Telif ve açık lisans mantığı
İnternette bulduğun bir görseli veya metni kullanmadan önce kimin ürettiğini ve hangi izinleri verdiğini anlamaya çalış.
Yazıyı oku
Afiş hazır mı tartışması
Sınıf çevre haftası için afiş hazırladı. Bir öğrenci başlık ve çizimin yeterli olduğunu düşündü; diğeri tarih, yer ve etkinlik saatinin de yazılması gerektiğini söyledi. Ekip başta afişte nelerin bulunacağını konuşmamıştı. Öğretmen, başlamadan önce gereksinimleri ve işin hangi koşulda tamam sayılacağını yazmalarını önerdi.
Gereksinim ne anlatır?
Gereksinim, projenin karşılaması gereken bir ihtiyaç veya kuraldır. Afişte etkinliğin adı, günü, saati ve yeri bulunmalı olabilir. Sunumda belirli sayıda bölüm veya kaynak istenebilir. Gereksinimler, “daha havalı olsun” gibi yoruma açık sözlerden daha ölçülebilir olmalıdır. Yine de hedef yaş ve kullanım amacı da düşünülmelidir.
Bitmiş tanımı kontrol listesi olabilir
Bir işin bittiğini gösterecek maddelere bitiş ölçütü denebilir. Afiş örneğinde metin okunuyor mu, tüm temel bilgiler var mı, yazım kontrolü yapıldı mı diye bakılabilir. Bu maddeler, ekibin son anda neyin eksik olduğunu anlamasına yardım eder. Ölçütler gerçekçi ve hedefle ilgili olmalıdır.
Erken soru sormak zaman kazandırır
Bir yönerge belirsizse işe başlamadan öğretmene soru sormak uygundur. “Üç kaynak” istenmişse kitap, sınıf notu ve gözlem kaynak sayılıyor mu netleştirilebilir. Gereksinim sonradan değişirse ekip planı günceller. Değişikliği herkese duyurmak, bir kişinin eski hedefe göre çalışmasını önler.
Yanılgı: bitmiş demek kusursuz demek
Bir proje, bütün ayrıntılar sonsuza kadar parlatıldığı için değil, kararlaştırılan gereksinimleri karşılayıp kontrol edildiğinde biter. Her çalışmada iyileştirilecek bir şey bulunabilir. Bitiş ölçütü, işin kullanılabilir ve amaca uygun hale geldiğini tanımlar. Kusursuzluk arayışı süreyi aşırabilir ve ekibi yorar.
Kâğıtta mini deneme
“Sınıfa bir kitap önerisi sun” görevi için üç gereksinim ve üç bitiş ölçütü yaz. Örneğin kitap adı, neden sevildiği ve kısa bir alıntı yerine kendi cümlelerinle özet. Ardından ölçütlerin kontrol edilebilir olup olmadığını arkadaşınla karşılaştır. Gerçek kitap hakkında özel bilgi paylaşmadan kâğıt üzerinde çalışabilirsin.
Başlamadan anlaş
Bir proje açarken amaç, teslim zamanı ve gerekli parçaları konuş. Sonra bitişi gösterecek birkaç açık ölçüt yaz. İş ilerlerken ölçütleri kontrol et ve bir şey değişirse ekibe haber ver. Böylece herkes neye çalıştığını ve tamamlandığını nasıl anlayacağını bilir. Sen bir sonraki ödevinde hangi ölçütü önceden netleştirirsin?