Kod KâşifiMERAK ET. DENE. KEŞFET.Bir şey öğren

Yayıncı: Kod Kâşifi · Düzeltme bildir

UI/UX tasarımcı: güzel değil, kullanılabilir tasarlamak

Bir uygulama çirkin görünse de kullanımı kolaysa sevilir. Kullanımı zor ama güzelse terk edilir. UI/UX tasarımcılar bu dengeyi kurar.

Süslemeli ve açık düzenli iki arayüz kartı kullanılabilirlik için karşılaştırılıyor.
UI/UX tasarımında görünüş kadar insanların işi kolayca tamamlaması da önemlidir. Kod Kâşifi için üretilen yapay zekâ illüstrasyonu.

Düğmeyi ararken geçen beş saniye

Bir oyunu açıyorsun, güzel renkler ve sevimli bir kahraman var. Fakat nereden başlayacağını bulamıyorsun. Ekran hoş görünse bile ilk görevini yapamıyorsan tasarımın çözmesi gereken bir sorun vardır. UI, kullanıcı arayüzü anlamına gelir; düğmeler, yazılar ve ekrandaki düzen bu alanın parçalarıdır. UX ise kullanıcı deneyimini kapsar: kişinin amacına ulaşırken karşılaştığı bütün yolculukla ilgilenir. İkisi birbirine bağlıdır, ama eş anlamlı değildir.

Bir kitaplık uygulamasında arama kutusunun görünüşü arayüzle ilgilidir. Kitabı bulup ödünç alma koşulunu anlayabilmen daha geniş deneyimin parçasıdır. Yavaş bağlantı, anlaşılmaz hata mesajı veya gereksiz işlem adımları da yolculuğu etkiler. Bu nedenle UX yalnız kullanıcının “mutlu hissetmesi” değildir. Tasarımcı, işin yapılabildiğine ve kişinin nerede zorlandığına bakar; farklı kullanıcılarda farklı ihtiyaçlar bulunabileceğini araştırır.

Kendi alışkanlığını herkese mal etme

Sen bir simgenin ne anlama geldiğini biliyor olabilirsin. Başka biri aynı uygulamayı ilk kez görüyor veya ekranı farklı biçimde kullanıyor olabilir. Tasarımcılar gözlem ve konuşmayla bu farkları anlamaya çalışır. “Beğendin mi?” sorusu tek başına yeterli değildir. “Bu sayfada kitap aramak istesen ne yapardın?” gibi somut bir görev, kişinin hangi yolu izlediğini gösterir. Cevabı hemen söylemeden dinlemek, tahmin etmediğin bir sorunu fark ettirebilir.

W3C’nin erişilebilirlik çalışmalarında farklı engellerin web kullanımını nasıl etkilediği ele alınır. Küçük yazı, düşük karşıtlık veya yalnız renkle açıklanan bir durum bazı kullanıcılar için engel oluşturabilir. Klavyeyle hareket edebilmek ve anlaşılır düğme adları da önemlidir. Erişilebilirlik, kullanılabilirlikle ilişkili olmakla birlikte kendine ait ihtiyaçlar içerir. Birkaç kişinin rahat kullanması, herkesin kullanabileceğini kanıtlamaz; kimlerin denemeye dahil edildiğine bakmak gerekir.

Çalışan ürün olmadan fikir denemek

Prototip, bir fikrin bazı yönlerini sınamak için hazırlanan taslaktır. Kâğıda çizilmiş iki ekran bile prototip olabilir. Bir kişi “Başla” düğmesine işaret edince ikinci kâğıdı gösterirsin. Böylece henüz programlamadan sıralamanın anlaşılır olup olmadığını deneyebilirsin. Prototipin gerçekten yapmadığı işleri açıklamak önemlidir; çizimde görünen her şey bitmiş bir özellik değildir. Amaç, hangi soruya cevap aradığını belirleyip ona uygun bir deneme oluşturmaktır.

Gözlemden sonra tasarımcı değişiklik yapar ve yeniden dener. Bir düğmeyi büyütmek çözüm olabilir; bazen düğmenin adı veya yeri daha büyük sorundur. Her öneriyi eklemek ekranı kalabalıklaştırabilir. “Bu değişiklik hangi görevi kolaylaştırıyor?” sorusu kararları toparlar. İyi tasarım çoğu zaman daha fazla parça eklemek yerine gereksiz adımı kaldırmakla gelişir. Sade görünen bir ekranın arkasında da ciddi araştırma ve pek çok deneme bulunabilir.

Bir ekranı nedenleriyle yeniden çiz

Sevdiğin bir uygulamanın tek ekranını kâğıda çiz ve bir görev seç: oyun başlatmak veya bir yazı bulmak gibi. Yalnız bu görevi kolaylaştıracak iki değişiklik yap. Nedenlerini yaz; “daha güzel” yerine hangi karışıklığı azalttığını anlat. Sonra arkadaşından taslağın üzerinde görevi göstermesini iste. Onun izlediği yol, kendi düşünceni sınamana yardım eder. Başarılı işlemi yalnız yeşil renkle göstermek yerine kısa bir açıklama eklemeyi de dene. Tasarımcı gibi bakmak, bir görünümü beğenmekten önce insanların o görünümle ne yapabildiğini merak etmektir.

Kaynaklar ve ileri okuma

KEŞFE DEVAM

Bir sonraki merakın ne?

Konuşma dalgası sandalye ve koridor seslerinden ayrılıp mikrofona daha belirgin ulaşıyor.
6 dk okumaYeni keşif

Ses kaydında konuşma ile arka planı ayırmak

Bir kayıt sınıftaki konuşmayı yakalar, ama sandalye sesi ve koridor uğultusu da kayda karışabilir. İstenen sesle arka plan sesini ayırmayı öğrenebiliriz.

Yazıyı oku
Lacivert arka planda birbirine çizgilerle bağlı meslek simgeleri: kod parantezi, kalkan, grafik, beyin devresi, oyun kolu, sunucu ve kalem.
12 dk okumaYeni keşif

Bilgisayar meslekleri haritası: kim ne yapar, aralarındaki fark ne?

“Bilgisayarcı olacağım” demek, “sporcu olacağım” demeye benzer: Futbolcu da sporcudur, yüzücü de, satranççı da. Bilişim dünyasında da yazılım geliştiriciden siber güvenlik uzmanına, veri bilimciden oyun tasarımcısına onlarca farklı meslek vardır ve her biri bambaşka bir iş yapar. Bu yazıda bir uygulamanın doğuşunu bir hikâye gibi takip ederek bu meslekleri tanıyacak, aralarındaki farkları görecek ve hangisinin sana uygun olabileceğini keşfedeceksin.

Yazıyı oku
Gün batımında çatıda oturan bir genç, denizdeki platforma dik olarak inen bir roketi izliyor; defterinin yanında küçük bir elektrikli otomobil maketi var.
9 dk okumaYeni keşif

Elon Musk: üç kez düşen roketten Mars hayaline

On iki yaşında yazdığı bir oyunu bir dergiye sattı, otuzlu yaşlarında bütün parasını iki batmak üzere olan şirkete yatırdı. Elon Musk’ın hikâyesi şanstan çok inatla, hatalardan ders çıkarmakla ve “bu neden bu kadar pahalı?” diye sormakla ilgili. Bu yazıda hayatını, başarılarını, yanlışlarını ve onun çalışma yönteminden senin işine yarayacak dersleri birlikte inceliyoruz.

Yazıyı oku