Windows’ta ekran görüntüsü ve ekran videosu: yerleşik, ücretsiz ve ücretli araçlar
Bir oyundaki rekorunu göstermek, öğretmenine bir hatanın ekranını göndermek, bir programın nasıl kullanıldığını anlatan video çekmek... Hepsi için ekran görüntüsü ve ekran kaydı gerekir. Windows bunun için hiçbir şey indirmeden kullanabileceğin araçlarla gelir. Daha fazlasını istersen OBS Studio ve ShareX gibi ücretsiz, Camtasia ve Snagit gibi ücretli programlar vardır. Bu rehberde hepsini, nerede işe yaradıklarıyla birlikte anlatıyoruz.
Ekran kaydı, bir şeyi anlatmanın en hızlı yollarından biridir.
Ekran görüntüsü mü, ekran kaydı mı?
Ekran görüntüsü, ekranın o anki hâlinin fotoğrafıdır. Bir hata mesajını, bir oyun skorunu, bir tablonun görünümünü saklamak için kullanılır. Genellikle PNG ya da JPG dosyası olarak kaydedilir.
Ekran kaydı ise ekranın videosudur. Bir programın nasıl kullanıldığını adım adım göstermek, bir oyun anını paylaşmak ya da bir ders videosu hazırlamak için kullanılır. Çoğunlukla MP4 dosyası olarak kaydedilir ve isteğe göre mikrofon sesini ya da bilgisayar sesini de içerir.
Hangisini seçeceğine karar vermek için kendine şunu sor: “Bunu anlatmak için hareket gerekiyor mu?” Gerekmiyorsa ekran görüntüsü daha hızlı, daha küçük ve paylaşması daha kolaydır.
Klavye kısayollarıyla hızlı ekran görüntüsü
Windows’ta hiçbir program açmadan ekran görüntüsü alabilirsin:
Win+Shift+S: Ekran kararır ve üstte küçük bir araç çubuğu çıkar. Dikdörtgen, serbest şekil, pencere ya da tam ekran seçebilirsin. Seçtiğin parça panoya kopyalanır; köşede çıkan bildirime tıklarsan düzenleme penceresi açılır.
PrtScn: Güncel Windows 11 sürümlerinde Ekran Alıntısı Aracı’nı açar. Eski ayarlarda bütün ekranı panoya kopyalar.
Win+PrtScn: Bütün ekranın görüntüsünü alır ve Resimler > Ekran Görüntüleri klasörüne kaydeder.
Alt+PrtScn: Yalnızca öndeki pencerenin görüntüsünü panoya kopyalar.
Panoya kopyalanan görüntüyü saklamak için Paint’i, Word’ü ya da bir sohbet penceresini açıp Ctrl+V ile yapıştırman gerekir.
Ekran Alıntısı Aracı: Windows’un çok yönlü kamerası
Ekran Alıntısı Aracı (Snipping Tool), Windows 11 ile gelen ücretsiz bir uygulamadır. Başlat menüsüne “ekran alıntısı” yazarak açabilirsin.
Fotoğraf modunda: Dikdörtgen, pencere, tam ekran ya da serbest biçimli alıntı yapabilirsin. Zamanlayıcıyla 3, 5 ya da 10 saniye bekleyip çekmek de mümkündür; bu, açılır menü gibi fareyi bırakınca kaybolan şeyleri yakalamak için çok işe yarar.
Düzenlemede: Kalemle çizim, vurgulayıcı, cetvel ve kırpma araçları vardır. Bir resimde önemli bir yeri işaretlemek için idealdir. Güncel sürümlerde görüntüdeki yazıları kopyalayabileceğin “Metin eylemleri” ve ekran görüntüsündeki e-posta gibi bilgileri karartabileceğin araçlar da bulunur.
Video modunda: Araç çubuğundaki kamera simgesine geçip kaydedilecek bölgeyi seçer ve “Başlat”a basarsın. Kayıt bitince videoyu izleyebilir ve MP4 olarak kaydedebilirsin. Güncel sürümler mikrofon ve sistem sesini de kaydedebilir. Kısa “şuraya tıkla, sonra buraya” videoları için en hızlı yoldur.
Ekran Alıntısı Aracı’nın ayarlarından ekran görüntülerinin otomatik kaydedilip kaydedilmeyeceğini seçebilirsin.
Xbox Game Bar: oyuncuların yerleşik kayıt aracı
Win+G ile açılan Xbox Game Bar, Windows 10 ve 11’de bulunur ve oyunları kaydetmek için tasarlanmıştır.
Win+Alt+R: Kaydı başlatır ve durdurur.
Win+Alt+PrtScn: Oyunun ekran görüntüsünü alır.
Win+Alt+G: Son birkaç saniyeyi geriye dönük kaydeder (bu özellik Game Bar ayarlarından açılmalıdır). Bir oyunda harika bir an yaşadıktan sonra bu kısayola basarsan o an kaydedilmiş olur.
Kayıtlar varsayılan olarak Videolar > Yakalamalar klasörüne kaydedilir.
Game Bar’ın önemli bir sınırı vardır: Masaüstünü ya da Dosya Gezgini’ni kaydedemez, yalnızca öndeki tek bir uygulamayı ya da oyunu kaydeder. Bir uygulamadan diğerine geçen bir ders videosu çekmek istiyorsan Ekran Alıntısı Aracı’nı ya da OBS Studio’yu kullanmalısın.
Clipchamp ve Fotoğraflar: kaydettikten sonra düzenlemek
Kayıt bittiğinde baştaki ve sondaki gereksiz saniyeleri kesmek isteyeceksin. Windows 11 ile gelen Clipchamp, Microsoft’un tarayıcı tabanlı video düzenleyicisidir. Videoları kesip birleştirebilir, yazı, müzik ve geçiş efekti ekleyebilirsin. Clipchamp’in içinde de bir ekran ve kamera kaydı özelliği bulunur.
Clipchamp’in ücretsiz sürümü çoğu okul projesi için yeterlidir. Bazı şablonlar, hazır görseller ve gelişmiş özellikler ücretli Premium planda yer alır; bir öğe kilitliyse ücretli olduğunu anlarsın. Kullanmak için bir Microsoft hesabı gerekir.
Fotoğraflar uygulamasında ise videoyu açıp “Kırp” seçeneğiyle baştan ve sondan basit kesimler yapabilirsin.
Ücretsiz ve güçlü: OBS Studio
OBS Studio (Open Broadcaster Software), ücretsiz ve açık kaynaklı bir kayıt ve canlı yayın programıdır. Dünyanın en popüler yayıncılarının birçoğu bu programı kullanır. Windows, macOS ve Linux’ta çalışır.
OBS’nin mantığı “sahneler” ve “kaynaklar” üzerine kuruludur. Bir sahne, ekranda göreceğin düzenin adıdır. Kaynaklar ise bu sahnenin parçalarıdır: Ekran yakalama, pencere yakalama, kamera, resim, yazı, mikrofon.
İlk kaydın için adımlar:
1. obsproject.com adresinden programı indir. Program kurmadan önce ailenden izin al.
2. İlk açılışta çıkan otomatik yapılandırma sihirbazında “Kayıt için en iyi duruma getir” seçeneğini seç.
3. “Kaynaklar” kutusundaki + düğmesine bas ve “Ekran Yakalama”yı ekle.
4. “Ses Karıştırıcı” bölümünde mikrofon ve masaüstü sesinin seviyesini konuşarak test et. Çubuklar yeşil ve sarı arasında kalmalı, kırmızıya ulaşmamalıdır.
5. Ayarlar > Çıktı bölümünden kayıt biçimini MP4 ya da MKV yap. MKV, kayıt sırasında bilgisayar kapanırsa videonun bozulmamasını sağlar; OBS’nin Dosya menüsünden sonradan MP4’e dönüştürebilirsin.
6. “Kaydı Başlat”a bas. Bitince “Kaydı Durdur” ve Dosya > Kayıtları Göster ile videoyu bul.
OBS ile kameranı ekranın bir köşesine küçük bir pencere olarak ekleyebilir, logonu ve yazını yerleştirebilirsin. Öğrenmesi biraz zaman alır ama karşılığında profesyonel bir stüdyo elde edersin. Aynı program canlı yayın da yapar; bunu sitemizdeki canlı yayın rehberinde anlattık.
Ücretsiz ve pratik: ShareX
ShareX, Windows için ücretsiz ve açık kaynaklı bir ekran görüntüsü aracıdır. Görünüşü biraz kalabalık olsa da yetenekleri çok geniştir:
Bölge, pencere, tam ekran ve kaydırarak uzun sayfa görüntüsü alabilir. Kaydırmalı yakalama, ekrana sığmayan uzun bir web sayfasını tek resim olarak çekmek için kullanılır.
Ekran kaydını MP4 olarak ya da kısa ve hafif GIF animasyonu olarak kaydedebilir. Bir arkadaşına bir menüde nereye tıklayacağını göstermek için GIF çok kullanışlıdır.
ShareX’in ayarlarında görüntüleri otomatik olarak bir internet sitesine yükleme seçenekleri vardır. Ekran görüntülerinde kişisel bilgi olabileceğinden bu seçenekleri açmadan önce düşün; varsayılan ayarları kontrol et.
Ücretli programlar: ne zaman gerekir?
Ücretsiz araçlar okul projelerinin, oyun kayıtlarının ve basit derslerin neredeyse hepsi için yeterlidir. Ücretli programlar daha çok düzenli olarak eğitim videosu, ürün tanıtımı ya da profesyonel içerik hazırlayanlar için düşünülmüştür.
Camtasia (TechSmith): Ekran kaydı ile video düzenleyiciyi bir arada sunar. Fare tıklamalarını vurgulama, otomatik yakınlaştırma, hazır animasyonlar ve altyazı gibi özellikleri vardır. Öğretmenlerin ve eğitimcilerin sık kullandığı bir programdır. Ücretlidir; deneme sürümü vardır.
Snagit (TechSmith): Ekran görüntüsü konusunda uzmanlaşmış bir programdır. Görüntülerin üzerine adım numaraları, oklar, açıklamalar eklemek ve bunları şablonlarla düzenlemek için tasarlanmıştır. Basit ekran kaydı da yapar. Ücretlidir.
Bandicam: Hafif yapısıyla oyun kaydında sık kullanılır. Ücretsiz sürümü videolara filigran (logo yazısı) ekler ve kayıt süresini sınırlar; filigransız kullanmak için lisans gerekir.
Adobe Premiere Pro gibi profesyonel video düzenleyiciler ise kayıttan çok düzenleme içindir ve abonelikle çalışır.
Bir program satın almadan önce mutlaka deneme sürümünü kullan ve ücretsiz bir alternatifin aynı işi görüp görmediğini kontrol et. Satın alma kararını her zaman ailenle birlikte ver.
Hangi işe hangi araç?
Hızlı bir hata görüntüsü göndermek: Win+Shift+S.
Ders notuna işaretlenmiş görüntü eklemek: Ekran Alıntısı Aracı.
Bir programın kullanımını gösteren kısa video: Ekran Alıntısı Aracı’nın video modu.
Oyun anlarını kaydetmek: Xbox Game Bar ya da ekran kartının kendi yazılımı (NVIDIA ya da AMD uygulamaları da oyun kaydı yapabilir).
Kamera, ekran ve mikrofonlu profesyonel ders videosu: OBS Studio, ardından Clipchamp ile düzenleme.
Uzun web sayfası görüntüsü ya da GIF: ShareX.
Düzenli eğitim içeriği ve hazır efektler: Camtasia ya da Snagit (ücretli).
İyi bir ekran kaydı için ipuçları
Kayıttan önce masaüstünü topla: Gereksiz pencereleri kapat, bildirimleri sessize al. Windows’ta Win+N ile bildirim panelini açıp “Rahatsız etmeyin”i etkinleştirebilirsin.
Ekran çözünürlüğüne dikkat et: Çok büyük monitörde yazılar videoda küçük görünür. Tarayıcıda Ctrl+artı ile yakınlaştırmak izleyicinin işini kolaylaştırır.
Ne söyleyeceğini önceden yaz: Üç beş maddelik kısa bir plan, “ıııı” diye beklediğin anları azaltır.
Mikrofonu test et: Kısa bir deneme kaydı yapıp dinle. Kulaklıklı mikrofon, dizüstünün kendi mikrofonundan genellikle daha temiz ses verir.
Fareyi yavaş hareket ettir: İzleyicinin gözü imleci takip eder; hızlı hareketler kafa karıştırır.
Kısa tut: İki dakikalık net bir video, on dakikalık dağınık bir videodan çok daha faydalıdır.
Gizlilik ve telif uyarısı
Ekran görüntüleri ve kayıtlar, farkında olmadan kişisel bilgi taşıyabilir: tarayıcı sekmelerindeki adlar, e-posta adresin, bildirimde görünen bir mesaj, masaüstündeki dosya adları. Paylaşmadan önce görüntüye bir kez daha dikkatle bak; gerekirse bu bilgileri karart.
Başkalarının sohbetlerini, görüntülü görüşmelerini ya da fotoğraflarını izinleri olmadan kaydetme ve paylaşma. Bu hem saygısızlıktır hem de hukuken sorun yaratabilir.
Bir filmi, diziyi ya da ücretli bir dersi kaydedip paylaşmak telif haklarını ihlal eder. Kendi ürettiğin içeriği, kendi oyun anlarını ve izin aldığın şeyleri kaydet.
Uygula: iki dakikalık “nasıl yapılır” videosu
1. Bir konu seç: “Not Defteri’nde dosya nasıl kaydedilir?” ya da “Win+Shift+S nasıl kullanılır?” gibi.
2. Söyleyeceklerini üç adım olarak bir kâğıda yaz.