Kod KâşifiMERAK ET. DENE. KEŞFET.Bir şey öğren

Yayıncı: Kod Kâşifi · Düzeltme bildir

Aynı tohumla aynı harita

Bazı oyun haritaları her açılışta değişmiş gibi görünür. Başlangıç için aynı sayı kullanılırsa, bilgisayar aynı rastlantı benzeri adımları yeniden üretebilir.

Aynı desenli tohumlar iki eş harita oluştururken farklı tohum yeni düzen çıkarıyor.
Aynı başlangıç değeri, rastgele görünümlü aynı harita adımlarını yeniden üretebilir. Kod Kâşifi için üretilen yapay zekâ illüstrasyonu.

Bilgisayarın rastgele seçimi

Programlar bazen birden çok olasılıktan seçim yapar: bir ağaç sağda mı, solda mı çıksın gibi. Bilgisayar bu seçimleri üreten kurallar kullanır. Başlangıç tohumu denen sayı, seçim dizisinin nereden başlayacağını belirler. Aynı kural ve aynı tohum çoğunlukla aynı diziyi verir. Kullanılan üretim kuralının aynı kalması bu tekrarlanabilirliğin önemli koşuludur.

Tohum neden yararlı?

Bir harita üretilince program tohum değerini saklayabilir. Sorun çıktığında aynı değeri kullanıp aynı haritayı yeniden oluşturmak mümkün olur. Arkadaşınla aynı haritayı denemek veya bir tasarımı tekrarlamak için de bu işe yarar. Farklı tohumlar farklı seçim dizileri oluşturabilir. Tohum kaydı, haritanın kendisini saklamakla aynı iş değildir.

Kart çekme benzetmesi

Bir desteden kart seçerken her kartı geri koyup karıştırdığını düşün. Hangi kartların sırayla çıkacağını önceden bilmek zordur. Fakat aynı karıştırma talimatını ve başlangıç düzenini yeniden uygularsan aynı sıra oluşabilir. Tohum, programın karıştırma sürecini başlatan işaret gibi düşünülebilir. Gerçek destenin elle karıştırılmasıysa programdaki kesin talimatları birebir temsil etmez.

Küçük kâğıt harita

Üçe üç karelik bir alan çiz ve başlangıç sayını 7 seç. Her yeni kareye geçerken sayıya 3 ekle; sonuç 20 veya daha büyükse 20 çıkar. Çıkan sayı çiftse duvar, tekse yol çiz. Aynı başlangıç sayısı ve aynı kuralla iki haritayı karşılaştır. Sonra başlangıcı 8 yap. Bu basit kâğıt modeli bir tohumun sonucu nasıl değiştirdiğini gösterir; her oluşan haritada hedefe giden bir yol bulunduğunu da kontrol et.

Gerçek rastgelelik değil

Tohumla üretilen seçimler çoğu kez sözde rastgele diye adlandırılır. Dizi karışık görünebilir, fakat aynı başlangıç ve algoritmayla tekrar edebilir. Bu özellik oyun hatalarını bulmak için iyidir. Tamamen tahmin edilemeyen seçim gereken başka alanlarda ise farklı yöntemler gerekebilir. Hangi yöntemin uygun olduğu, üretilecek seçimin hangi amaçla kullanılacağına bağlıdır.

Harita kalitesi yine tasarlanır

Her farklı tohum iyi bir harita üretmeyebilir. Programın kuralları, ulaşılmaz odalar veya çok zor geçitler ortaya çıkarabilir. Tasarımcı haritayı kontrol eden ek kurallar koyabilir; örneğin başlangıç ile hedef arasında yol bulunmasını şart koşabilir. Üretim otomatik olsa da iyi deneyim için düşünülmüş kurallar gerekir.

Paylaşılabilir bir keşif

Beğendiğin hayalî bir harita için tohum numarası yazıp arkadaşına ver. Aynı kuralla yeniden çizince harita eşleşiyor mu kontrol et. Haritayı üretme kuralını da paylaşmalısın; aynı sayı farklı kurallarla aynı yeri vermez. Bir oyunda aynı tohumu kullanabilmek hata bulmayı veya ortak yarışmayı nasıl kolaylaştırır? Peki keşif hissini korumak için ne zaman farklı bir tohum seçersin?

Bir sayı nasıl koskoca bir dünyaya dönüşür?

Harita üreticisinin elinde yalnız başlangıç sayısı bulunmaz. Bu sayıyı kullanacak kurallar da gerekir: hangi sırayla karar alınacak, dağ nerede oluşacak, yol nasıl bağlanacak? Aynı tohumun aynı sonucu vermesi, aynı üretim yöntemi ve ayarlarla çalışmasına bağlıdır. Oyun güncellendiğinde yöntem değişirse eski tohumun görüntüsü de değişebilir. Tohum bir fotoğraf dosyası değildir. Dünyanın bütün ayrıntılarını hazır saklamak yerine, üretim sürecinin başlangıcını temsil eder.

Bu nedenle aynı sayı iki farklı oyunda aynı haritayı vermez. Bir yemek tarifinin sıra numarası, tarif defterinin kendisi olmadan anlamlı değildir; burada da benzer bir ilişki vardır. Geliştirici bir sorun gördüğünde aynı dünyayı tekrar oluşturabilmek çok yardımcı olur. Oyuncu hangi tohum, hangi sürüm ve hangi adımlarla soruna ulaştığını anlatırsa ekip aynı sahneyi inceleyebilir.

Rastgele görünümlü üretimin tekrar edilebilir olması, hata ayıklamada avantajdır. Bir haritanın rastgele üretilmesi onun oynanabilir olduğunu garanti etmez. Hedefe giden yol kapalı çıkabilir veya kaynaklar uygun dağılmayabilir. Üretici ek kontroller yapar; gerekli koşullar sağlanmıyorsa haritayı düzeltir veya başka seçim yapar. Böylece şansla oyun tasarımı birlikte çalışır. Oyuncunun gördüğü çeşitlilik, görünmeyen pek çok sınırın içinden seçilmiştir.

Dokuz karede tekrar eden dünya

Üçe üç alanın karelerini soldan sağa, üstten alta sırayla gezeceğini önceden yaz. Başlangıç sayısı yedi olsun. Her kare için önce üç ekle, sonuç yirmiye ulaştıysa yirmi çıkar; çıkan sayı çiftse duvar, tekse yol çiz. İlk karede on elde edersin ve duvar koyarsın. İkincide on üç olur ve yol koyarsın. Karelere geçme sırasını ve sayı kuralını değiştirmeden devam etmek, aynı denemenin yeniden kurulabilmesini sağlar.

Başka bir arkadaşın aynı kuralla aynı sırayı izlerse aynı gösterimi üretmelidir. Fark çıktıysa önce tohumdan şüphelenmeden adımları karşılaştırın: biri ilk kareye başlangıç sayısını mı yazdı, diğeri önce üç mü ekledi? Bu küçük fark bütün diziyi kaydırır. Tekrar edilebilirlik, yalnız başlangıç değerinin eşitliği değil sürecin aynı biçimde uygulanmasıdır. Gerçek oyunda da kullanılan yöntem, ayarlar ve sürüm bu sürecin önemli parçaları olabilir.

Karışık görünmek iyi üretim demek değil

Bu kâğıt kuralındaki çift ve tek sonuçlar kolay bir düzen oluşturabilir. Gerçek oyunlar böyle çok basit diziden daha çeşitli yöntemler kullanır. Örneğin yükselti, bitki ve yapı için farklı kurallar bulunabilir. Bir dizinin tekrar üretilebilmesi onun iyi rastgelelik özelliklerine sahip olduğu anlamına gelmez. Kullanım amacı önemlidir: oyun dünyası oluşturmak, bilimsel örnekleme yapmak ve güvenlik için tahmin edilmez değer üretmek aynı ihtiyacı taşımaz.

Bir tohumun tüm olası dünyaları tek tek temsil ettiğini de varsaymamalısın. Üretici sınırlı kurallarla çalışır. İki farklı tohum aynı küçük haritayı verebilir veya belirli türde haritalar hiçbir zaman oluşmayabilir. Çeşitlilik, sadece başlangıç sayısını değiştirerek sınırsız hâle gelmez. Bir haritada neyin mümkün olduğunu üretim kuralları belirler. Tohum, bu kuralların içindeki seçimlerin başlangıcına yardım eder; kurallardan bağımsız bir sihirli dünya anahtarı değildir.

Oynanabilirliğin ayrı kontrolü

Dokuz kareli çiziminde bir başlangıç ve bir hedef seç. Duvarlardan geçmeden aralarında yol var mı? Yoksa üretilmiş bir görüntün vardır, ama bu oyun görevi tamamlanamaz. Tasarımcı bir bağlantı kontrolü ekleyebilir veya üretimden sonra bazı duvarları değiştirebilir. Bu işlem, otomatik üretimin yanında bilinçli koşullar bulunduğunu gösterir. Oyuncuya rastgele görünen dünyanın içinde başlangıç alanı, zorluk ve ulaşılabilirlik gibi sınırlar tasarlanmış olabilir.

Haritanın yalnız hedefe erişmesi de iyi deneyim için yeterli olmayabilir. Bütün yollar çok kısa, kaynakların hepsi tek köşede veya alanların hepsi aynı görünüyorsa keşif zayıflayabilir. Kalite kontrolünde hangi özelliklerin önemli olduğunu söylemek gerekir. Çok fazla duvar kötü demek yerine hedefe giden yol var, en az iki farklı rota bulunuyor gibi değerlendirilebilir koşullar tanımlayabilirsin. Böylece beğeniyle teknik gereksinimin hangi noktada ayrıldığını görürsün.

Arkadaşına gönderdiğin eksiksiz tarif

Bir haritayı paylaşırken yalnız yedi yazmak yetmez. Kâğıt modeli için kare sırası, sayı kuralı ve çift sonuçların anlamını da ver. Dijital oyunda paylaşım için tohumun yanında sürüm ve dünya ayarları gerekebilir. Bir hata bildiriyorsan haritada nereden başlayıp hangi adımları izlediğini de anlat. Aynı sahneyi yeniden kurabilmek, başkasının sorunu gözlemlemesini sağlar. Bu, rastgele üretimin şaşırtıcı ama çok yararlı bir özelliğidir.

Kendi deney defterinde üç farklı başlangıç değeriyle harita çiz. Her biri için görüntüyü değil, oynanabilirlik koşullarını da karşılaştır. Aynı tohuma dönüp aynı çizimi üretebiliyorsan sürecini doğru kaydetmişsin demektir. Yeni bir kuralla eski sonucu karşılaştırırken bunun başka bir deney olduğunu belirt. Bir sayıdan doğan dünya, iyi belgelenmiş yöntemle paylaşılabilir keşfe dönüşür. Merak ve tekrar edilebilirlik aynı oyunda birlikte bulunabilir.

Kaynaklar ve ileri okuma

KEŞFE DEVAM

Bir sonraki merakın ne?

Mavi arka planda bir bilgisayar ekranı; köşesinde kırmızı kayıt düğmesi, üstünde kesik çizgili seçim çerçevesi ve yanında küçük bir film şeridi.
8 dk okumaYeni keşif

Windows’ta ekran görüntüsü ve ekran videosu: yerleşik, ücretsiz ve ücretli araçlar

Bir oyundaki rekorunu göstermek, öğretmenine bir hatanın ekranını göndermek, bir programın nasıl kullanıldığını anlatan video çekmek... Hepsi için ekran görüntüsü ve ekran kaydı gerekir. Windows bunun için hiçbir şey indirmeden kullanabileceğin araçlarla gelir. Daha fazlasını istersen OBS Studio ve ShareX gibi ücretsiz, Camtasia ve Snagit gibi ücretli programlar vardır. Bu rehberde hepsini, nerede işe yaradıklarıyla birlikte anlatıyoruz.

Yazıyı oku
Turuncu ve lacivert arka planda bir monitör; ekranında kesik çizgili seçim kutusu, köşede kırmızı kayıt noktası ve yanında bir makas ile film şeridi.
8 dk okumaYeni keşif

Pardus’ta ekran görüntüsü ve ekran videosu: yerleşik ve açık kaynak araçlar

Pardus’ta ekran görüntüsü almak için tek bir tuş yeter; ekran videosu çekmek, üzerine çizim yapmak ve videoyu düzenlemek için ise dünyanın dört bir yanındaki gönüllülerin geliştirdiği ücretsiz ve açık kaynaklı programlar var. Bu rehberde Pardus XFCE ve GNOME’un yerleşik araçlarını, Flameshot, SimpleScreenRecorder, OBS Studio ve Kdenlive gibi programları ve Linux’ta ücretli yazılım konusunu anlatıyoruz.

Yazıyı oku
Gümüş arka planda ince kenarlı bir dizüstü ekranı; üzerinde artı şeklinde imleç, kesik çizgili seçim alanı ve küçük bir kayıt düğmesi.
7 dk okumaYeni keşif

Mac’te ekran görüntüsü ve ekran videosu: yerleşik, ücretsiz ve ücretli araçlar

Mac’te ekran görüntüsü almak için ne bir program açmana ne de bir şey indirmene gerek var: Command, Shift ve bir sayı yeter. Ekran videosu için de yerleşik bir araç çubuğu ve QuickTime Player hazır bekler. Daha fazlası için OBS Studio, Kap ve iMovie gibi ücretsiz, CleanShot X, ScreenFlow ve Camtasia gibi ücretli seçenekler vardır. Bu rehberde Mac’te ekranı yakalamanın bütün yollarını anlatıyoruz.

Yazıyı oku