Kod KâşifiMERAK ET. DENE. KEŞFET.Bir şey öğren

Yayıncı: Kod Kâşifi · Düzeltme bildir

Omuz sörfü: gözle şifre çalmak

Kalabalık bir yerde şifreni yazarken biri omzunun üzerinden bakıyor olabilir. Yazılım yok, aygıt yok; sadece dikkatli bir göz yeterlidir.

Öğrenci, omuz üzerinden bakan gölgeyi fark edip ekranını eliyle ve açısıyla koruyor.
Ortak yerde parola yazarken ekranı başkalarının göremeyeceği şekilde tut. Kod Kâşifi için üretilen yapay zekâ illüstrasyonu.

Yanındaki kişinin görebildiği bilgi

Ekrana bakarak öğrenilen bir şifre kolayca not alınabilir ya da akılda tutulabilir. Toplu taşıma, kütüphane ya da kafeteryada şifre yazarken bu risk artar. Fiziksel ortam da dijital güvenliğin bir parçasıdır. Kütüphanede hesabına girerken arka sıradaki kişinin ekranını okuyabildiğini düşün. Bilgisayarda güçlü şifreleme olsa bile sen parolayı yazarken görülebilir. Güvenlik yalnızca ağın içindeki bir mesele değildir; sandalyenin konumu, ekrana gelen bildirimler ve cihazı açık bırakma alışkanlığı da bilgiye erişimi etkiler.

Özel bir mesaj, e-posta adresi veya tek kullanımlık doğrulama kodu da ekranda görünür olabilir. Parola alanının yıldızlarla kapalı olması bütün bilgileri saklamaz. Telefon kilitliyken bildirim önizlemesi gösteriyorsa metin başkasına görünebilir. Ailenle cihaz ayarlarını inceleyip neyin kilit ekranında yer aldığını öğrenebilirsin.

Ekran, konum ve açık oturum

Etrafına bak. Arkanda ya da yanında biri varsa ekranı hafifçe eğ ya da şifre yazarken bedeniyle koru. Ekranın parlaklığını düşük tutmak, uzaktan okumayı güçleştirir. Gizlilik filtresi denen ekran korumaları da mevcuttur. Okul bilgisayarında ya da kütüphanedeki cihazda giriş yaptıysan çıkışı unutma. Bitiştikten sonra hesabından çık, sekmeleri kapat. Sonraki kullanıcı ekrana bakarsa hesabın açık olmamalıdır.

Ekranı hafifçe çevirmek, kötü görüş açısında yardımcı olabilir; kesin koruma değildir. Parlaklığı aşırı düşürmek de kendi okumanı zorlaştırabilir. Daha uygun bir oturma yeri seçmek veya hassas işlemi güvenilir bir ortamda yapmak daha iyi olabilir. Gizlilik filtresi yalnızca bazı açılardan görünmeyi sınırlar; hesabı açık bırakmayı önlemez.

Ortak bilgisayarda tarayıcı sekmesini kapatsan bile oturum devam edebilir. İşin bitince hizmetin çıkış işlemini kullanmak gerekir. Kaydedilen parola teklifini ortak cihazda kabul etmemek de önemlidir. Sonraki kullanıcının aynı sayfayı açtığında hesabına girmemesi için hangi adımın gerekli olduğunu öğretmeninle kontrol et. Su almaya giderken cihazı açık bırakmak, masada bekleyen birinin hesabı kullanmasına fırsat verebilir. Kısa arada ekranı kilitlemek, ortak cihazdaki iş sonunda ise hesabından çıkmak farklı ama birbirini tamamlayan alışkanlıklardır.

Gerçek parola kullanmadan keşfet

Bir sonraki şifre girişinde bilinçli olarak etrafına bak. Biri yakın mı? Alışkanlık olarak "yazarken koru" davranışını günlük rutinine ekle. Gerçek parolanı göstermeden, kâğıda uydurma bir kod yazıp farklı oturma konumlarından görülmesini karşılaştır. Arkadaşından kodu okumaya değil, yalnızca okunabilir olup olmadığını söylemeye çalışmasını iste. Sonra ekranı çevirdiğinde durum değişiyor mu bak. Fiziksel ortamı anlamak, gizli bilgi paylaşmadan yapılabilecek bir güvenlik alıştırmasıdır.

Kaynaklar ve ileri okuma

KEŞFE DEVAM

Bir sonraki merakın ne?

PHP2Shell açığı için sunucu dolapları, kod penceresi ve onarılmış kilitle hazırlanmış temsili çizim
3 dk okumaSiber olaylar

PHP2Shell: sitelerin görünmeyen mutfağında iki gizli kapı

Ekim 2026'da dünyanın dört bir yanında bazı resmî siteler birkaç saatliğine kapandı. Sebep, milyonlarca sitenin arka planında çalışan PHP dilinde bulunan iki ciddi güvenlik açığıydı.

Yazıyı oku
Qantas veri ihlali için ağ bağlantısı ve kilitle hazırlanmış temsili çizim
2 dk okumaSiber olaylar

Qantas veri ihlali: telefondaki tanıdık ses bir kanıt değildir

Qantas olayının 2026’da yayımlanan ön incelemesi, saldırının bir telefon görüşmesiyle başladığını anlattı. Güven bazen şifreden önce hedef alınıyor.

Yazıyı oku
Asahi saldırısı için ağ bağlantısı ve kilitle hazırlanmış temsili çizim
2 dk okumaSiber olaylar

Asahi saldırısı: “çalındı” ile “açığa çıkmış olabilir” aynı şey mi?

Japonya’daki Asahi saldırısının ardından açıklamalar aylar boyunca güncellendi. Haber okurken kesin bilgiyle ihtimali ayırmak, büyük rakamları okumak kadar önemli.

Yazıyı oku