Kod KâşifiMERAK ET. DENE. KEŞFET.Bir şey öğren

Yayıncı: Kod Kâşifi · Düzeltme bildir

Scratch 3 ile blok kodlama: fikirden animasyona

Scratch, kod satırı yazmadan mantık kurmanı sağlayan bir araçtır. Sürükle, bırak ve karakterin harekete geçer.

Renkli komut blokları, kâğıttan kediyi göletin üzerinden zıplatıyor.
Blokları birleştirerek karakterin hangi hareketi yapacağını belirleyebilirsin. Kod Kâşifi için üretilen yapay zekâ illüstrasyonu.

Birbirine geçen parçalar ne söylüyor?

Scratch’te bir kuklaya yeşil bayrağa basılınca hareket et diyebilirsin. Kod parçaları yazı satırı yerine birbirine geçen bloklar biçimindedir. Bu, bazı yazım ve yapı hatalarını azaltır; ama programın mantığını otomatik doğru yapmaz. Yanlış olayı seçmek veya adımları yanlış sıraya koymak hâlâ mümkündür. Kukla hareket etmiyorsa yalnızca blokların birleşip birleşmediğine değil, hangi olayın neyi başlattığına da bakarsın.

Bir komut hareket, başka komut ses, bir koşul da karar verebilir. İlk projende hayalî bir ad söyleyen kukla yap; gerçek kişisel bilgi kullanmak gerekmez. Sonra belirli tuşa basınca kostüm değiştirsin. İki davranışın başlangıç olayını ayrı tutmak, ne zaman çalıştıklarını anlamana yardım eder. Sürekli döngü içine yanlış komut koyarsan kukla durmadan konuşabilir. Mantık hatası, görünür bir sonuç olarak araştırılabilir.

Sahne, değişken ve etkileşim

Scratch ile animasyon, oyun, müzik ve etkileşimli hikâye hazırlanabilir. Hazır sahne ve kuklalar başlanacak parçaları sağlar; kendi çizimini ve sesini de oluşturabilirsin. Bir kuklanın dokunmasıyla puan artacaksa puan değerinin nerede tutulacağını düşünürsün. Değişken, sonucu hatırlamaya yardım eder. Kukla hedefin içinde kaldığında puanın çok hızlı artması, temas olayının tekrar sayıldığını gösterebilir. Böylece basit bloklar daha dikkatli bir oyun kuralına götürür.

Hikâyede iki seçenekli bir sahne kur: kapıya git veya bekle. Seçilen düğme başka bir mesaj ve sahne değişikliği başlatabilir. Oyuncunun kararı, kodun akışını etkiler. Bu, tek yönlü bir sunumdan farklıdır. Bir seçeneğin görselini çizmekle onun gerçekten çalışmasını kodlamak ayrı işlerdir. Arkadaşın seçeneklerin sonucunu kendi sözleriyle anlatabiliyorsa, etkileşimin anlamı da görünür olmuş demektir. İlk sürümde az seçenekle başlamak bu ilişkiyi net tutar.

İlk oyunda başlangıç değerlerini de düşün. Yeşil bayrak her basıldığında puan sıfırlanmalı mı, kukla başlangıç yerine dönmeli mi? Önceki denemeden kalan puan yeni turu yanlış gösterebilir. Başlangıç durumunu açık kurmak, oyunun aynı koşulla yeniden denenmesini sağlar. Arkadaşın iki kez oynadığında kural aynı mı diye bak. Bir davranışı tekrar üretmek, kodun doğru çalıştığını anlatmanın yararlı yollarından biridir.

İçini gör, değiştir ve katkıyı belirt

Scratch topluluğunda paylaşılan projelerin kodunu incelemek ve uygun kurallarla remix yapmak mümkündür. Remix, bir projeden başlayıp kendi değişikliğini oluşturmaktır. Ancak başkasının emeğini hiç yokmuş gibi sunmak doğru değildir. Kaynak ve katkıyı belirtmek, öğrendiğin parçayla kendi eklediğini ayırır. Paylaşım yaparken topluluk yönergeleri ve yaşa uygun hesap kuralları aile veya öğretmeninle incelenmelidir. İnternette görünür olan her malzeme aynı kullanım iznine sahip değildir.

Bir projeyi incelerken bütün blokları kopyalamadan önce tek bir davranışı seç. Kukla neden dönüyor veya puan hangi anda değişiyor? O davranışın olayını, koşulunu ve sonucunu kâğıtta anlat. Ardından küçük bir değişiklik yapıp etkisini gözle. Gördüğün sonuç beklentinden farklıysa bu yeni bir keşif sorusudur. Blok kodlamanın yararı yalnızca kolay başlaman değildir; kendi düşünceni görünür parçalar hâlinde kurup sınayabilmendir.

Kaynaklar ve ileri okuma

KEŞFE DEVAM

Bir sonraki merakın ne?

Ortadaki kart seçilince aramanın gereksiz yarısı silikleşip geride kalıyor.
7 dk okumaYeni keşif

Sıralı kartlarda aramayı yarıya indir

Bir deste numaralı kart küçükten büyüğe dizilmişse, aradığın sayıyı bulmak için baştan tek tek bakman gerekmez. Ortadaki kart sana hangi yarıya yönelmen gerektiğini söyler.

Yazıyı oku
Lacivert arka planda koyu bir komut istemi penceresi; içinde yeşil ve mavi renkli komut satırları ve yanıp sönen bir imleç.
11 dk okumaYeni keşif

Windows CMD rehberi: siyah pencereyle neler yapabilirsin?

Filmlerde hacker’ların yeşil yazılı siyah pencerelere hızla bir şeyler yazdığını görmüşsündür. Gerçekte bu pencere, Windows’ta herkesin bilgisayarında hazır bekleyen Komut İstemi’dir, yani CMD. Onunla klasörlerde gezinebilir, internet bağlantını test edebilir, bilgisayarını tanıyabilir, hatta küçük oyunlar ve otomatik yedekleme araçları yazabilirsin. Bu rehberde basit komutlardan orta seviye betiklere kadar adım adım ilerleyeceğiz.

Yazıyı oku
Turuncu tonlu arka planda koyu bir terminal penceresi; içinde yeşil bir dolar işaretiyle başlayan komut satırları ve küçük bir parsa benzeyen benek desenleri.
10 dk okumaYeni keşif

Pardus terminal rehberi: Linux komutlarıyla ilk adımdan ilk betiğe

Linux dünyasında terminal bir yedek araç değil, işletim sisteminin kalbine açılan bir kapıdır. Pardus’ta terminali açtığında, dünyanın en büyük sunucularını, süper bilgisayarlarını ve Android telefonların temelini oluşturan aynı komut geleneğiyle konuşmaya başlarsın. Bu rehberde basit gezinme komutlarından paket kurmaya, borulardan ilk bash betiğine kadar Pardus terminalini adım adım keşfedeceğiz.

Yazıyı oku