araştır.