Sıralı kartlarda aramayı yarıya indir
Bir deste numaralı kart küçükten büyüğe dizilmişse, aradığın sayıyı bulmak için baştan tek tek bakman gerekmez. Ortadaki kart sana hangi yarıya yönelmen gerektiğini söyler.
Yazıyı okuAPI kelimesini teknik metinlerde çok göreceksin. Ama onu bir restorana benzeterek açıklamak çoğu şeyi netleştirir.

Bir restorana gittiğinde mutfağa geçip yemek yapamazsın. Garson sana menüyü getirir, siparişini alır, mutfağa iletir ve yemeği sana taşır. API de böyledir: programın doğrudan başka bir sisteme girmez. Belirlenen istek seçeneklerini kullanır, cevabı alır. Hava durumu uygulaması kendi ölçüm istasyonu kurmaz. Bir hava durumu hizmetinin API’sini kullanır: "İstanbul için yarınki sıcaklık nedir?" diye sorar, cevabı alır ve ekranda gösterir. API bu soruyu sormak için belirlenmiş kurallardır.
API sayesinde farklı sistemler birbirleriyle konuşabilir. Harita servisi, ödeme sistemi, çeviri motoru ve haber kaynakları API aracılığıyla başka uygulamalara gömülür. Bir uygulama farklı işlerde birden çok API kullanabilir. Tarayıcında açık kaynaklı bir API’yi dene. Örneğin "open-meteo.com" adresinde koordinat girerek hava durumu verisi alabilirsin. Gelen JSON verisi düzenlenmiş bir cevap metnidir; hangi bilginin nerede olduğunu bulmak minyatür bir araştırmadır.
Bir program başka bir programdan hava bilgisini istiyor. Hangi şehir, hangi gün ve hangi biçimle cevap beklendiği açık olmalı. API, bu konuşmanın anlaşılmış yoludur. Restoran benzetmesinde menü hangi isteklerin kabul edildiğini gösterir; garson da isteği mutfağa taşır. Ancak API yalnız bir kişi gibi bekleyip konuşan bir nesne değildir, yazılımın tanımlanmış arayüzüdür.
İstek göndermek, her zaman istediğin cevabı alacağın anlamına gelmez. Şehir adı yanlış olabilir, hizmet geçici olarak çalışmayabilir veya senden bir yetki istenebilir. Program bunları da karşılamalıdır. Düğmeye basınca sessizce bekleyen bir uygulamadan çok, ne olduğunu anlaşılır biçimde söyleyen uygulama güven verir.
İyi arayüz, başka programın içeride bütün işi nasıl yaptığını bilmeni gerektirmez. Bir sınıf kitaplığından kitabın mevcut olup olmadığını sorarsın; kitabın rafta hangi kutunun yanında durduğunu her uygulama öğrenmek zorunda değildir. İç düzen değişse bile soru ve cevap biçimi korunabilir. Bu ayrım, büyük yazılımların parçalara bölünüp birlikte çalışabilmesini sağlar.
Restoran benzetmesinde menü, isteyebileceğin seçenekleri anlatır; mutfaktan gelen tabak ise sonuçtur. Bir API'nin belgesi menüye, dönen verisi de sonuca daha çok benzer. JSON, birçok hizmetin cevap verisini düzenlemek için kullandığı bir metin biçimidir; API'nin kendisi veya menüsü değildir. Örneğin sıcaklık alanı ile ölçüm zamanı ayrı adlarla verilebilir. Uygulama bu alanları okuyup insanın anlayacağı görünümü oluşturur.
Kâğıtta bir kitaplık API'si tasarlayabilirsin. İstek kartına kitap adı ve istediğin işlem yazılsın; cevap kartında mevcut, ödünçte veya bulunamadı sonuçlarından biri olsun. Arkadaşın kitaplık görevlisi gibi çalışsın ve yalnız bu kurallarla cevap versin. İstekte kitap adı yoksa hangi hata dönmeli? Bu ayrıntı, arayüzün yalnız başarılı iletişim için değil yanlış veya eksik isteklerin karşılanması için de kurallar tanımladığını gösterir.
KEŞFE DEVAM
Bir deste numaralı kart küçükten büyüğe dizilmişse, aradığın sayıyı bulmak için baştan tek tek bakman gerekmez. Ortadaki kart sana hangi yarıya yönelmen gerektiğini söyler.
Yazıyı okuFilmlerde hacker’ların yeşil yazılı siyah pencerelere hızla bir şeyler yazdığını görmüşsündür. Gerçekte bu pencere, Windows’ta herkesin bilgisayarında hazır bekleyen Komut İstemi’dir, yani CMD. Onunla klasörlerde gezinebilir, internet bağlantını test edebilir, bilgisayarını tanıyabilir, hatta küçük oyunlar ve otomatik yedekleme araçları yazabilirsin. Bu rehberde basit komutlardan orta seviye betiklere kadar adım adım ilerleyeceğiz.
Yazıyı okuLinux dünyasında terminal bir yedek araç değil, işletim sisteminin kalbine açılan bir kapıdır. Pardus’ta terminali açtığında, dünyanın en büyük sunucularını, süper bilgisayarlarını ve Android telefonların temelini oluşturan aynı komut geleneğiyle konuşmaya başlarsın. Bu rehberde basit gezinme komutlarından paket kurmaya, borulardan ilk bash betiğine kadar Pardus terminalini adım adım keşfedeceğiz.
Yazıyı oku