Kod KâşifiMERAK ET. DENE. KEŞFET.Bir şey öğren

Yayıncı: Kod Kâşifi · Düzeltme bildir

ZIP dosyasının sırrı: çanta gibi bir format

Birine birçok dosya göndermek istiyorsun. ZIP formatı onları tek bir pakete koyar ve üstüne bir fermuar çeker.

Fotoğraf, ses şeridi ve sayfa tek fermuarlı pakete girip yeniden ayrılıyor.
ZIP, birden fazla dosyayı tek pakette toplamaya yardımcı olur. Kod Kâşifi için üretilen yapay zekâ illüstrasyonu.

Bir arşivin içindeki düzen

Bir okul projesinde beş metin dosyası ve bir resim klasörü bulunduğunu düşün. Bunları tek tek göndermek yerine bir ZIP arşivinde toplayabilirsin. ZIP, dosyaları ve klasör yollarını tek bir arşiv dosyasında tutabilir; kullanılan yönteme göre sıkıştırma da uygulayabilir. Arşivi uygun biçimde çıkardığında içindeki dosyaları yeniden kullanırsın. Bir çanta benzetmesi toplama fikrini anlatır; çantanın içindekiler hâlâ ayrı dosyalardır.

Sıkıştırma, bilgiyi daha az alan kaplayacak biçimde temsil etme işlemidir. ZIP'te kullanılan yaygın sıkıştırma yöntemleri kayıpsızdır; dosyanın içeriği açıldığında aynı biçimde geri elde edilebilir. Bu, bir fotoğrafın ayrıntılarını bilerek azaltan bazı görüntü sıkıştırmalarından farklıdır. ZIP arşivine koyduğun fotoğrafın kendi içinde daha önce kayıplı sıkıştırılmış olması da mümkündür. Arşivlemek, fotoğrafta kaybolmuş eski ayrıntıları geri getirmez.

Her dosya aynı ölçüde küçülmez

Tekrarlanan metinler sıkıştırmada iyi sonuç verebilir. Daha önce sıkıştırılmış video veya görsel dosyaları ise çok az küçülebilir; arşiv bilgileri nedeniyle toplam boyut bazen artabilir. Bu yüzden ZIP dosyasının her zaman çok küçük olacağını bekleme. Bazı dosyalar arşive sıkıştırılmadan da eklenebilir. Dosyaları tek yerde toplamakla boyutlarını küçültmek ilişkili fakat ayrı faydalardır; biri sağlanırken diğeri sınırlı kalabilir.

Sınıf arkadaşına projeyi gönderirken klasör düzeninin korunması yararlı olabilir. Bir web sayfası resmini belirli klasör yolunda arıyorsa yalnızca ana dosyayı yollamak yeterli gelmeyebilir. ZIP bütün gerekli parçaları birlikte taşımaya yardımcı olur. Ancak yanlışlıkla projeyle ilgisiz kişisel dosyaları da eklememek gerekir. Arşivi göndermeden önce içinde ne bulunduğunu kontrol etmek, yalnızca adını düzgün koymaktan daha önemli olabilir.

Görmek, çıkarmak ve çalıştırmak

Birçok işletim sistemi ZIP içeriğini göstermeyi ve dosyaları çıkarmayı destekler. Arşivin içine bakmakla bütün dosyaları seçtiğin klasöre çıkarmak farklı işlemlerdir. Bazı programlar dosyaları doğrudan arşivin içinden kullanamayabilir; proje parçalarını uygun klasöre çıkarman gerekir. Çıkartma sırasında aynı adlı dosyaları değiştirme seçeneği çıkarsa önce neyin üzerine yazılacağını anlamalısın. Asıl projenin yanında ayrı deneme klasörü kullanmak karışıklığı azaltabilir.

ZIP olması bir dosyanın güvenli olduğunu kanıtlamaz. İçinde zararlı program da bulunabilir. Bilinmeyen bir göndericiden gelen arşivdeki dosyayı çalıştırmadan önce kaynağını yetişkininle değerlendir. Arşive parola konulmuş olması da içeriğin güvenilir olduğu anlamına gelmez. RAR ve 7z başka arşiv biçimleridir; 7-Zip ise farklı biçimlerle çalışan bir programın adıdır. tar.gz, arşivleme ve gzip sıkıştırmasını birleştirir; bütün adlar aynı işlem türünü anlatmaz.

Boyutu ölç, içeriği de kontrol et

Kişisel bilgi içermeyen beş küçük metin dosyası oluştur. Toplam dosya boyutlarını not et, sonra uygun araçla ZIP arşivi hazırla. Arşivin boyutunu karşılaştır; çok az fark varsa denemenin başarısız olduğunu düşünme. Ayrı bir klasöre çıkarıp dosya adlarını ve içeriklerini kontrol et. Bu karşılaştırma, arşivin hem toplama hem kayıpsız geri açma görevini görmeni sağlar. Deneme boyunca asıl dosyalarını sakla.

Arşiv adını proje ve sürümü gösterecek biçimde seçebilirsin. “Fen-projesi-taslak” gibi bir ad, alıcının ne aldığını anlamasını kolaylaştırır; içindeki dosyaların adları da açık olmalıdır. Bir arkadaşına sadece arşivi verip gerekli belgeyi bulmasını iste. Doğru dosyayı kolayca bulabiliyorsa paket düzenin anlaşılırdır. ZIP'in yararı yalnızca küçültmek değildir; birden fazla parçayı karşı tarafa düzenli, kontrol edilmiş bir bütün olarak ulaştırmak da önemli bir iştir.

Kaynaklar ve ileri okuma

KEŞFE DEVAM

Bir sonraki merakın ne?

İki mantık kapısı, doğru ve yanlış lambalarıyla bir kararı hesaplıyor.
4 dk okumaYeni keşif

George Boole: doğru ve yanlış nasıl hesap olur?

Bilgisayarın içi sayılarla dolu görünür. O sayıların altındaki kararlar ise çoğu zaman doğru ya da yanlıştır. George Boole, bu kararları hesap gibi yazmanın yolunu açtı.

Yazıyı oku
Bir taş değişince kontrol terazisinin ürettiği sonuç da değişip uyarı ışığı yanıyor.
6 dk okumaYeni keşif

Kontrol toplamı hangi hataları yakalar?

Bir dizi rakamı kopyalarken tek sayı yanlış yazılmış olabilir. Basit bir kontrol toplamı, bazı değişiklikleri fark etmeye yardımcı olur.

Yazıyı oku
Kırpılmış bir ekran görüntüsü, arkadaki tam pencereyle karşılaştırılıyor.
4 dk okumaYeni keşif

Ekran görüntüsü tek başına kanıt mıdır?

Ekran görüntüsü bir anın kopyasıdır. Gösterdiği şeyin tamamı, zamanı ve kesilmemiş hâli olmak zorunda değildir.

Yazıyı oku