Kod KâşifiMERAK ET. DENE. KEŞFET.Bir şey öğren

Yayıncı: Kod Kâşifi · Düzeltme bildir

HTML programlama dili midir?

Bu soru bilişim derslerinde sık çıkar. Cevabı "hayır" ama açıklaması çok daha ilginçtir.

Kâğıt sayfa evi, içerik çerçevesini gösterirken hareket anahtarı dışarıda duruyor.
HTML sayfanın içeriğini düzenler; davranışı tek başına programlamaz. Kod Kâşifi için üretilen yapay zekâ illüstrasyonu.

Bir başlığın anlamı

Bir web sayfasında büyük yazılı bir başlık görüyorsun. Bu başlığın yalnız büyük görünmesiyle sayfanın ana başlığı olarak işaretlenmesi farklıdır. HTML, içerik parçalarının ne olduğunu ve nasıl bir yapıda bulunduğunu anlatan işaretleme dilidir. Başlık, paragraf, liste, bağlantı ve görsel gibi parçaları etiketlerle belirtirsin. Tarayıcı bu yapıyı okuyarak sayfayı oluşturur. HTML’nin işi, içerikle ilgili anlamlı bir düzen tarif etmektir.

Örneğin <h1>İlk Sayfam</h1> yazdığında açılış ve kapanış etiketleri arasındaki metni başlık olarak işaretlersin. Tarayıcı genellikle onu belirgin gösterir, ama görünüş sonradan değiştirilebilir. Etiketin değeri yalnız yazının boyutu değildir. Sayfanın yapısını okuyabilen araçlar da başlık bilgisinden yararlanabilir. Bu yüzden başlık seçerken “hangi yazı büyük olsun?” sorusuyla birlikte “hangi bölümün başlığı bu?” sorusunu düşünmek gerekir.

Neden işaretleme dili denir?

HTML genellikle programlama dili olarak sınıflandırılmaz; bir işaretleme dilidir. Kendi başına bir sayı değişkenini artıran döngü veya genel bir karar algoritması yazmaz. “Kullanıcının puanı ondan büyükse ödül ver” gibi davranışlar için başka programlama araçları kullanılır. HTML ise o puanın, açıklamanın ve düğmenin sayfadaki yapısını belirtebilir. Bir web projesinde çok önemli olmasıyla programlama dili olması aynı soru değildir.

HTML’nin tamamen hiçbir davranışla ilişkisi yokmuş gibi düşünmek de eksik olur. Bağlantıya tıklayınca adres açılabilir, bir formda bazı tarayıcı denetimleri çalışabilir. Bunlar HTML öğelerinin tarayıcıdaki tanımlanmış özellikleridir. Yine de genel program akışı kurmak için çoğunlukla JavaScript gibi bir dil kullanılır. Kavramları ayırmak, birlikte çalışan parçaların görevlerini daha iyi anlamanı sağlar; birini değerli saymak için diğerinin adını vermek gerekmez.

Üç parçanın birlikte çalışması

HTML sayfanın yapısını kurarken CSS renk, yerleşim ve yazı görünümü gibi sunum kararlarını belirler. JavaScript ise gerekli olduğunda etkileşim ve hesaplama ekleyebilir. Bu parçalar birbirini tamamlar. Bir sayfa JavaScript olmadan da bilgi sunabilir; sade bir metin ve bağlantı sayfası işe yarayabilir. Her küçük projeyi üç araçla birden karmaşıklaştırmak zorunda değilsin. Önce açık bir yapı oluşturmak iyi bir başlangıçtır.

Bir okul kulübünün duyurusunu düşün: etkinlik adı başlık, açıklama paragraf, program ise liste olabilir. Bunları yalnız satır araları ekleyerek görünüşte düzenlemek yerine anlamlarına uygun işaretlemek daha sağlam bir yapı kurar. İçerik sırası ve etiketler, sayfanın anlaşılmasına yardım eder. Tasarımın rengini değiştirdiğinde de “bu bir liste” bilgisi kaybolmaz. Görünüş ile yapıyı ayırabilmek, HTML öğrenmenin en yararlı sonuçlarından biridir.

Küçük bir dosyayla dene

Öğretmeninle veya ailenle bir metin dosyasını .html uzantısıyla kaydet ve içine başlık ile kısa paragraf ekle. Tarayıcıda açarak sonucu incele. Etiketlerin metnin çevresindeki görevini kâğıtta da gösterebilirsin; hesap açman gerekmez. Sonra başlığın altına bir liste düşün. Bu listede neyi sıralayacağını açıklayabiliyorsan HTML’nin yapı tarifini anlamaya başlamışsındır. Sayfanın güzelliği kadar içerik parçalarının doğru anlamı taşıması da önemlidir.

Kaynaklar ve ileri okuma

KEŞFE DEVAM

Bir sonraki merakın ne?

Ortadaki kart seçilince aramanın gereksiz yarısı silikleşip geride kalıyor.
7 dk okumaYeni keşif

Sıralı kartlarda aramayı yarıya indir

Bir deste numaralı kart küçükten büyüğe dizilmişse, aradığın sayıyı bulmak için baştan tek tek bakman gerekmez. Ortadaki kart sana hangi yarıya yönelmen gerektiğini söyler.

Yazıyı oku
Lacivert arka planda koyu bir komut istemi penceresi; içinde yeşil ve mavi renkli komut satırları ve yanıp sönen bir imleç.
11 dk okumaYeni keşif

Windows CMD rehberi: siyah pencereyle neler yapabilirsin?

Filmlerde hacker’ların yeşil yazılı siyah pencerelere hızla bir şeyler yazdığını görmüşsündür. Gerçekte bu pencere, Windows’ta herkesin bilgisayarında hazır bekleyen Komut İstemi’dir, yani CMD. Onunla klasörlerde gezinebilir, internet bağlantını test edebilir, bilgisayarını tanıyabilir, hatta küçük oyunlar ve otomatik yedekleme araçları yazabilirsin. Bu rehberde basit komutlardan orta seviye betiklere kadar adım adım ilerleyeceğiz.

Yazıyı oku
Turuncu tonlu arka planda koyu bir terminal penceresi; içinde yeşil bir dolar işaretiyle başlayan komut satırları ve küçük bir parsa benzeyen benek desenleri.
10 dk okumaYeni keşif

Pardus terminal rehberi: Linux komutlarıyla ilk adımdan ilk betiğe

Linux dünyasında terminal bir yedek araç değil, işletim sisteminin kalbine açılan bir kapıdır. Pardus’ta terminali açtığında, dünyanın en büyük sunucularını, süper bilgisayarlarını ve Android telefonların temelini oluşturan aynı komut geleneğiyle konuşmaya başlarsın. Bu rehberde basit gezinme komutlarından paket kurmaya, borulardan ilk bash betiğine kadar Pardus terminalini adım adım keşfedeceğiz.

Yazıyı oku