Kod KâşifiMERAK ET. DENE. KEŞFET.Bir şey öğren

Yayıncı: Kod Kâşifi · Düzeltme bildir

Sanal gerçeklik gözlükleri: başka bir dünyaya giriş

VR gözlük taktığında çevreni göremezsin; tamamen dijital bir ortama girersin. Bu, AR’ın aksine gerçeği kapatır, dijital olanı açar.

VR gözlüğü takan çocuk, sınıfı geride bırakıp dijital su altı ortamını keşfediyor.
VR gözlüğü çevrenin görüntüsünü kapatıp bütünüyle dijital bir ortam gösterir. Kod Kâşifi için üretilen yapay zekâ illüstrasyonu.

Başını çevirince sahne neden dönüyor?

Bir görüntüye bakarken başını çevirdiğinde başka bir yönünü görüyorsan, çevrenin içindeymiş hissi güçlenebilir. Sanal gerçeklik, yani VR, uygun görüntü ve hareket takibiyle böyle bir deneyim kurar. Her göze biraz farklı açıdan hazırlanmış görüntü sunulması derinlik algısına katkı sağlar. Gözlüğün sensörleri baş hareketini izleyebilir; yazılım görüntüyü buna göre günceller. Yalnızca ekrana yakın bakmak değil, hareketin görüntüyle ilişkili olması da deneyimin parçasıdır.

Derinlik, yalnızca iki göz görüntüsünden oluşmaz; büyüklük, örtüşme ve hareket gibi ipuçları da rol oynar. VR sistemleri bu ipuçlarını birlikte kullanabilir. Bir cihazda her göze ayrı görüntü verilmesi, mutlaka iki bağımsız fiziksel ekran bulunduğu anlamına gelmez; tasarım farklı olabilir. İçinde hissedilen yer de gerçek bir oda değildir. Yazılımın ürettiği görüntü, gerçek çevrenin yerini görsel olarak alırken fiziksel çevre hâlâ oradadır.

Bir video ile etkileşimli dünya aynı mı?

360 derecelik videoda çekilmiş sahnenin farklı yönlerine bakabilirsin. Fakat görüntüdeki bir nesneyi tutup yerini değiştirmek her videoda mümkün değildir. Etkileşimli VR ortamında ise konum veya kontrol girişleriyle dünyanın davranışı değişebilir. İkisinin de çevre hissi vermesi aynı görevleri yaptıkları anlamına gelmez. Bir müze gezisini tasarlarken sadece etrafa bakmak mı, yoksa bir modelin parçasını incelemek mi istediğini belirlemek gerekir.

VR eğitim simülasyonları, mimari inceleme ve oyun gibi alanlarda kullanılabilir. Uçuş veya uzmanlık eğitimi için hazırlanan simülasyonlar da vardır; bunlar profesyonel süreçlerin parçasıdır. Bir eğitim ortamında araç kullanmak, gerçek görev için bütün beceriyi kazanmakla aynı sayılmaz. Simülasyonun neyi temsil ettiği ve hangi sınırları olduğu bilinmelidir. Tasarımın güçlü hissi, gösterdiği her şeyin gerçeği tam doğrulukla taklit ettiği anlamına gelmez.

Bir sanal müze taslağında ziyaretçinin bakışıyla seçilen nesne arasında açık bağlantı kur. Yalnızca başını çevirince bir kapının açılması beklenmedik olabilir; seçim için başka bir işaret veya komut gerekir. Kullanıcı neyi kontrol ettiğini anladığında ortamı daha rahat keşfeder. Görüntüyü hızla çevirmekle iyi etkileşim tasarlamak aynı iş değildir. Hareketin zamanı ve sonucu, deneyimin ne kadar anlaşılır olduğunu da etkiler.

Görüntü dünyası ve fiziksel oda

Gözlük çevreyi örttüğünde odadaki masa veya duvarı görmek zorlaşabilir. Üreticinin yaş, kurulum ve güvenlik yönergelerini aileyle incelemek gerekir; farklı cihazların koşulları aynı değildir. Hareket alanı ve gözetim gibi konular teknoloji kadar önemlidir. Bazı kişiler deneyimde baş dönmesi veya bulantı yaşayabilir. Rahatsızlık olduğunda sürdürmeye çalışmak yerine kullanımı bırakıp yetişkinine söylemek uygundur. Bunu tek bir tanı veya herkes için aynı kullanım süresiyle açıklamak gerekmez.

Gözlük almadan da VR’ın mantığını kâğıtta düşünebilirsin. Aynı nesnenin iki hafif farklı açıdan çizilmiş görüntüsünü karşılaştır; sonra sanal müzede başını çevirdiğinde hangi eserin görünmesini istediğini planla. Teknolojiyi tanımak için bütün cihazları denemek şart değildir. Tasarımın hedefi, bakış hareketi ile görüntünün nasıl ilişkilendiğini anlamaktır. Güçlü bir varlık hissinin arkasında düzenli ölçüm, hızlı güncelleme ve kullanıcıya uygun etkileşim kuralları bulunur.

Kaynaklar ve ileri okuma

KEŞFE DEVAM

Bir sonraki merakın ne?

Mavi arka planda bir bilgisayar ekranı; köşesinde kırmızı kayıt düğmesi, üstünde kesik çizgili seçim çerçevesi ve yanında küçük bir film şeridi.
8 dk okumaYeni keşif

Windows’ta ekran görüntüsü ve ekran videosu: yerleşik, ücretsiz ve ücretli araçlar

Bir oyundaki rekorunu göstermek, öğretmenine bir hatanın ekranını göndermek, bir programın nasıl kullanıldığını anlatan video çekmek... Hepsi için ekran görüntüsü ve ekran kaydı gerekir. Windows bunun için hiçbir şey indirmeden kullanabileceğin araçlarla gelir. Daha fazlasını istersen OBS Studio ve ShareX gibi ücretsiz, Camtasia ve Snagit gibi ücretli programlar vardır. Bu rehberde hepsini, nerede işe yaradıklarıyla birlikte anlatıyoruz.

Yazıyı oku
Turuncu ve lacivert arka planda bir monitör; ekranında kesik çizgili seçim kutusu, köşede kırmızı kayıt noktası ve yanında bir makas ile film şeridi.
8 dk okumaYeni keşif

Pardus’ta ekran görüntüsü ve ekran videosu: yerleşik ve açık kaynak araçlar

Pardus’ta ekran görüntüsü almak için tek bir tuş yeter; ekran videosu çekmek, üzerine çizim yapmak ve videoyu düzenlemek için ise dünyanın dört bir yanındaki gönüllülerin geliştirdiği ücretsiz ve açık kaynaklı programlar var. Bu rehberde Pardus XFCE ve GNOME’un yerleşik araçlarını, Flameshot, SimpleScreenRecorder, OBS Studio ve Kdenlive gibi programları ve Linux’ta ücretli yazılım konusunu anlatıyoruz.

Yazıyı oku
Gümüş arka planda ince kenarlı bir dizüstü ekranı; üzerinde artı şeklinde imleç, kesik çizgili seçim alanı ve küçük bir kayıt düğmesi.
7 dk okumaYeni keşif

Mac’te ekran görüntüsü ve ekran videosu: yerleşik, ücretsiz ve ücretli araçlar

Mac’te ekran görüntüsü almak için ne bir program açmana ne de bir şey indirmene gerek var: Command, Shift ve bir sayı yeter. Ekran videosu için de yerleşik bir araç çubuğu ve QuickTime Player hazır bekler. Daha fazlası için OBS Studio, Kap ve iMovie gibi ücretsiz, CleanShot X, ScreenFlow ve Camtasia gibi ücretli seçenekler vardır. Bu rehberde Mac’te ekranı yakalamanın bütün yollarını anlatıyoruz.

Yazıyı oku