Erişilebilir tasarım herkes için
Bir uygulama ya da sayfa, farklı ihtiyaçları olan kişiler tarafından da kullanılabiliyorsa daha çok kişiye yardımcı olur. Küçük tasarım seçimleri büyük fark yaratabilir.
Yazıyı oku
Koridordaki duyuru
Mert, okul gezisi duyurusunu telefonda açtı. Harfler çok küçüktü; satırlar ekranın bir ucundan ötekine uzanıyordu. Bir sonraki satıra geçince gözleri hangi kelimede kaldığını karıştırdı. Öğretmeni aynı duyuruyu daha büyük harflerle ve daha dar bir metin alanında gösterdi. Mert bu kez bilgiyi daha hızlı buldu. İçerik aynıydı, okuma deneyimi farklıydı.
Harfler şekil ve aralık taşır
Yazı tipi, harflerin görünüşünü; punto ise yaklaşık boyutunu anlatır. Harfler birbirine çok yakınsa kelimeleri ayırt etmek zorlaşabilir. Satır yüksekliği, bir satır ile sonraki arasındaki dikey boşluktur. Çok sıkışık satırlar gözün aşağı kaymasını güçleştirir. Çok geniş aralıklar da kelimelerin birbirinden kopuk görünmesine yol açabilir. Rahat okuma için bu özelliklerin birlikte düşünülmesi gerekir.
Satırın uzunluğu neden önemli?
Göz, bir satırın sonunda sonraki satırın başını bulmak zorundadır. Satır aşırı uzunsa göz daha büyük bir mesafe geri döner ve başlangıç yerini kaçırabilir. Çok kısa satırlarda ise sık sık yeni satıra geçmek okuma ritmini böler. Telefon, tablet ve kâğıtta uygun genişlik değişebilir. Bu yüzden metni gerçek kullanım boyutunda görmek, yalnızca bilgisayar ekranında tasarlamaktan daha yararlıdır.
Başlıkla gövde yazısı aynı değil
Başlık, sayfada konuyu hızlıca tanıtır; daha iri veya kalın olması işe yarayabilir. Uzun açıklamalarda ise sade, düzenli harf biçimleri gözü yormamaya yardımcı olur. Her kelimeyi büyük harfle yazmak harflerin alışılmış şekillerini değiştirir, bu yüzden uzun cümleleri okumak zorlaşabilir. Renk de önemlidir: açık zemin üzerinde çok soluk gri yazı yeterince belirgin görünmeyebilir.
Yanılgı: küçük yazı daha çok bilgi sığdırır
Küçük harflerle sayfaya daha fazla kelime sığdırmak mümkündür; fakat okur kelimeleri seçemiyorsa bu alan kazancı işe yaramaz. Tasarım, yalnızca ekrana ne kadar içerik yerleştirildiğini değil, kişinin içeriği ne kadar rahat kullanabildiğini de düşünür. Metni kısaltmak, alt başlık eklemek veya bölümlere ayırmak bazen yazıyı küçültmekten daha iyi çözümdür.
Kâğıtla mini deneme
Bir ders kitabından iki cümle seçip kâğıda iki kez yaz. İlkinde satırları çok uzun, ikincisinde orta genişlikte çiz. Bir arkadaşından iki örneği de okumasını ve satır değiştirirken nerede duraksadığını anlatmasını iste. Sonra harf büyüklüğünü biraz artırıp tekrar dene. Hangisi daha rahattı? Bu basit karşılaştırmada ekran veya uygulama gerekmez.
Okurla birlikte düşün
Bir tasarımcı kendi yazısını bildiği için eksik noktaları fark etmeyebilir. Duyuruyu ilk kez gören birine okutmak, gerçek bir ipucu verir. Okur en önemli bilgiyi hemen bulabiliyor mu? Satır başını kaybediyor mu? Okunabilirlik, tek bir sihirli yazı tipi seçmekten çok, metni kullanacak kişileri düşünerek küçük kararlar vermektir.