Ses kaydında konuşma ile arka planı ayırmak
Bir kayıt sınıftaki konuşmayı yakalar, ama sandalye sesi ve koridor uğultusu da kayda karışabilir. İstenen sesle arka plan sesini ayırmayı öğrenebiliriz.
Yazıyı okuAmazon kitap satan bir site olarak anlatılır. Zamanla depo, kargo ve başkalarının sitesini taşıyan dev bilgisayarlar da bu hikâyenin parçası oldu.

Jeff Bezos, 1994’te şirketi kurduğunda internetten kitap satmayı seçti. Kitap çeşidi çoktu, rafa sığmayan bir dükkân fikrine uyuyordu. Sipariş, ödeme ve kargo takibi baştan beri bir yazılım sorunuydu. Site büyüyünce arkadaki sistem de büyüdü: stok, öneri, depo robotları ve teslimat. Sonra şirket, kendi bilgisayar altyapısını başkalarına kiralamaya başladı. Buna bulut hizmeti denir. Yani bir mağaza, aynı zamanda başkalarının uygulamasını çalıştıran bir sistem hâline geldi.
Listelerde sık sık en varlıklı isimler arasında geçer. Bu sayılar çalışanlar, müşteriler ve yıllar süren yatırımlar olmadan açıklanamaz. Bir ismi ezberlemek, o sistemin nasıl çalıştığını anlamaktan daha az öğretir. İyi bir bilişim ürünü, vitrindeki düğmeden çok arkadaki düzenle yaşar. Sen de bir proje yaparken “görünen ekran” kadar “bilgi nerede duruyor?” diye sor.
Bir kitap siparişi verdiğini hayal et. Ekranda tek düğme görürsün; arkada ise kitap bulunmalı, stok kontrol edilmeli, sipariş kaydı oluşturulmalı ve paket doğru yere gitmelidir. Bu adımlardan biri yanlış olursa güzel görünen site tek başına işi kurtaramaz. Büyük çevrimiçi mağazaların hikâyesi, görünür vitrinle görünmeyen bilgi düzenini birlikte düşünmektir. Bulut hizmeti de bu görünmeyen altyapının başka bir kullanımıdır. Bir uygulama geliştiricisi bütün sunucuları kendisi satın almak yerine hizmet kiralayabilir.
Bunun kolaylıkları olduğu kadar maliyet, güvenlik ve bağımlılık kararları da vardır. Bir sunucuyu kiralamak, uygulamanın bütün sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Bir girişimcinin adı haberde büyük yazılabilir; depoda çalışan kişilerin, mühendislerin ve müşterilerin payı daha az görünür. Ürünü anlamak için bu parçaları birlikte görmek gerekir. Kendi sınıf projenizde de yalnız ana ekrana değil, bir bilgi değiştiğinde diğer yerlerin nasıl güncelleneceğine bakın. Bir oyuncak kütüphanesinin ödünç kayıtlarını doğru tutmak, küçük ölçekte aynı düzen sorunuyla karşılaşmak demektir.
Sınıf kitaplığının internetten ödünç kitap verdiği hayalî bir uygulama tasarla. Aynı kitabı iki öğrenci aynı anda isterse ne olacak? Ekranda ikisine de hazır yazıp rafta tek kitap bulunması bir düzen sorunudur. Uygulama, kitap mevcuduyla ödünç kaydını tutarlı yönetmelidir. Bu küçük örnek, çevrimiçi ticarette stok ve sipariş bilgilerinin neden yalnız güzel bir düğmeden daha önemli olduğunu gösterir.
Bulut hizmeti kiralayan ekip de bu tutarlılığı düşünmek zorundadır. Hizmet bilgisayar kaynağı sağlayabilir; uygulamadaki yanlış kuralı kendiliğinden düzeltmez. Ne kadar kaynak gerektiği, kimin erişeceği ve bir sorun olduğunda kaydın nasıl korunacağı ayrı kararlardır. Bir şirketin başarısını yalnız kurucunun servetinden okumak bu teknik ve insani emeği görünmez bırakır. Senin küçük projende bile kullanıcıyı, kayıtları ve işin arkasındaki görevleri birlikte düşünmek daha sağlam bir başlangıçtır.
KEŞFE DEVAM
Bir kayıt sınıftaki konuşmayı yakalar, ama sandalye sesi ve koridor uğultusu da kayda karışabilir. İstenen sesle arka plan sesini ayırmayı öğrenebiliriz.
Yazıyı oku“Bilgisayarcı olacağım” demek, “sporcu olacağım” demeye benzer: Futbolcu da sporcudur, yüzücü de, satranççı da. Bilişim dünyasında da yazılım geliştiriciden siber güvenlik uzmanına, veri bilimciden oyun tasarımcısına onlarca farklı meslek vardır ve her biri bambaşka bir iş yapar. Bu yazıda bir uygulamanın doğuşunu bir hikâye gibi takip ederek bu meslekleri tanıyacak, aralarındaki farkları görecek ve hangisinin sana uygun olabileceğini keşfedeceksin.
Yazıyı okuOn iki yaşında yazdığı bir oyunu bir dergiye sattı, otuzlu yaşlarında bütün parasını iki batmak üzere olan şirkete yatırdı. Elon Musk’ın hikâyesi şanstan çok inatla, hatalardan ders çıkarmakla ve “bu neden bu kadar pahalı?” diye sormakla ilgili. Bu yazıda hayatını, başarılarını, yanlışlarını ve onun çalışma yönteminden senin işine yarayacak dersleri birlikte inceliyoruz.
Yazıyı oku