Kod KâşifiMERAK ET. DENE. KEŞFET.Bir şey öğren

Yayıncı: Kod Kâşifi · Düzeltme bildir

Hata ayıklama: kodun dedektifi olmak

Kod çalışmıyor ve neden anlamıyorsun. Paniğe gerek yok — bu, dedektiflerin sevdiği andır.

Büyüteç, duran gezginin yanındaki gevşek dişliyi ve yanlış komut taşını ortaya çıkarıyor.
Hata ayıklarken ipuçlarını sırayla inceleyip sorunun kaynağını bul. Kod Kâşifi için üretilen yapay zekâ illüstrasyonu.

Skorun neden azalıyor?

Bir oyun yaptın ve yıldız toplanınca skorun artmasını istiyorsun. Karakter yıldızı alıyor, fakat ekrandaki sayı azalıyor. Programın çalışması, doğru çalıştığı anlamına gelmemiş oldu. Bu küçük şaşkınlık hata ayıklamanın başlangıcıdır. Beklediğin sonuçla gördüğün sonucu ayırıp ikisini açıkça söyleyebilirsin: “Yıldızı alınca bir puan eklenmeliydi; bunun yerine bir puan eksildi.” Böyle bir tarif araştırılabilir bir soruna dönüşür.

Hataları düşünürken birkaç yaygın türü ayırmak yardımcı olur. Sözdizimi hatasında kod dilin yazım kurallarına uymaz; örneğin bir parantez kapanmamıştır. Çalışma sırasında oluşan bir hata, programın o noktada durmasına yol açabilir. Mantık hatasında ise kod çalışır ama istediğin sonucu üretmez. Bu başlıklar yararlı ayrımlardır; karşılaşabileceğin bütün sorunları kapsayan kesin bir liste değildir. Skorun azalması, yanlış işlem yapılmasına örnek olabilir.

Önce kanıt, sonra tahmin

Dedektifin ilk işi bütün eşyaları değiştirmek değildir; olanı anlamaya çalışır. Sen de önce hatayı aynı adımlarla yeniden oluşturmayı dene. Hangi yıldızda oluyor, skor kaçken oluyor, her seferinde mi tekrarlanıyor? Kısa bir not tut. Böylece tesadüfen düzelmiş gibi görünen bir durumla gerçekten anlaşılmış bir sorunu ayırabilirsin. Bir hatayı tekrar görebilmek, değişikliğin işe yarayıp yaramadığını karşılaştırmanı sağlar.

Ardından küçük bir tahmin kur: “Yıldız toplandığında çıkarma komutu çalışıyor olabilir.” Bu tahmini araştırmak için ilgili komutlara bak. Bütün projeyi yeniden yazmak yerine sorunun bulunduğu bölgeyi daraltmaya çalış. Bir anda pek çok şeyi değiştirirsen sonuç düzelse bile nedenini anlamak zorlaşır. Küçük bir değişiklik ve aynı deneme, kodun davranışı hakkında daha açık bilgi verir.

Programın içini görünür yapmak

Skorun değerini işlemden önce ve sonra ekrana yazdırmak, değişimin nerede olduğunu gösterebilir. Örneğin “önce: 5” ve “sonra: 4” mesajları, yıldızın alınmasıyla sayı arasındaki ilişkiyi belirginleştirir. Başka bir yerde sayı bir daha değişiyorsa yeni bir mesaj ekleyebilirsin. Bu geçici kayıtlar programın içinde neler olduğuna bakmanın basit yoludur; oyuncuya gösterilen son arayüzün parçası olmak zorunda değildir.

Hata ayıklayıcı denilen araçlar da programı belirli yerde durdurup adım adım incelemeye yardım eder. Bir değişkenin değerini görebilir, sonraki komutun ne yaptığını izleyebilirsin. Ekrana mesaj yazdırmakla bu araçları kullanmak farklı yöntemlerdir, ama ortak amaçları beklenmeyen davranışı anlamaktır. İlk küçük projende kâğıtta komutları sırayla uygulamak bile aynı düşünme alışkanlığını kurar: her adımda durumun nasıl değiştiğini sor.

Düzeltme bulunduğunda iş bitmez

Çıkarma komutunu toplama komutuyla değiştirdin ve ilk yıldız doğru puan verdi. Şimdi ikinci yıldızı ve yeni başlayan oyunu da dene. Düzeltmenin başka beklenen davranışları bozup bozmadığına bak. Hata ayıklama yalnız yanlış satırı bulmak değildir; istediğin davranışın ortaya çıktığını doğrulamaktır. Sonra geçici mesajları kaldırıp çalışan sürümü kaydetmek, araştırma sırasında kullandığın araçlarla oyuncunun kullanacağı programı birbirinden ayırmana yardımcı olur.

Bir hata bulmak beceriksizlik göstergesi değildir. Programı anlamak bazen ilk tahmininin yanlış olduğunu fark etmeyi gerektirir. Arkadaşına yardım ederken “kodun kötü” demek yerine gözlediğin adımı anlat. Açık anlatım birlikte düşünmeyi kolaylaştırır. İki kişi farklı yerlerden bakabilir, fakat kanıtı paylaşmaları gerekir. Hatanın hikâyesini başlangıç, beklenen sonuç, gözlenen sonuç ve düzeltme olarak anlatmak, sonraki araştırmalarında kullanabileceğin bir kayıt bırakır.

Kâğıt dedektifi

Bir arkadaşın üç sayıyı toplayan kısa bir komut listesi yazsın ve bir adımda bilerek yanlış işlem kullansın. Sen her komuttan sonra toplamı kâğıda yaz. İlk kez beklediğin değerden ayrıldığın adımı bul ve yalnız o adımı düzelt. Sonra farklı sayılarla yeniden dene. Burada kazanacağın şey yalnız hatayı işaretlemek değildir; hangi kanıta dayanarak düzelttiğini açıklayabilmektir. Kodun dedektifi, tahminini sonuçla karşılaştırarak ilerler.

Kaynaklar ve ileri okuma

KEŞFE DEVAM

Bir sonraki merakın ne?

Ortadaki kart seçilince aramanın gereksiz yarısı silikleşip geride kalıyor.
7 dk okumaYeni keşif

Sıralı kartlarda aramayı yarıya indir

Bir deste numaralı kart küçükten büyüğe dizilmişse, aradığın sayıyı bulmak için baştan tek tek bakman gerekmez. Ortadaki kart sana hangi yarıya yönelmen gerektiğini söyler.

Yazıyı oku
Lacivert arka planda koyu bir komut istemi penceresi; içinde yeşil ve mavi renkli komut satırları ve yanıp sönen bir imleç.
11 dk okumaYeni keşif

Windows CMD rehberi: siyah pencereyle neler yapabilirsin?

Filmlerde hacker’ların yeşil yazılı siyah pencerelere hızla bir şeyler yazdığını görmüşsündür. Gerçekte bu pencere, Windows’ta herkesin bilgisayarında hazır bekleyen Komut İstemi’dir, yani CMD. Onunla klasörlerde gezinebilir, internet bağlantını test edebilir, bilgisayarını tanıyabilir, hatta küçük oyunlar ve otomatik yedekleme araçları yazabilirsin. Bu rehberde basit komutlardan orta seviye betiklere kadar adım adım ilerleyeceğiz.

Yazıyı oku
Turuncu tonlu arka planda koyu bir terminal penceresi; içinde yeşil bir dolar işaretiyle başlayan komut satırları ve küçük bir parsa benzeyen benek desenleri.
10 dk okumaYeni keşif

Pardus terminal rehberi: Linux komutlarıyla ilk adımdan ilk betiğe

Linux dünyasında terminal bir yedek araç değil, işletim sisteminin kalbine açılan bir kapıdır. Pardus’ta terminali açtığında, dünyanın en büyük sunucularını, süper bilgisayarlarını ve Android telefonların temelini oluşturan aynı komut geleneğiyle konuşmaya başlarsın. Bu rehberde basit gezinme komutlarından paket kurmaya, borulardan ilk bash betiğine kadar Pardus terminalini adım adım keşfedeceğiz.

Yazıyı oku