Kod KâşifiMERAK ET. DENE. KEŞFET.Bir şey öğren

Yayıncı: Kod Kâşifi · Düzeltme bildir

Döngüler: aynı işi defalarca tekrar etme sanatı

Yüz öğrencinin notunu tek tek hesaplamak can sıkıcıdır. Döngü, bu işi senin yerine tekrar eder.

Kartlar dairesel düzende aynı hesap çarkından geçip renkli sonuç noktası alıyor.
Döngü, aynı yönergeleri farklı kayıtlar için tekrar tekrar uygular. Kod Kâşifi için üretilen yapay zekâ illüstrasyonu.

Yirmi satır yerine bir kural

Bir karakterin on adım ilerlemesini istiyorsun. Aynı komutu on defa yazabilir veya on kez tekrarla diyebilirsin. Döngü, belirli talimatların tekrar uygulanmasını sağlayan yapıdır. Tekrarlanan işin kaç defa veya hangi koşulda yapılacağını tanımlarsın. Bu sayede her adımı ayrı yazmadan çok sayıda işlemi düzenleyebilirsin. Ancak bilgisayarın bütün tekrarları değişmeyen hızla yaptığı varsayımı doğru değildir. Yapılan iş, donanım ve başka programlar çalışma süresini etkileyebilir.

Bir kitap listesindeki her adın yanına sıra numarası koymak, tekrar eden işe iyi örnektir. Döngünün her turunda sıradaki kitap işlenir. Burada yalnız tekrar sayısı değil, hangi öğenin kullanılacağı ve tur sonunda neyin değişeceği de önemlidir. Aynı ilk kitabı sürekli seçersen bütün liste tamamlanmaz. Döngü fikrini anlamak, komutları kısaltmaktan daha fazlasıdır: Bir işi tekrar edilebilir adıma ve ilerlemeyi gösteren küçük değişikliğe ayırmayı içerir.

Sayarak mı, koşula bakarak mı?

Kaç kez çalışacağını baştan bildiğin durumda sayaçla ilerlemek uygundur. Örneğin beş yıldız çizmek için beş tur yapılabilir. Başka bir işte ise bitişi bir koşul belirler: listede öğe kaldığı sürece sıradakini işle gibi. Programlama dilleri bu fikirler için farklı yapılar sunar. Bazıları liste öğelerini doğrudan dolaşmayı kolaylaştırır. Hangi yapının adını kullanacağından önce neyi tekrarladığını, nasıl ilerlediğini ve ne zaman bitmesi gerektiğini açıkça düşünmek gerekir.

Sayaç kullanırken başlangıç ve sınır ilişkisinin sonucunu izle. Birden beşe kadar sayıları yazmakla sıfırdan beşe kadar yazmak aynı sayıda tur değildir. Beşin de dahil olup olmadığı, koşulda kullanılan kurala bağlıdır. Sınırın bir eksik veya fazla olması sık karşılaşılan düşünce hatasıdır. Kâğıtta her turu işaretlemek bu farkı görmeni sağlar. Küçük sayı aralığıyla kontrol ettiğin mantığı daha sonra büyük işlere uygulamak, yalnız son ekrana bakmaktan daha açıklayıcıdır.

Durma sorusu ve sürekli çalışan işler

Bir koşulun değişmesini bekleyen döngüde, onu değiştiren bir adım hiç oluşmazsa tekrar sürebilir. Bu her durumda ekranın donması veya bilgisayarın ısınması şeklinde görünmez; ne yapılan işe ve program düzenine bağlıdır. Ayrıca oyunlar veya hizmetler, kullanıldıkları sürece çalışmayı sürdürmek için planlı tekrarlar içerir. Sorun, amaçlanan sürekli çalışma ile yanlışlıkla durmayan işi ayırt edebilmektir. İstenen davranışı açık tanımlamazsan yalnız tekrarın varlığına bakarak hata diyemezsin.

Hayalî oyunda her tur tuş girişini oku, karakteri güncelle ve görüntüyü çiz. Kullanıcı çıkış seçtiğinde uygun biçimde durması beklensin. Bu tekrar oyunun temel akışıdır. Buna karşılık beş yıldız çizmesi gereken iş yüzüncü yıldızı çiziyorsa sınırın kontrol edilmesi gerekir. Bitiş koşulu, görevin anlamıyla birlikte düşünülür. Hata ararken sayaç değişiyor mu, koşul doğru yerde mi okunuyor ve hangi durumda durma bekleniyor diye sorabilirsin.

Çift sayıları adım adım izle

Kâğıtta sayacı 2 ile başlat. Sayaç 20’ye eşit veya küçükken değeri yaz, ardından 2 ekle ve koşulu yeniden kontrol et. Her turun yanında önceki değer, yazılan sayı ve sonraki değer için üç sütun olsun. Son turda 20 yazılır, yeni değer 22 olur; koşul artık sağlanmadığından işlem biter. Burada durma, sayının sihirli biçimde bitişi bilmesinden değil, yazdığın karşılaştırmanın sonucundan doğar.

Şimdi 2 ekleme adımını yanlışlıkla kaldırdığını varsay. Kâğıtta birkaç tur izlediğinde aynı sayının tekrarlandığını görürsün. Gerçek cihazda sonsuz deneme çalıştırmana gerek yoktur. Küçük bir çizelge, hatanın nedenini güvenle gösterir. Sonra döngüyü yalnız 10’a kadar sayacak biçimde değiştir ve tur sayısını önceden tahmin et. Döngünün gücü, tekrar etmek kadar kontrol edilebilir bir tekrar kurmaktır. Her turdaki değişimi anlatabiliyorsan programın ilerleyişini de daha iyi anlayabilirsin.

Kaynaklar ve ileri okuma

KEŞFE DEVAM

Bir sonraki merakın ne?

Ortadaki kart seçilince aramanın gereksiz yarısı silikleşip geride kalıyor.
7 dk okumaYeni keşif

Sıralı kartlarda aramayı yarıya indir

Bir deste numaralı kart küçükten büyüğe dizilmişse, aradığın sayıyı bulmak için baştan tek tek bakman gerekmez. Ortadaki kart sana hangi yarıya yönelmen gerektiğini söyler.

Yazıyı oku
Lacivert arka planda koyu bir komut istemi penceresi; içinde yeşil ve mavi renkli komut satırları ve yanıp sönen bir imleç.
11 dk okumaYeni keşif

Windows CMD rehberi: siyah pencereyle neler yapabilirsin?

Filmlerde hacker’ların yeşil yazılı siyah pencerelere hızla bir şeyler yazdığını görmüşsündür. Gerçekte bu pencere, Windows’ta herkesin bilgisayarında hazır bekleyen Komut İstemi’dir, yani CMD. Onunla klasörlerde gezinebilir, internet bağlantını test edebilir, bilgisayarını tanıyabilir, hatta küçük oyunlar ve otomatik yedekleme araçları yazabilirsin. Bu rehberde basit komutlardan orta seviye betiklere kadar adım adım ilerleyeceğiz.

Yazıyı oku
Turuncu tonlu arka planda koyu bir terminal penceresi; içinde yeşil bir dolar işaretiyle başlayan komut satırları ve küçük bir parsa benzeyen benek desenleri.
10 dk okumaYeni keşif

Pardus terminal rehberi: Linux komutlarıyla ilk adımdan ilk betiğe

Linux dünyasında terminal bir yedek araç değil, işletim sisteminin kalbine açılan bir kapıdır. Pardus’ta terminali açtığında, dünyanın en büyük sunucularını, süper bilgisayarlarını ve Android telefonların temelini oluşturan aynı komut geleneğiyle konuşmaya başlarsın. Bu rehberde basit gezinme komutlarından paket kurmaya, borulardan ilk bash betiğine kadar Pardus terminalini adım adım keşfedeceğiz.

Yazıyı oku