Kod KâşifiMERAK ET. DENE. KEŞFET.Bir şey öğren

Yayıncı: Kod Kâşifi · Düzeltme bildir

Git ile sürüm takibi: zamanda geri dönme sanatı

Bir ödev dosyasını "odev-son-son2-gercekten-son.docx" diye kaydettiysen sürüm takibine ihtiyacın var demektir. Git tam da bu sorunu çözer.

Bir öğrenci, proje değişikliklerini zaman çizgisindeki kayıtlar arasında geri sarıyor.
Sürüm takibi değişiklikleri kaydeder ve önceki çalışan hâle dönmeyi sağlar. Kod Kâşifi için üretilen yapay zekâ illüstrasyonu.

Son-son-gercek-son dosyasından çıkış

Bir projede her değişiklikten sonra yeni kopya oluşturduğunu düşün: oyun1, oyun2, oyunSon ve oyunGercekSon. Birkaç gün sonra hangi sürümün çalıştığını hatırlamak zorlaşır. Git, dosyaların belirli sürümlerini kaydedip değişikliklerin geçmişini takip etmeyi sağlayan bir sürüm kontrol aracıdır. Her tuş vuruşunu otomatik olarak hatırlayan bir kamera değildir. Kaydetmek istediğin değişiklikleri bilinçli olarak seçip bir kayıt oluşturursun.

Bu kayda commit denir. Git’te izlenen dosyaların hazırladığın durumunu, geçmişle bağlantılı bir kayıt olarak düşünebilirsin. Bir commit mesajı, o aşamada ne değiştiğini anlatır. “Yeni bir şey” gibi belirsiz bir mesaj yerine “Başlangıç ekranına yönerge ekle” daha yararlı olur. Gelecekte kodu inceleyen sen veya arkadaşın, yalnız dosya farklarını değil değişikliğin amacını da anlayabilir. İyi geçmiş, hem içerik hem açıklama taşır.

Kayda girmeyen değişiklik hâlâ kaybolabilir

Dosyayı düzenlemek, Git kaydı oluşturmakla aynı işlem değildir. git add seçtiğin değişiklikleri sonraki kayıt için hazırlama alanına ekler; git commit bu hazırlanmış durumu kaydeder. Bir değişikliği hiç kaydetmediysen eski bir commit onun yeni içeriğini saklamaz. Bu nedenle “Git var, bütün dosyalarım güvende” demek yanıltır. Hangi dosyaların izlendiğini ve hangi değişikliklerin kayda girdiğini kontrol etmek gerekir.

Git geçmişi, bir hatanın ne zaman başladığını araştırmaya yardımcı olabilir. Önceki kayıtları karşılaştırarak çalışan davranışla yeni davranış arasındaki farkı inceleyebilirsin. Ancak her sorunda rastgele eski sürüme dönmek en iyi karar değildir; yeni ve gerekli değişiklikler de bulunabilir. Çalışma dosyalarını değiştiren komutları anlamadan kullanmak kaydedilmemiş işi etkileyebilir. İlk denemeleri önemli dosyalar yerine ayrı, küçük bir örnek klasörde yapmak daha anlaşılır bir öğrenme alanı sağlar.

Dallar, iki fikre yer açar

Bir oyunun arka planını değiştirmek istiyorsun, ama mevcut sürüm de çalışıyor. Dal, kayıt geçmişinde farklı bir devam yolu oluşturmanı sağlar. Bir dalda eski fikir ilerlerken diğerinde yeni görünümü deneyebilirsin. Deneme uygun olduğunda değişiklikler birleştirilebilir. Bununla birlikte dal açmak bütün hatalara karşı sihirli bir koruma değildir; dosyaları, kayıtları ve birleştirmeyi doğru yönetmek gerekir. Dalın hangi durumu gösterdiğini bilmek önemlidir.

İki kişi aynı bölümü farklı biçimde değiştirdiyse Git hangi sonucun isteneceğini her zaman tahmin edemez. Birleştirme çatışması oluşabilir ve insanlar karar verir. Bir aracın farkı göstermesi, tasarım kararını verdiği anlamına gelmez. Ekip “hangi davranışı koruyoruz?” diye konuşmalıdır. Bu küçük anlaşma, sürüm kontrolünü yalnız geçmişe dönme aracı olmaktan çıkarıp birlikte düşünmenin düzenli bir parçasına dönüştürür.

Git ile GitHub farklı işler yapar

Git bilgisayarında kullanılabilir; GitHub ise depoları barındıran ve iş birliği araçları sunan çevrimiçi bir hizmettir. Git’i GitHub olmadan da kullanabilirsin. GitHub’ın web arayüzüyle bazı depo işleri yapılabildiği için herkesin ilk günden bilgisayarına Git kurması da şart değildir. Geçmişinin yalnız bilgisayarında bulunması, cihaz kaybına karşı ayrı yedek ihtiyacını ortadan kaldırmaz. Uzaktaki kopya ve hesap güvenliği başka sorular getirir.

Kâğıtta üç commit oluştur

Küçük bir hikâyenin üç sürümünü yaz. Her sürümün altına değişikliğini anlatan kısa kayıt mesajı ekle. İkinci sürümden iki farklı son çıkararak dalları çiz. Sonları birleştirmek istediğinde hangi cümlelerin birlikte çalıştığını düşün. Sonra öğretmenle örnek bir metin dosyasında kayıt oluşturmayı deneyebilirsin. Git’in en kalıcı alışkanlığı, bütün ayrıntıları ezberlemekten önce şudur: hangi değişikliği yaptığını, neden yaptığını ve ne zaman korumak istediğini açıkça söylemek.

Kaynaklar ve ileri okuma

KEŞFE DEVAM

Bir sonraki merakın ne?

Ortadaki kart seçilince aramanın gereksiz yarısı silikleşip geride kalıyor.
7 dk okumaYeni keşif

Sıralı kartlarda aramayı yarıya indir

Bir deste numaralı kart küçükten büyüğe dizilmişse, aradığın sayıyı bulmak için baştan tek tek bakman gerekmez. Ortadaki kart sana hangi yarıya yönelmen gerektiğini söyler.

Yazıyı oku
Lacivert arka planda koyu bir komut istemi penceresi; içinde yeşil ve mavi renkli komut satırları ve yanıp sönen bir imleç.
11 dk okumaYeni keşif

Windows CMD rehberi: siyah pencereyle neler yapabilirsin?

Filmlerde hacker’ların yeşil yazılı siyah pencerelere hızla bir şeyler yazdığını görmüşsündür. Gerçekte bu pencere, Windows’ta herkesin bilgisayarında hazır bekleyen Komut İstemi’dir, yani CMD. Onunla klasörlerde gezinebilir, internet bağlantını test edebilir, bilgisayarını tanıyabilir, hatta küçük oyunlar ve otomatik yedekleme araçları yazabilirsin. Bu rehberde basit komutlardan orta seviye betiklere kadar adım adım ilerleyeceğiz.

Yazıyı oku
Turuncu tonlu arka planda koyu bir terminal penceresi; içinde yeşil bir dolar işaretiyle başlayan komut satırları ve küçük bir parsa benzeyen benek desenleri.
10 dk okumaYeni keşif

Pardus terminal rehberi: Linux komutlarıyla ilk adımdan ilk betiğe

Linux dünyasında terminal bir yedek araç değil, işletim sisteminin kalbine açılan bir kapıdır. Pardus’ta terminali açtığında, dünyanın en büyük sunucularını, süper bilgisayarlarını ve Android telefonların temelini oluşturan aynı komut geleneğiyle konuşmaya başlarsın. Bu rehberde basit gezinme komutlarından paket kurmaya, borulardan ilk bash betiğine kadar Pardus terminalini adım adım keşfedeceğiz.

Yazıyı oku