Kod KâşifiMERAK ET. DENE. KEŞFET.Bir şey öğren

Yayıncı: Kod Kâşifi · Düzeltme bildir

Algoritma düşüncesi: sabah rutininden koda

Her gün farkında olmadan onlarca algoritma uygularsın. Peki bu sözcük sadece bilgisayarlar için mi?

Sabah yolundaki adımlar yağmur dalında değişip küçük programlama yoluna dönüşüyor.
Adım, sıra ve koşul düşüncesi günlük planlarda da programlamada da kullanılır. Kod Kâşifi için üretilen yapay zekâ illüstrasyonu.

Sabahın küçük unutkanlığı

Sabah çantan hazır görünüyor. Okula gidince o günkü fen kitabının evde kaldığını fark ediyorsun. Çantaya çok kitap koymuş olman, doğru kitapları koyduğun anlamına gelmemiş. Buradaki sorun bazen hafıza değil, izlediğin yöntemin eksik olmasıdır. Önce ders programını kontrol etmek, sonra gerekli kitapları seçmek ve son olarak kontrol yapmak farklı bir düzen kurar. Algoritma düşüncesi, sonuç istemekle sonuca götüren adımları tasarlamak arasındaki farkı görmene yardım eder.

Algoritma, bir problemi çözmek veya bir işi gerçekleştirmek için belirlenmiş adımlar ve kurallardır. Günlük rutinler bu fikre yaklaşmak için iyi örneklerdir; fakat her alışkanlık otomatik olarak eksiksiz algoritma sayılmaz. Talimatların anlaşılır olması, hangi bilgiyi kullandığının bilinmesi ve ne zaman duracağının belirlenmesi gerekir. Çantayı güzel hazırla cümlesi bir hedef anlatır. Hangi kitapları nasıl seç dediğinde yöntem kurmaya başlamış olursun.

Sıra, koşul ve tekrar

Bazı adımların sırası zorunludur. Bir dosyayı yazdırmak için önce doğru dosyayı açmak gerekir. Bazı işlerse farklı sırada yapılabilir; kitap ile su şişesini çantaya koymanın sırası her zaman sonucu değiştirmez. Algoritma düşünmek, bütün sıraları ezberlemek değil hangi bağımlılıkların önemli olduğunu ayırmaktır. Önceki adımın ürettiği bilgi sonraki adımda gerekiyorsa bu ilişkiyi açıkça göstermek gerekir. Böylece süreci gereksiz katılıkla değil gerçek ihtiyaçlarıyla planlarsın.

Çanta örneğinde tekrar da vardır: ders programındaki her ders için gereken malzemeye bak. Bir karar ise kitabın çantada olup olmadığını sorabilir. Yoksa ekle, varsa tekrar koyma. Aynı kitabın iki derste kullanılması gibi bir ayrıntı yöntemi değiştirir. Birlikte düşününce sıra, koşul ve tekrar birbirini tamamlar. Düz bir liste her durumda yeterli değildir; süreç, karşılaşılan bilgiye göre başka yola gidebilir.

Bilgisayar tahmin etsin diye boşluk bırakma

Bilgisayarlar çeşitli tahminler yapan yazılımlar çalıştırabilir. Yine de bir programın davranışı tanımlanmış kurallara, verilere ve kullandığı modellere bağlıdır; senin aklındaki bütün ayrıntıları kendiliğinden bilmez. Ders listesindeki kitapları koy talimatını çalıştırmak için ders listesine nasıl erişileceği ve hangi dersin hangi kitapla eşleştiği tanımlanmalıdır. Gündelik cümlenin içinde insanlar için açık görünen bilgiler, bilgisayar açısından eksik olabilir. Kesinlik dediğimiz şey bu boşlukları fark etmektir.

Bir arkadaşına yalnız yazılı adımlarını verip konuşmadan uygulamasını iste. Hangi günün programına bakacağını sorması, yöntemde bir girdi eksik olduğunu gösterebilir. Malzeme bulunamadığında ne yapacağını sorması ise istisna durumunu ortaya çıkarır. İyi bir yöntem her şeyin sorunsuz olduğunu varsaymakla yetinmez. Kitap evde yoksa not bırak veya bir yetişkine haber ver gibi uygun bir yol eklenebilir. Sorun çıktığında durumu gizlemek yerine anlaşılır biçimde göstermek önemlidir.

Daha küçük ama daha sağlam bir plan

Kendi sabah rutininden tek bir işi seç. İşe başlamadan hangi bilgilerin gerektiğini, sonunda neyin hazır olacağını ve aradaki adımları ayrı yaz. Sonra bir ayrıntıyı değiştir: yarın spor dersi var veya su şişesi boş. Aynı plan çalışıyor mu? Yöntemi farklı örneklerle denemek, gerçekten genelleşip genelleşmediğini anlamana yardım eder. Bir kez işe yaraması, her durumda eksiksiz olduğunu göstermez. Hataları görmek planın gelişmesinin doğal parçasıdır.

Her sorun algoritmayla kolayca çözülemez ve adımlara bölmek tek başına başarı garantisi değildir. Fakat büyük bir işin hangi bölümünde zorlandığını görmeni sağlar. Önce küçük, kontrol edilebilir bir bölüm seçmek iyi bir başlangıçtır. Günlük hayatından kurduğun bu yöntem, kod yazarken de karşılaşacağın düşünceyi hazırlar: amaç nedir, bilgi nereden gelir, hangi karar verilir ve sonuç nasıl kontrol edilir? Algoritma düşüncesi bu soruları alışkanlık hâline getirir.

Kaynaklar ve ileri okuma

KEŞFE DEVAM

Bir sonraki merakın ne?

Ortadaki kart seçilince aramanın gereksiz yarısı silikleşip geride kalıyor.
7 dk okumaYeni keşif

Sıralı kartlarda aramayı yarıya indir

Bir deste numaralı kart küçükten büyüğe dizilmişse, aradığın sayıyı bulmak için baştan tek tek bakman gerekmez. Ortadaki kart sana hangi yarıya yönelmen gerektiğini söyler.

Yazıyı oku
Lacivert arka planda koyu bir komut istemi penceresi; içinde yeşil ve mavi renkli komut satırları ve yanıp sönen bir imleç.
11 dk okumaYeni keşif

Windows CMD rehberi: siyah pencereyle neler yapabilirsin?

Filmlerde hacker’ların yeşil yazılı siyah pencerelere hızla bir şeyler yazdığını görmüşsündür. Gerçekte bu pencere, Windows’ta herkesin bilgisayarında hazır bekleyen Komut İstemi’dir, yani CMD. Onunla klasörlerde gezinebilir, internet bağlantını test edebilir, bilgisayarını tanıyabilir, hatta küçük oyunlar ve otomatik yedekleme araçları yazabilirsin. Bu rehberde basit komutlardan orta seviye betiklere kadar adım adım ilerleyeceğiz.

Yazıyı oku
Turuncu tonlu arka planda koyu bir terminal penceresi; içinde yeşil bir dolar işaretiyle başlayan komut satırları ve küçük bir parsa benzeyen benek desenleri.
10 dk okumaYeni keşif

Pardus terminal rehberi: Linux komutlarıyla ilk adımdan ilk betiğe

Linux dünyasında terminal bir yedek araç değil, işletim sisteminin kalbine açılan bir kapıdır. Pardus’ta terminali açtığında, dünyanın en büyük sunucularını, süper bilgisayarlarını ve Android telefonların temelini oluşturan aynı komut geleneğiyle konuşmaya başlarsın. Bu rehberde basit gezinme komutlarından paket kurmaya, borulardan ilk bash betiğine kadar Pardus terminalini adım adım keşfedeceğiz.

Yazıyı oku