Kontrol toplamı hangi hataları yakalar?
Bir dizi rakamı kopyalarken tek sayı yanlış yazılmış olabilir. Basit bir kontrol toplamı, bazı değişiklikleri fark etmeye yardımcı olur.
Yazıyı oku
Sınıf kitap sayımı
Öğretmen sınıftaki öğrencilerden evde okudukları kitap sayısını sordu. Ada üç kitap yazdı, Baran hiç kitap okumadığını söyleyip sıfır yazdı, Can ise formu henüz doldurmadı. Tabloya bakınca Baran'ın değeri sıfır, Can'ın hücresi boştu. İkisini aynı kabul etmek, Can'ın yanıt vermediğini saklardı. Sayımın anlamı, hücrelerin nasıl oluştuğunu bilmeye bağlıydı.
Sıfır da bir ölçümdür
Sıfır, ölçülen şeyin değerinin bulunmadığını veya o ölçekte hiç olmadığını anlatabilir. Örneğin bir kutuda sıfır kalem olması, kutunun sayıldığı ve boş olduğunun görüldüğü anlamına gelir. Bu bilgi geçerli bir gözlemdir. Hücreye sıfır yazmak, verinin toplandığını ve sonucun sıfır çıktığını belirtir.
Eksik değer başka bir durumdur
Eksik veri, bilgi toplanmadığında, bilinmediğinde veya kaybolduğunda oluşabilir. Bir öğrenci cevap vermemiş olabilir; ölçüm aracı çalışmamış olabilir; not kâğıdı okunaksız kalmış olabilir. Boş hücre bu durumların hangisi olduğunu tek başına açıklamaz. Gerekirse “yanıt yok” veya “ölçülmedi” gibi anlaşılır bir işaret kullanmak daha açıklayıcıdır.
Ortalama ve sayım etkilenir
Boş hücreyi sıfır saymak ortalamayı aşağı çekebilir; sıfırı boş saymak da gerçek bir sonucu hesaptan çıkarabilir. Örneğin kitap sayıları 3 ve 0 ise ortalama 1,5'tir. Sıfır yanıtını yok saymak ortalamayı 3 yapar. Fakat eksik hücreyi otomatik sıfır saymak da cevap vermeyen öğrenciyi hiç kitap okumamış gibi gösterir.
Yanılgı: boş hücre önemsizdir
Bir hücrenin boş kalması gözden kaçan veri hatasına işaret edebilir. Bununla birlikte boşluğun her zaman doldurulması gerekmez; bilgi gerçekten bilinmiyorsa tahmin yazmak doğru değildir. Önce hücrenin neden boş olduğunu anlamaya çalış. Veri tablosunda boşlukların nasıl ele alınacağını açıklamak, başkasının sonuçları doğru yorumlamasına yardım eder.
Kâğıtta mini deneme
Üç hayali öğrencinin kitap sayısını kâğıda yaz: 2, 0 ve boş. İlk durumda boş olanın cevabını bilmediğini varsay. Sonra boşluğu sıfır yapıp iki ortalamayı karşılaştır. Hangi varsayım sonucu değiştirdi? Gerçek bir sınıf verisi toplamadan, bu küçük örnek üzerinden sıfır ve bilinmeyen değer arasındaki farkı konuşabilirsin.
Tabloya açıklama ekle
Bir tablo hazırlarken sıfırın neyi ifade ettiğini ve boş hücrelerin neden boş bırakıldığını not et. Sayım tamamlanmadıysa bunu sonuçla birlikte söyle. Okur, eksik sayının ne anlama geldiğini sormak zorunda kalmasın. Bir veriyi gördüğünde, bu hücre ölçüldü mü yoksa henüz bilinmiyor mu diye kendine sor.