İNTERNETYeni keşif
Tim Berners-Lee: web’i kimseye satmadı
İnternet bir ağdır. Web ise o ağın üstünde sayfaları birbirine bağlayan sistemdir. Tim Berners-Lee bu sistemi kurdu ve patentleyip kendine ayırmak yerine herkese açık bıraktı.
Yazıyı oku
Kelime önce bir soruya dönüşür
Adres çubuğuna bir site adı yazdığında bilgisayar o adı bir yer tarifi gibi okumaz. Ağdaki makineler birbirini numaralarla bulur. Bu numaraya IP adresi denir. Site adı ile numara arasındaki köprüye DNS denir: alan adı sistemi. Kısaca, internetin adres defteri. Sen adı yazarsın, defter sana hangi makinenin o ada baktığını söyler.
Rehber bir kez sorulur, cevap bir süre hatırlanır
Tarayıcı önce yakındaki bir DNS sunucusuna sorar. Cevap gelince bağlantı o numaradaki sunucuya kurulur. Aynı adı hemen yeniden açarsan bilgisayar cevabı kısa süre belleğinde tutabilir. Bu yüzden bir site taşındığında eski adres bir süre daha görünebilir. Defter güncellenince yeni numara devreye girer. Kâşif sorusu burada başlar: sayfa açılmadığında sorun her zaman sende midir, yoksa rehber eski bir cevabı mı tutuyordur?
Yanlış ad, yanlış kapı
Adı bir harf yanlış yazarsan rehber seni başka bir yere götürebilir ya da hiçbir yere götürmez. Bazı sahte sayfalar, gerçek siteye benzeyen bir ad kullanır. Bu yüzden adresi tanıdığın kaynaktan almak, rastgele bir bağlantıya güvenmekten daha sağlamdır. Adres çubuğundaki adı sesli okumak, aceleyle tıklamaktan daha güvenli bir alışkanlıktır.
Mini görev: bir adın yolunu izle
Bir kâğıda üç satır çiz: site adı, rehber, makine numarası. Okulunun resmî sitesinin adını yaz. Numarayı ezberlemen gerekmez; yalnızca “bu ad bir numaraya çevrilir” diye not düş. Sonra adı bilerek bir harf yanlış yazınca tarayıcının ne söylediğine bak. Kişisel hesap veya şifre girme. Gördüğün farkı bir cümleyle yaz.
