5. Sınıf 4. Hafta Konu Sunumu: Dijital vatandaşlık uygulamaları

Bu derste ne keşfedeceğiz?

Dijital kimliği ve ayak izini anlamak; çevrim içi etkinliklerde güvenli, sorumlu ve saygılı davranışları kullanım amacına göre sınıflandırmak.

• Dijital kimlik kavramını belirler.
• Dijital ayak izinin etkilerini bilişim teknolojilerinin kullanım alanlarıyla ilişkilendirir.
• Dijital vatandaşlık uygulamalarını kullanım alanlarına göre gruplandırır.

Dijital vatandaşın şehir turu

Aynı ekranda ders, sağlık ve ulaşım hizmetleri olabilir mi?

Hak ve sorumluluk birlikte

Dijital vatandaşlık, dijital ortamların imkânlarından yararlanırken hakları ve sorumlulukları gözetmektir. Bilgiye erişmek önemlidir; başkalarının özel yaşamına saygı göstermek de önemlidir. Bir ortamın dijital olması nezaket kurallarını ortadan kaldırmaz.

Günlük hayattan bir örnek

Bir sınıf grubunda soru sorabilirsin; cevap veren kişiye saygılı davranmak sorumluluğundur.

Hizmetleri sınıflandır

Dijital kütüphane öğrenmeye, hastane randevu hizmeti sağlığa, otobüs saatlerini gösteren sistem ulaşıma hizmet eder. Alanı bulmak için ekrandaki cihazı değil yapılan işi düşün. Aynı platformda farklı hizmetler bulunabilir.

Günlük hayattan bir örnek

Tablette randevu bilgisi görmek sağlık, ders materyali okumak eğitimle ilgilidir.

Bilinçli katılım

Bir hizmeti kullanmadan önce amacını ve uygun kullanım kurallarını öğren. Yetişkinlere ait hesapları izinsiz kullanma. Bilmediğin bir işlemde yetişkinden rehberlik iste. Bir sorun gördüğünde başkalarını suçlamak yerine yapıcı bir çözüm öner.

Günlük hayattan bir örnek

Bir bağlantı açılmıyorsa arkadaşınla alay etmek yerine öğretmeninden alternatif erişim iste.

Ekranın öbür ucunda biri var

Yüz yüze söylemeyeceğin bir sözü yorumda yazmak uygun mu?

Nezaket ve farklı fikir

Bir düşünceye katılmayabilirsin; kişiyi küçümsemeden fikri tartış. Yazılı mesajda ses tonun görünmeyebilir. Açık ve saygılı dil kullan. Bir kişinin fotoğrafı, çalışması veya özel mesajı izin alınmadan paylaşılmamalıdır.

Günlük hayattan bir örnek

“Bu bölüm için başka bir örnek ekleyebiliriz.” demek, “Hiçbir şey bilmiyorsun.” demekten farklıdır.

Zorbalığa katılma

İncitici paylaşıma gülme, onu yayma veya misilleme yapma. Güvendiğin yetişkine anlat. Gerekli kayıtların güvenli biçimde saklanması, engelleme ve bildirme adımlarını yetişkin rehberliğinde değerlendir. Destek istemek zayıflık değildir.

Günlük hayattan bir örnek

Bir sınıf arkadaşın hedef alınıyorsa alay mesajını iletmek yerine öğretmene haber ver.

Yapıcı geri bildirim

Çalışmayı değerlendirirken kişiyi değil ürünü konuş. Neyi iyi bulduğunu ve hangi somut değişikliğin yararlı olacağını söyle. Farklı ihtiyaçları dinle. İyi geri bildirim karşıdaki kişinin bir sonraki adımı görmesine yardımcı olur.

Günlük hayattan bir örnek

“Başlık net; alt yazıyı biraz büyütürsen daha rahat okunur.” uygulanabilir bir öneridir.

Kavramları hatırla

• Dijital kimlik: Oyun ve öğrenme hesapları gibi çevrim içi ortamlarda kişiyi temsil eden bilgiler ve etkinlikler.
• Dijital ayak izi: Çevrim içi etkinlikler sırasında geride kalabilen izler.
• Dijital vatandaşlık: Dijital ortamlarda hak ve sorumlulukları gözeterek güvenli ve saygılı davranma.
• Gizlilik ayarları: Profil ve paylaşımların kimler tarafından görülebileceğini yönetmeye yarayan seçenekler.
• Çevrim içi nezaket: İnternette iletişim kurarken başkalarına saygılı ve anlayışlı davranma.

Sıra sende

Eğitim ve ulaşım alanlarından birer dijital vatandaşlık uygulaması örneği ver. Amaçlarını açıkla.

İpucu: İki farklı günlük ihtiyacı seç.

Sıra sende

Bir arkadaşının afişine saygılı ve işe yarar bir geri bildirim yaz.

İpucu: Bir güçlü yan ve bir somut geliştirme öner.

Kendini yokla

Hastane randevu sistemi hangi hizmet alanındadır?

• Sağlık
• Ulaşım
• Eğlence

Dersi kendi cümlenle anlat

Bugün öğrendiğin bir kavramı günlük yaşamdan bir örnekle açıkla. Sonra konu sayfasındaki kısa sorularla bilgini yokla.