Kod KâşifiMERAK ET. DENE. KEŞFET.Bir şey öğren

Yayıncı: Kod Kâşifi · Düzeltme bildir

Görünen şekil ile çarpışma aynı mı?

Bir oyunda karakterin etrafında boşluk varken duvara çarpmış gibi durabilir. Oyun çoğu zaman çizimin her noktasını değil, hesaplaması kolay bir sınırı kontrol eder.

Karakterin geniş kanatları görünmez dikdörtgen temas kutusunun dışına taşıyor.
Oyun çarpışmaları bazen ayrıntılı çizim yerine basit sınırlarla hesaplanır. Kod Kâşifi için üretilen yapay zekâ illüstrasyonu.

Duvara değmeden neden durdun?

Bir oyunda sevimli yıldız karakterini dar bir geçitten geçiriyorsun. Yıldızın ucu duvara yaklaşırken karakter birden duruyor. Ekranda hâlâ küçük bir boşluk var; çizim duvara değmiş görünmüyor. Bu durum bazen oyunun kullandığı çarpışma sınırından kaynaklanır. Gördüğün renkli şekil ile programın etkileşimleri hesaplarken kullandığı şekil aynı olmak zorunda değildir. Oyunu anlamak için görünmez bir ikinci çizim düşünmek gerekir.

Ekrandaki yıldız piksellerden oluşur. Program ise yıldızın duvarla karşılaşıp karşılaşmadığını daha basit bir dikdörtgenle hesaplayabilir. Bu dikdörtgene çarpışma kutusu denir. Kutunun köşelerinde yıldızın renkli pikselleri bulunmasa da o köşeler hesabın içine girebilir. Böylece görünüşte boş olan bir alan, oyun kuralına göre dolu sayılır. Sorun resmin güzel çizilip çizilmediğinden çok, resimle sınırın nasıl eşleştirildiğiyle ilgilidir.

Basit şekillerin işi

Karmaşık bir yıldızın bütün kenarlarını karşılaştırmak yerine iki dikdörtgenin konumlarını karşılaştırmak daha basit bir başlangıç olabilir. Birçok oyun motoru dikdörtgen, daire ve kapsül gibi temel şekiller sunar. Tasarımcı nesneye uygun olanı seçebilir veya birkaç basit şekli birlikte kullanabilir. Çarpışma şeklinin mutlaka kutu olması gerekmez; “çarpışma kutusu” sözüyle karşılaşsan bile farklı geometriler kullanıldığını aklında tut.

Daire bir topa daha yakın olabilir; köşeleri olmayan kapsül, dik duran bir karakter için işe yarayabilir. Büyük ve karmaşık nesnelerde daha ayrıntılı şekiller gerekebilir. Seçim, yalnız resmin dış çizgisine bakılarak yapılmaz. Oyunun istediği etkileşim ve yapılan hesap da önemlidir. Bütün nesneler için tek bir “en iyi şekil” yoktur; uygun şekil, belirli oyunda beklenen davranışı anlaşılır ve yeterince tutarlı üretendir.

İki yönde birden karşılaşmak

Dik duran iki dikdörtgeni kâğıtta düşün. Biri diğerinin tam üstünde, fakat aralarında geniş bir boşluk varsa yatayda aynı hizadadırlar; yine de birbirleriyle örtüşmezler. Yalnız soldan sağa baktığında alanları kesişiyor diye çarpışma var diyemezsin. Yukarıdan aşağıya aralıklarını da incelemelisin. Basit bir örtüşme denetiminde iki yöndeki ilişkileri birlikte değerlendirmek, bilgisayarın neden koordinatlara ihtiyaç duyduğunu gösterir.

Şimdi üstteki kutuyu yavaşça aşağı indir. Hem yatay hem dikey aralıkları ortak bir alan oluşturduğunda kutular üst üste gelmiştir. Tam sınırda değmenin nasıl yorumlanacağı uygulamadaki kurala bağlı olabilir. Bu kâğıt deneyi, bütün oyun motorlarının hesaplarını öğretmez; temel fikri görünür hale getirir. Program renkli karaktere insan gibi bakmak yerine, sayıların ve şekillerin belirlenmiş ilişkisini denetler.

Yıldızın boş köşesi

Kâğıda bir yıldız çiz ve en dış uçlarını içine alan dikdörtgen ekle. Dikdörtgenin köşelerine bak: bazı bölümler yıldızın çizgisinin dışında kalır. Küçük bir kâğıt engeli bu boş bölgeye getir. Engelin yıldızla temas etmediğini gözünle görebilirsin, ama dikdörtgenle alanı kesişir. Program yalnız bu kutuyu kullanıyorsa çizimde boş duran yer nedeniyle bile etkileşim başlatabilir.

Bir yıldızın çevresine kutu çizmek her zaman kötü bir tasarım değildir. Nesne küçükse fark oyuncuyu rahatsız etmeyebilir; kutu ilk deneme için yeterli olabilir. Fakat dar geçitlerden geçmek oyunun ana becerisiyse boş köşeler daha belirgin sorun yaratabilir. Bu yüzden sınırı seçtikten sonra yalnız görünüşe bakmak yetmez. Karakteri, oyunda karşılaşacağı gerçek engellerin ve boşlukların yanında denemek gerekir.

Oyuncunun beklentisi

Çarpışma sınırı gereğinden geniş olduğunda oyuncu görünür boşluğa rağmen takılabilir. Gereğinden dar olduğunda ise karakterin çizimi duvara girmiş gibi görünebilir. İki durumda da oyuncu gördüğü şeyle olan şey arasında bağlantı kurmakta zorlanabilir. Oyun tasarımcısı bu farkı küçük ve anlaşılır tutmaya çalışır. Ama her etkileşim için resmin en dış pikselini kesin sınır kabul etmek zorunda değildir.

Örneğin karakterin şapkasındaki uzun bir süs, kapıdan geçmesini engelleyen katı bir parça olarak tasarlanmamış olabilir. Sınırın gövdeyi izlemesi bu durumda daha rahat bir oyun hissi verebilir. Önemli soru, kuralın oyuncuya tutarlı görünmesidir. Benzer durumda bir kez geçip bir kez sebepsizce takılmak kafa karıştırır. Oyuncu sınırları öğrenebildiğinde hareketlerini planlayabilir; görünmez hesap ile görsel anlatım birbirini destekler.

Aynı karakter, farklı alanlar

Bir karakterin duvarda durması ile bir anahtarı toplaması aynı tür etkileşim olmayabilir. Duvar katı engel gibi davranırken anahtar yalnız yaklaşıldığını fark edip kaybolabilir. Bazı oyunlarda bir nesnenin birden fazla etkileşim alanı bulunur. Anahtarı toplama alanı, karakterin yere basmasını hesaplayan alandan farklı olabilir. Böylece her davranış için ayrı bir ihtiyaç karşılanır; tek kutunun bütün görevleri üstlenmesi gerekmez.

Bu ayrımı günlük oyunda da hissedebilirsin. Kapının yanına gelince konuşma düğmesi belirebilir, fakat kapının içine yürüyemezsin. Yakınlık alanı bir olayı haber verir; engel sınırı hareketi durdurur. Programda bir şeklin örtüşmesini saptamak ile bu saptamaya verilecek tepki farklı kararlardır. Çarpışma hesabı “bu alanlar buluştu” diyebilir; sonrasında ne olacağını oyunun kuralları belirler.

Poz değişince sınır değişmeli mi?

Karakter koşarken kolları ve bacakları farklı pozlara geçebilir. Resim her karede değiştiği halde çarpışma şekli aynı kalabilir. Bu, basit ve tutarlı bir gövde alanını korumak için uygun olabilir. Özellikle küçük bir kol hareketinin karakteri her adımda genişletip daraltması, duvara yaklaşırken tuhaf duruşlar yaratabilir. Görsel animasyonun değişmesi, sınırın mutlaka yeniden kurulacağı anlamına gelmez.

Başka davranışlarda sınırı değiştirmek gerekebilir. Karakter çömeldiğinde gerçekten daha alçak bir aralıktan geçecekse, yalnız resmini küçültmek yeterli olmayabilir; etkileşim alanının da kurala uyması gerekir. Bu durumda tasarımcı hangi pozda hangi sınırın kullanılacağını düşünür. Resmi ve hesabı birlikte denemek önemlidir. Oyuncunun gördüğü çömelme ile programın kabul ettiği yükseklik uyuştuğunda hareketin amacı anlaşılır olur.

Görünmez çizgileri açığa çıkarmak

Oyun geliştirirken çarpışma sınırlarını geçici olarak ekranda göstermek çok işe yarar. Karakterin çevresindeki çizgi, takılmanın nedenini açıklayabilir. Yıldızın çiziminde boş görünen köşeyi kutunun kapladığını doğrudan görebilirsin. Böyle bir görünüm oyuncunun son oyunda göreceği sanatın parçası olmak zorunda değildir; geliştirme sırasında hesabı incelemek için kullanılır. Tahmin etmek yerine sınırı görmek, daha hedefli düzeltmeler yapmanı sağlar.

Düzeltme yaparken her seferinde küçük bir değişiklik dene. Kutuyu biraz daraltıp aynı geçitten tekrar geç; sonra başka bir engelde davranışa bak. Bir yerde rahat geçen karakter başka yerde duvarın içine giriyorsa seçim yeniden düşünülmelidir. Yalnız “artık takılmıyor” demek yeterli değildir. Birkaç benzer durumda hangi davranışın ortaya çıktığını gözlemlemek, sınırın oyunun bütünü için uygun olup olmadığını gösterir.

Kartonla küçük oyun tasarımı

Yıldızın etrafındaki ilk kutuyu çizdikten sonra farklı bir renkle daha dar bir sınır ekle. Küçük engeli sırayla iki sınıra yaklaştır ve hangi noktada “çarptı” sayacağını işaretle. Sonra yıldızın gövdesine yakın bir daire dene. Şekillerin hangi bölgelerde fazla alanı kapsadığını karşılaştır. Bu çalışma bir doğru cevabı bulma yarışması değildir; seçilen geometrinin oyunun kuralını nasıl değiştirdiğini görme denemesidir.

Bir arkadaşından yıldızın nasıl hareket edeceğini tahmin etmesini iste. Sınırını gösterdiğinde düşüncesi değişiyor mu? Ardından hayalî oyunun amacını belirle: dar bir labirentten geçmek mi, büyük nesneleri toplamak mı? Aynı resim için farklı sınırlar uygun olabilir. Çizim oyuncuya bir dünya gösterir; çarpışma şekli o dünyanın etkileşim kurallarını hesaplar. İkisini birlikte tasarladığında küçük bir yıldız bile daha anlaşılır bir oyun kahramanına dönüşür.

Kaynaklar ve ileri okuma

KEŞFE DEVAM

Bir sonraki merakın ne?

Mavi arka planda bir bilgisayar ekranı; köşesinde kırmızı kayıt düğmesi, üstünde kesik çizgili seçim çerçevesi ve yanında küçük bir film şeridi.
8 dk okumaYeni keşif

Windows’ta ekran görüntüsü ve ekran videosu: yerleşik, ücretsiz ve ücretli araçlar

Bir oyundaki rekorunu göstermek, öğretmenine bir hatanın ekranını göndermek, bir programın nasıl kullanıldığını anlatan video çekmek... Hepsi için ekran görüntüsü ve ekran kaydı gerekir. Windows bunun için hiçbir şey indirmeden kullanabileceğin araçlarla gelir. Daha fazlasını istersen OBS Studio ve ShareX gibi ücretsiz, Camtasia ve Snagit gibi ücretli programlar vardır. Bu rehberde hepsini, nerede işe yaradıklarıyla birlikte anlatıyoruz.

Yazıyı oku
Turuncu ve lacivert arka planda bir monitör; ekranında kesik çizgili seçim kutusu, köşede kırmızı kayıt noktası ve yanında bir makas ile film şeridi.
8 dk okumaYeni keşif

Pardus’ta ekran görüntüsü ve ekran videosu: yerleşik ve açık kaynak araçlar

Pardus’ta ekran görüntüsü almak için tek bir tuş yeter; ekran videosu çekmek, üzerine çizim yapmak ve videoyu düzenlemek için ise dünyanın dört bir yanındaki gönüllülerin geliştirdiği ücretsiz ve açık kaynaklı programlar var. Bu rehberde Pardus XFCE ve GNOME’un yerleşik araçlarını, Flameshot, SimpleScreenRecorder, OBS Studio ve Kdenlive gibi programları ve Linux’ta ücretli yazılım konusunu anlatıyoruz.

Yazıyı oku
Gümüş arka planda ince kenarlı bir dizüstü ekranı; üzerinde artı şeklinde imleç, kesik çizgili seçim alanı ve küçük bir kayıt düğmesi.
7 dk okumaYeni keşif

Mac’te ekran görüntüsü ve ekran videosu: yerleşik, ücretsiz ve ücretli araçlar

Mac’te ekran görüntüsü almak için ne bir program açmana ne de bir şey indirmene gerek var: Command, Shift ve bir sayı yeter. Ekran videosu için de yerleşik bir araç çubuğu ve QuickTime Player hazır bekler. Daha fazlası için OBS Studio, Kap ve iMovie gibi ücretsiz, CleanShot X, ScreenFlow ve Camtasia gibi ücretli seçenekler vardır. Bu rehberde Mac’te ekranı yakalamanın bütün yollarını anlatıyoruz.

Yazıyı oku