Kod KâşifiMERAK ET. DENE. KEŞFET.Bir şey öğren

Yayıncı: Kod Kâşifi · Düzeltme bildir

JavaScript: web sayfasına hareket katan dil

HTML bir sayfa iskeletiyse, CSS rengi ve biçimiyse, JavaScript o sayfanın hayata geçmesidir. Düğmeye tıklayınca bir şey olmasını sağlayan genellikle odur.

Büyük düğmeye basılınca kâğıt uçurtma yükseliyor, çiçek açıyor ve çark dönüyor.
JavaScript, sayfadaki düğmelere ve öğelere davranış kazandırabilir. Kod Kâşifi için üretilen yapay zekâ illüstrasyonu.

Düğmeye basınca değişen sayı

Bir sayfadaki düğmeye basıyorsun ve sayı artıyor. Bu etkileşimin uygulanmasında JavaScript kullanılabilir. JavaScript, web tarayıcılarının çalıştırabildiği bir programlama dilidir. Uygun kod sayfadaki olaylara tepki verebilir, hesap yapabilir ve gösterilen içeriği değiştirebilir. Fakat her hareketli görünüm mutlaka JavaScript’le yapılmaz; CSS gibi başka araçların da özellikleri vardır. Bir sonucu görünce onu üreten yöntemi kesin bilmiş olmazsın.

JavaScript yalnız tarayıcıyla sınırlı değildir; başka çalışma ortamlarında da kullanılır. Başlangıç için tarayıcıdaki kullanımı öğrenmek rahat olabilir. HTML içerik yapısını, CSS görünüşünü düzenlerken JavaScript davranış ekleyebilir. Bu görevler birbirini tamamlar. Bir sayfayı açan herkesin aynı sonucu her koşulda göreceğini söylemek de doğru değildir; tarayıcı desteği, izinler veya kodun koşulları etkileşimi değiştirebilir. Programın çalıştığı ortamı düşünmek gerekir.

Küçük kararlar ve tekrarlar

Bir değişken, programın kullandığı değeri adla takip etmene yardım eder. Sayaç düğmesine basıldığında değeri artırıp yeni değeri gösterebilirsin. Bir koşul ise hangi durumda hangi yolun izleneceğini belirler. Sayaç beşe ulaşmışsa kutlama mesajı göstermek buna örnektir. Döngü, uygun bir işi tekrarlayabilir. Bu fikirler başka dillerde de bulunur, fakat JavaScript’in yazım ve davranış ayrıntılarını kendi kurallarıyla öğrenmek gerekir.

Bir forma yazılan bilgiyle ilgili kullanıcıya hemen geri bildirim verilebilir veya sayfa yeniden yüklenmeden yeni içerik alınabilir. Ancak tarayıcıdaki bir kontrol, sunucudaki bütün güvenlik denetimlerinin yerine geçmez. Programın kullanıcıya kolaylık sunması ile bilgiyi güvenilir biçimde işlemesi farklı görevlerdir. İlk projende yalnız bir düğmenin kendi metnini değiştirmesi gibi küçük amaç seçmek, olay ile sonuç arasındaki ilişkiyi açık görmeni sağlar.

Konsolda ilk mesaj

Öğretmeninle kendi deneme sayfanda tarayıcının geliştirici konsolunu açıp console.log('deneme') komutunu inceleyebilirsin. Bu komut konsola mesaj yazar; sayfanın içeriğine otomatik paragraf eklemez. Konsolun açılış yolu cihazına göre değişebilir. Tanımadığın sitenin verdiği kodu buraya yapıştırma; yazdığın komutları öğrenerek kullan. Basit bir mesajdan başlayıp hangi işlemin nerede göründüğünü fark etmek, JavaScript’le ilk konuşmanın yararlı bölümüdür.

Kâğıtta bir düğme ve yanında sıfır sayısı çizerek de davranışı tasarlayabilirsin. Her hayalî basışta sayıyı bir artır, beşe geldiğinde ayrı mesaj yaz. Böylece olay, değer ve koşul arasındaki ilişkiyi hesap açmadan öğrenirsin. Sonra bu planı küçük bir programa çevirmek daha anlaşılır olur. Web sayfasına etkileşim eklemek, düğmeleri çoğaltmaktan çok kullanıcı bir şey yaptığında ne olacağını açıkça belirlemektir.

Kaynaklar ve ileri okuma

KEŞFE DEVAM

Bir sonraki merakın ne?

Ortadaki kart seçilince aramanın gereksiz yarısı silikleşip geride kalıyor.
7 dk okumaYeni keşif

Sıralı kartlarda aramayı yarıya indir

Bir deste numaralı kart küçükten büyüğe dizilmişse, aradığın sayıyı bulmak için baştan tek tek bakman gerekmez. Ortadaki kart sana hangi yarıya yönelmen gerektiğini söyler.

Yazıyı oku
Lacivert arka planda koyu bir komut istemi penceresi; içinde yeşil ve mavi renkli komut satırları ve yanıp sönen bir imleç.
11 dk okumaYeni keşif

Windows CMD rehberi: siyah pencereyle neler yapabilirsin?

Filmlerde hacker’ların yeşil yazılı siyah pencerelere hızla bir şeyler yazdığını görmüşsündür. Gerçekte bu pencere, Windows’ta herkesin bilgisayarında hazır bekleyen Komut İstemi’dir, yani CMD. Onunla klasörlerde gezinebilir, internet bağlantını test edebilir, bilgisayarını tanıyabilir, hatta küçük oyunlar ve otomatik yedekleme araçları yazabilirsin. Bu rehberde basit komutlardan orta seviye betiklere kadar adım adım ilerleyeceğiz.

Yazıyı oku
Turuncu tonlu arka planda koyu bir terminal penceresi; içinde yeşil bir dolar işaretiyle başlayan komut satırları ve küçük bir parsa benzeyen benek desenleri.
10 dk okumaYeni keşif

Pardus terminal rehberi: Linux komutlarıyla ilk adımdan ilk betiğe

Linux dünyasında terminal bir yedek araç değil, işletim sisteminin kalbine açılan bir kapıdır. Pardus’ta terminali açtığında, dünyanın en büyük sunucularını, süper bilgisayarlarını ve Android telefonların temelini oluşturan aynı komut geleneğiyle konuşmaya başlarsın. Bu rehberde basit gezinme komutlarından paket kurmaya, borulardan ilk bash betiğine kadar Pardus terminalini adım adım keşfedeceğiz.

Yazıyı oku