Veri nedir? Sayı, sır ve sorumluluk
Veri, bilgisayarın tuttuğu işlenmemiş bilgidir. Bir sayı tek başına az şey söyler; düzenlenince bilgiye yaklaşır.
Yazıyı okuTekrar eden veriyi bul
En basit sıkıştırma fikri şudur: aynı şeyi defalarca yazmak yerine "bunu 50 kez yaz" demek. Düz mavi gökyüzü içeren bir fotoğrafta binlerce piksel aynı mavi değerini taşır. Sıkıştırma algoritması "bu renk 3000 kez tekrar ediyor" diye not alır ve fazladan saklamayı atlar.
Kayıpsız ve kayıplı
Kayıpsız sıkıştırma dosyayı küçültür ama hiçbir bilgiyi atmaz. Yeniden açtığında orijinaliyle birebir aynıdır. PNG ve ZIP kayıpsız çalışır. Kayıplı sıkıştırma ise gözün pek fark etmeyeceği bazı ayrıntıları atar. JPEG fotoğrafı kayıplı sıkıştırır. Sonuç daha küçük ama orijinaliyle tam aynı değildir.
Sesin sıkıştırılması
MP3 formatı da ses verisini sıkıştırır. İnsan kulağının pek duyamayacağı çok yüksek ya da çok alçak frekansları atar. Bu yüzden MP3 dosyası WAV dosyasından çok daha küçük olur. Çoğu insan farkı duymaz ama bir ses mühendisi karşılaştırınca farkeder.
Mini görev
Bir kağıda "AAAABBBCCDDDDDE" yaz. Bunu kısaltmak için kaç "A" var, kaç "B" var diye say: 4A3B2C5D1E. Kaç karakter yazdın? Orijinal 15 karakter, kısaltılmış 10 karakter. İşte en basit sıkıştırma mantığı bu.