Kod KâşifiMERAK ET. DENE. KEŞFET.Bir şey öğren
ALGORİTMA3 DK OKUMA

Kütüphanede kitapları sıralamak

Bir kitap yığınında aradığını bulmak, kitaplar düzenliyse çok daha kolaydır. Sıralama algoritmaları da bilgisayardaki öğeleri seçtiğin bir kurala göre düzenler.

Veri blokları, yollar ve bir büyüteçle oluşturulmuş keşif sahnesi
Verinin içindeki örüntüyü bul; ilk gördüğün sonuçla yetinme. Kod Kâşifi için üretilen yapay zekâ illüstrasyonu.

Önce ölçütü seç

Kitapları alfabetik dizmek için başlığa veya yazara bakabilirsin. Boya göre dizmek bambaşka bir sıra üretir. Sıralama algoritmasının başlayabilmesi için hangi değerin karşılaştırılacağını bilmesi gerekir. Ölçüt belirtilmezse iki kitabın hangisinin önce gelmesi gerektiğine karar verilemez.

Yan yana karşılaştır

Basit bir yöntem, yan yana duran iki kitabın sırasını kontrol edip yanlışsa yerlerini değiştirmektir. Bu adımları tekrar ettikçe büyük veya küçük öğeler doğru yöne ilerler. Yöntem anlaşılırdır ama çok kitapta çok sayıda karşılaştırma gerekebilir. Bilgisayarlar daha verimli yöntemler de kullanabilir.

Raf örneği

Beş kitaplık bir yığın kur: K, A, D, B, C harfli sırtlar olsun. En baştaki iki kitabı karşılaştır, yanlış sıradaysa değiştir; sonra sıradaki ikiliye geç. Bir tur sonunda en büyük harfin sona yaklaştığını görebilirsin. Aynı işlemi sıra düzelene kadar yinele.

Düzen neden hız kazandırır?

Kitaplar karışık durduğunda aradığın başlığı bulmak için her birine bakabilirsin. Alfabetik rafta ise hangi bölüme yöneleceğini bilirsin. Sıralama, arama adımlarını azaltabilir. Ancak kitap sayısı azsa elle taramak yeterli olabilir; yöntem seçimi işin büyüklüğüne bağlıdır.

Eşit değerler

İki kitabın yazarı aynıysa ikinci bir ölçüt seçmek gerekebilir; örneğin başlık. Eşit öğelerin kendi aralarındaki sırasını koruyan sıralama yöntemlerine kararlı denir. Her görevde bu özellik şart değildir, ama öğrencilerin kitaplarını listelerken aynı yazarın eserlerini bir arada tutmak faydalı olabilir.

Algoritma hep doğru mu?

Program yanlış ölçüt seçerse kusursuz çalışan algoritma bile beklenmeyen sonuç verir. Soyad yerine ad sıralanması veya sayıyı metin gibi karşılaştırmak kafa karıştırabilir. Örneğin 2 ve 10 metin karakterleriyle karşılaştırıldığında, sayısal büyüklüğe göre beklenen sıra oluşmayabilir. Veri türü ve amaç birlikte düşünülmelidir.

Bir arkadaşla dene

Kâğıt kitaplarını alfabetik sıraya koyarken kullandığın karşılaştırma adımlarını arkadaşına tarif et. Aynı kuralla o da aynı sıraya ulaşıyor mu? Bir algoritmayı başkasına anlatmak, atlanan adımları fark etmeyi sağlar. Sıralı bir rafın okuma alışkanlığını nasıl kolaylaştırdığına bak. Sence sınıf kitaplığında yazar adı mı, kitap başlığı mı daha yararlı bir ölçüt olur?

KEŞFE DEVAM

Bir sonraki merakın ne?

ALGORİTMA
3 DK OKUMAYeni keşif

Sıralı kartlarda aramayı yarıya indir

Bir deste numaralı kart küçükten büyüğe dizilmişse, aradığın sayıyı bulmak için baştan tek tek bakman gerekmez. Ortadaki kart sana hangi yarıya yönelmen gerektiğini söyler.

Yazıyı oku
01ALGORİTMA
3 DK OKUMA

Algoritma nedir? Aslında her gün kullanıyorsun!

Sabah kalkıyorsun, yüzünü yıkıyorsun, kahvaltını yapıyorsun, okula gidiyorsun. Farkında olmadan kusursuz bir algoritma uyguladın bile.

Yazıyı oku
ALGORİTMA
3 DK OKUMAYeni keşif

Labirentte en kısa yolu bulmak

Bir labirentte çıkışı bulmakla çıkışa en kısa yoldan gitmek aynı şey değildir. Bilgisayar, yolları küçük parçalara ayırarak seçenekleri karşılaştırabilir.

Yazıyı oku