5. SINIF · 2. HAFTA · 27 SLAYT

5. Sınıf 2. Hafta Konu Sunumu: Bilişim teknolojilerinin etkileri ve dijital sağlık

5. sınıf bilişim teknolojileri sunumu: Bilişim teknolojilerinin etkileri ve dijital sağlık. Konu anlatımı, günlük örnekler ve uygulamaları tarayıcıda slaytlarla incele.

Slayt görünümünde yön tuşlarıyla ilerleyebilirsin. Bütün slaytları görmek için okuma görünümünü seç.

5. SINIF BİLİŞİM · 1 / 27

Bu derste ne keşfedeceğiz?

Bilişim teknolojilerinin yararlarını ve olası zararlarını günlük örneklerle değerlendirmek; güvenli ve dengeli kullanım alışkanlıkları geliştirmek.

Farklı bilişim teknolojilerinin olumlu ve olumsuz yönlerini örneklerle çözümler.
Kullanım durumlarına uygun fiziksel güvenlik önlemlerini sınıflandırır.
Teknoloji kullanımının beden ve ruh sağlığına etkilerini kendi cümleleriyle açıklar.

5. SINIF BİLİŞİM · 2 / 27

Bireyden topluma teknoloji

Bir uygulama hayatı kolaylaştırırken yeni bir sorun çıkarabilir mi?

5. SINIF BİLİŞİM · 3 / 27

İşleri kolaylaştıran değişim

Dijital sistemlerle bilgi daha hızlı paylaşılabilir; aynı dosya üzerinde farklı yerlerden çalışılabilir. Bir kütüphane çok kişiye aynı anda kaynak sunabilir. Ancak hizmetten yararlanmak için gereken cihaz ve bağlantı herkesin elinde olmayabilir.

5. SINIF BİLİŞİM · 4 / 27

Günlük hayattan bir örnek

Dijital ödev verilirken cihazı olmayan arkadaş için basılı seçenek de düşünmek kapsayıcıdır.

5. SINIF BİLİŞİM · 5 / 27

Yarar ve riski birlikte düşün

Bir teknolojiyi yalnız iyi veya kötü diye etiketlemek yerine hangi amaçla, kim tarafından ve nasıl kullanıldığına bak. Hızlı haberleşme yararlı olabilir; düşünmeden gönderilen yanlış bilgi ise hızla yayılabilir.

5. SINIF BİLİŞİM · 6 / 27

Günlük hayattan bir örnek

Bir mesajı hemen paylaşmak yerine doğrulamak, aynı iletişim aracını daha sorumlu kullanmaktır.

5. SINIF BİLİŞİM · 7 / 27

Empati ve erişim

Erişilebilir tasarım, farklı ihtiyaçları olan kişilerin katılımını kolaylaştırır. Büyük yazı, yeterli renk farkı ve videolarda altyazı yardımcı olabilir. Sorunu fark ettiğinde yalnız kendin için değil, farklı kullanıcılar için de çözüm düşün.

5. SINIF BİLİŞİM · 8 / 27

Günlük hayattan bir örnek

İşitme güçlüğü olan bir arkadaşın videoyu anlayabilmesi için konuşmaları altyazıyla sunabilirsin.

5. SINIF BİLİŞİM · 9 / 27

Teknolojiyle dengeli bir gün

Ekran sana mı yardım ediyor, yoksa gününü mü yönetiyor?

5. SINIF BİLİŞİM · 10 / 27

Araç mı, amaç mı?

Bilişim; öğrenmek, haberleşmek ve üretmek için yararlıdır. Ama bir iş için açtığın ekran, ardı ardına gelen bildirimlerle seni başka şeylere yöneltebilir. Kullanımın yararını yalnız süreyle değil, amacı ve günlük hayatına etkisiyle değerlendir.

5. SINIF BİLİŞİM · 11 / 27

Günlük hayattan bir örnek

Ödev araştırmanı bitirince uygulamayı kapatmak, ekranda amaçsızca kalmaktan farklıdır.

5. SINIF BİLİŞİM · 12 / 27

Denge planı

Gününde ders, dinlenme, uyku, hareket ve yüz yüze sohbet için yer ayır. Başlamadan ne yapacağını belirle. İşin bittiğinde mola ver. Bildirimleri azaltmak ve cihazı yemek sırasında kenara koymak dikkatini korumana yardımcı olabilir.

5. SINIF BİLİŞİM · 13 / 27

Günlük hayattan bir örnek

Bir çizim yapmayı planladın: çizimini kaydet, sonra kalkıp başka bir etkinliğe geç.

5. SINIF BİLİŞİM · 14 / 27

Etkiyi gözle

Kullanımın dinlenmeni, arkadaşlıklarını veya sorumluluklarını aksatıp aksatmadığını gözle. Tek bir davranışa bakıp kendine bir hastalık etiketi koyma. Kontrol etmekte zorlanıyorsan güvendiğin bir yetişkinle birlikte daha uygulanabilir bir plan oluştur.

5. SINIF BİLİŞİM · 15 / 27

Günlük hayattan bir örnek

Uykunu sürekli geciktiren bildirimler için ailenden gece bildirim düzenini ayarlamada yardım iste.

5. SINIF BİLİŞİM · 16 / 27

Rahat ve güvenli çalışma alanı

Bir bilişim kâşifinin masasında neler olmalı?

5. SINIF BİLİŞİM · 17 / 27

Vücuduna uygun düzen

Ergonomi, kullanılan ortamı ve araçları insana uygun düzenlemektir. Otururken sırtını destekle, ayaklarını rahatça yere ya da uygun bir desteğe bas. Ekranı boynunu uzun süre eğmeden görebileceğin konuma getir.

5. SINIF BİLİŞİM · 18 / 27

Günlük hayattan bir örnek

Ekrana yaklaşmak için sürekli öne eğiliyorsan yazıyı büyütüp oturma düzenini kontrol et.

5. SINIF BİLİŞİM · 19 / 27

Gözünü ve dikkatini dinlendir

Uzun süre aynı noktaya bakmak yerine düzenli aralar ver; uzağa bak, ayağa kalk ve pozisyon değiştir. Rahatsızlık hissediyorsan kullanmayı sürdürmek yerine yetişkine haber ver. Herkes için tek bir süre sayısı ezberlemektense ihtiyaçlarını fark et.

5. SINIF BİLİŞİM · 20 / 27

Günlük hayattan bir örnek

Bir bölüm bitince pencerenin dışına bakmak ve kısa bir hareket molası vermek işe yarayabilir.

5. SINIF BİLİŞİM · 21 / 27

Elektrik ve fiziksel güvenlik

İçecekleri elektronik araçlardan uzak tut. Hasarlı kabloya, prize ya da cihazın içine müdahale etme. Kablolar geçiş yolunda olmamalıdır. Sınıfta cihazları öğretmeninin yönergesiyle kullan; bir arızayı kendin onarmaya çalışma.

5. SINIF BİLİŞİM · 22 / 27

Günlük hayattan bir örnek

Yerde yıpranmış kablo gördüğünde dokunmadan öğretmenine haber ver.

5. SINIF BİLİŞİM · 23 / 27

Kavramları hatırla

Dijital sağlık: Dijital araçları beden ve ruh sağlığını gözeterek dengeli kullanma yaklaşımı.
Ekran süresi: Ekran karşısında geçirilen zaman; dinlenme ve diğer etkinliklerle dengelenmesi gerekir.
Ergonomi: Araçları vücudu zorlamayacak biçimde düzenleme ve kullanma.
Dijital göz yorgunluğu: Uzun süre ekrana bakınca gözlerde oluşabilen rahatsızlık; düzenli ara vermek yardımcı olur.
Bildirim yorgunluğu: Sık uyarıların dikkati dağıtıp kişiyi yorabilmesi.

5. SINIF BİLİŞİM · 24 / 27

Sıra sende

Dijital ödeve erişemeyen bir arkadaşın için nasıl bir çözüm önerirsin? Gerekçelendir.

İpucu: Cihaza erişim ile öğrenme hakkını birlikte düşün.

Örnek yanıtı gör

Öğretmenle konuşup basılı çalışma veya okul cihazında uygun zaman seçeneği öneririm. Böylece cihazı olmayan arkadaş da aynı öğrenme çalışmasına katılabilir.

5. SINIF BİLİŞİM · 25 / 27

Sıra sende

Teknolojinin bir yararını, dengesiz kullanımın bir olumsuz etkisini ve buna uygun çözümü yaz.

İpucu: Amaç → etki → çözüm sırasıyla düşün.

Örnek yanıtı gör

Görüntülü görüşme uzaktaki yakınımla konuşmamı sağlar. Çok uzun süre ekran başında kalmak diğer işlerimi aksatabilir. İşimi planlar, tamamlayınca ara veririm.

5. SINIF BİLİŞİM · 26 / 27

Kendini yokla

Altyazı eklemek en çok hangi amaca hizmet eder?

İçeriğe erişimi kolaylaştırmak
Videonun doğruluğunu otomatik kanıtlamak
Herkesin aynı cihazı almasını sağlamak

Örnek yanıtı gör

İçeriğe erişimi kolaylaştırmak Altyazı, sesi duyamayan veya sesi kapalı kullanan kişilerin içeriği takip etmesine yardımcı olur.

5. SINIF BİLİŞİM · 27 / 27

Dersi kendi cümlenle anlat

Bugün öğrendiğin bir kavramı günlük yaşamdan bir örnekle açıkla. Sonra konu sayfasındaki kısa sorularla bilgini yokla.

Kod Kâşifi bağımsız bir destek kaynağıdır. Planlar ve sunumlar sitedeki konu anlatımlarından hazırlanmıştır. Resmî program ve öğrenme çıktıları için MEB’in Bilişim Teknolojileri ve Yazılım programını inceleyin.