Kod KâşifiMERAK ET. DENE. KEŞFET.Bir şey öğren

Charles Babbage: bitmeyen makine, süren fikir

Charles Babbage’ın en ünlü makinesi hiç tam bitmedi. Yine de içinde girdi, işlem, bellek ve çıktı vardı. Bilgisayar daha ortada yokken bu düzen düşünülmüştü.

Bitmemiş dişli bir makinenin yanında, girdi, işlem, bellek ve çıktıyı gösteren kâğıt plan duruyor.
Makine bitmese de düzeni, sonraki bilgisayarlara yol oldu. Kod Kâşifi için üretilen yapay zekâ illüstrasyonu.

Tablolardaki hatadan sıkıldı

Babbage, 1791’de Londra’da doğdu. Döneminde gemiciler ve mühendisler hazır sayı tabloları kullanıyordu. Bu tablolar elle hesaplanıyor, kopyalanırken yanlış yazılıyordu. O, hesaplayan bir makine kurarak insan hatasını azaltmak istedi. Fark Makinesi bu niyetin ilk büyük tasarımıydı.

Analitik Makine bir adım ileriydi

Sonraki tasarım olan Analitik Makine, yalnızca tek tür hesap yapmayacaktı. Delikli kartlarla farklı talimatlar alabilecek, ara sonuçları saklayabilecek ve çıktı verebilecekti. Makine, dönemin dişli ve metal işçiliğiyle tam kurulamadı. Ada Lovelace, bu tasarım üzerine notlar yazarak makinenin yalnız sayıları değil, kurallı sembolleri de işleyebileceğini anlattı. Fikir, metalden önce kâğıtta olgunlaştı.

Bitmemiş iş de iz bırakır

Babbage 1871’de öldüğünde Analitik Makine tamamlanmamıştı. Bu, emeğin boşa gittiği anlamına gelmez. Sonraki mühendisler aynı parçaları elektrikle yeniden kurdu. Kâşif sorusu: bir şeyi bugün yapamıyorsan, onu başkası ileride kurabilsin diye açık tarif etmiş olur musun?

Mini görev: dört kutuyu çiz

Bir kâğıda dört kutu çiz: girdi, işlem, bellek, çıktı. Kendi seçtiğin bir hesaba yerleştir. Örneğin iki sayıyı toplamak. Girdi kutulara sayılar, işlem kutuya toplama, bellek ara sonuca, çıktı ise söylenen sonuca baksın. Makine çizmek zorunda değilsin. Düzeni görmen yeterli.

KEŞFE DEVAM

Bir sonraki merakın ne?

4 dk okumaYeni keşif

El-Harezmi: algoritma kelimesi bir isimden gelir

Algoritma bugün kodun içindeki adım listesi gibi kullanılıyor. Kelimenin kendisi ise dokuzuncu yüzyılda Bağdat’ta hesap yöntemleri yazan bir bilginin adından türedi.

Yazıyı oku
4 dk okumaYeni keşif

Claude Shannon: bit, bilginin en küçük parçası

Bir mesajın ne kadar yer tuttuğunu konuşurken bit deriz. Bu sözü gündelik dile Claude Shannon’ın bilgi kuramı yerleştirdi. O, haberin de ölçülebileceğini gösterdi.

Yazıyı oku
4 dk okumaYeni keşif

John von Neumann: program da bellekte durabilir

İlk hesap makinelerinin bir kısmı, işi değiştirmek için kabloların yeniden takılmasını istiyordu. Programın da veriyle birlikte bellekte durması, makineyi her seferinde sökmeyi gereksiz kıldı.

Yazıyı oku