George Boole: doğru ve yanlış nasıl hesap olur?
Bilgisayarın içi sayılarla dolu görünür. O sayıların altındaki kararlar ise çoğu zaman doğru ya da yanlıştır. George Boole, bu kararları hesap gibi yazmanın yolunu açtı.
Yazıyı okuGönderdiğin her emoji aslında bir sayıdır. Ekranda gördüğün yüz ise telefonun çizdiği küçük bir tasarımdır.

Bir mesajda gülen yüz gönderiyorsun. Karşı tarafta da bir yüz görünüyor, fakat çizgileri biraz farklı. Mesajın içinde mutlaka senin ekranındaki küçük resim dosyası yolculuk etmiyor olabilir. Metin emojileri Unicode karakterleri veya karakter dizileriyle temsil edilir; alıcı cihaz bunları kendi desteklediği biçimde çizer. U+1F600, gülen bir yüz için kullanılan kod noktası örneklerinden biridir. Buradaki numara, resmin piksel düzenini değil karaktere ilişkin tanımlı bir konumu belirtir.
Unicode, farklı dillerdeki yazı işaretleri ve başka karakterler için ortak bir kodlama temeli sağlar. Emoji de bu geniş dünyanın içindedir. Bir kod noktasıyla ekranda görülen çizim aynı şey değildir. Yazıdaki harfin farklı yazı tiplerinde başka görünmesi gibi, emoji de farklı sistemlerde farklı tasarlanabilir. Yine de bu benzetmenin sınırları vardır: bazı emojiler tek kod noktasıyla değil, birlikte yorumlanan birkaç parçanın dizisiyle oluşturulur. Görünen tek şekil içeride tek parça olmayabilir.
Bazı emoji dizilerinde görünmeyen bir birleştirici karakter kullanılır. Destekleyen sistem, belirli parçaları tek bir birleşik şekil gibi gösterebilir. Desteklemeyen sistemde ise ayrı şekiller veya eksik bir görünüm ortaya çıkabilir. Ten rengi ekleri ve bazı bayraklar da karakter dizileriyle ilgili örneklerdir. Bu yüzden bir emojiyi “Her zaman tam bir sayıdan oluşur” diye anlatmak eksiktir. Gönderilen dizinin nasıl yorumlandığı, standartla birlikte uygulamanın ve sistemin desteğine de bağlıdır.
Bu ayrımı bir resim yapbozuna benzetebilirsin: ekranda bir bütün görürsün, ama veri düzeyinde birkaç belirlenmiş parça vardır. Elbette bilgisayar rastgele parçaları kendi hayaline göre birleştirmez; tanımlı diziler ve desteklenen gösterimler rol oynar. Bir mesaj farklı görünüyorsa göndericinin seni şaşırtmak istediğini hemen düşünme. Kullanılan yazılımın sürümü veya çizim desteği de nedeni olabilir. Görünüş farkı ile mesajın veri yapısını ayrı değerlendirmek gerekir.
Unicode bir emojinin adını ve ilgili özelliklerini tanımlar; her kullanım bağlamındaki duyguyu kesin olarak belirlemez. Aynı işaret arkadaş sohbetinde şaka, başka bir mesajda alay gibi okunabilir. Şirketlerin çizim farklılıkları da ifadeyi etkileyebilir. Bu nedenle önemli bir mesajı yalnız emojiye bırakmak bazen karışıklık yaratır. “Şaka yapıyorum” veya “Teşekkür ederim” gibi kısa bir cümle, ne demek istediğini daha açık anlatabilir. Kodun ortak olması, yorumun her kişide aynı olmasını garanti etmez.
Erişilebilirlik açısından da görünen şeklin yanında başka bir deneyim bulunur. Ekran okuyucu kullanan kişi, emojiyi resim olarak değil adıyla duyabilir. Peş peşe çok sayıda emoji kullanmak mesajın dinlenmesini uzatabilir. Bu yüzden duygunu destekleyen birkaç işaret seçmek ve asıl bilgiyi anlaşılır yazmak yararlıdır. Bir mesajın yalnız senin ekranında hoş görünmesini değil, başka kişinin onu nasıl algıladığını da düşünmek iletişimin önemli parçasıdır.
Unicode’un yeni emoji değerlendirme süreci vardır; bir önerinin kabul edilmesi tek başına bütün telefonlarda aynı gün görünmesini sağlamaz. Uygulamalar ve işletim sistemleri desteklerini kendi güncellemeleriyle sunar. Bu nedenle yeni bir şekil, bazı cihazlarda henüz birleşik görünmeyebilir. Bir standardın tanımladığı şeyle o standardı kullanan ürünün desteği iki ayrı aşamadır. Teknoloji öğrenirken bu ayrımı başka konularda da görürsün: tanım bulunabilir, fakat her sistem onu aynı anda uygulamayabilir.
Bir emoji seçip Unicode’un resmî listesindeki adını ve kod bilgisini incele. Önce tek karakter mi, dizi mi olduğuna bak; sonra iki cihazda görünümünü karşılaştır. Bir fark gördüğünde hangi sürümü veya uygulamayı kullandığını not et. Bu küçük araştırma, renkli bir yüzün arkasındaki ortak kod ile ekrandaki çizimi ayırmana yardım eder. Bir mesajın birkaç saniyelik görüntüsü, dil, tasarım ve yazılımın birlikte çalıştığı ilginç bir kapı açar.
KEŞFE DEVAM
Bilgisayarın içi sayılarla dolu görünür. O sayıların altındaki kararlar ise çoğu zaman doğru ya da yanlıştır. George Boole, bu kararları hesap gibi yazmanın yolunu açtı.
Yazıyı okuBir dizi rakamı kopyalarken tek sayı yanlış yazılmış olabilir. Basit bir kontrol toplamı, bazı değişiklikleri fark etmeye yardımcı olur.
Yazıyı okuEkran görüntüsü bir anın kopyasıdır. Gösterdiği şeyin tamamı, zamanı ve kesilmemiş hâli olmak zorunda değildir.
Yazıyı oku