Kod KâşifiMERAK ET. DENE. KEŞFET.Bir şey öğren

Yayıncı: Kod Kâşifi · Düzeltme bildir

TCP/IP’nin doğuşu: farklı ağların ortak dili

Farklı bilgisayarların ortak bir dil olmadan anlaşması mümkün değildi. TCP/IP bu ortak dili belirledi ve interneti mümkün kıldı.

Üç farklı ağ, ortak biçimli veri paketleri sayesinde tek köprüyle bağlanıyor.
TCP/IP kuralları farklı ağların ortak biçimde veri gönderip almasına yardım eder. Kod Kâşifi için üretilen yapay zekâ illüstrasyonu.

Ağların birbirini anlaması

Bir okulun bilgisayar ağıyla bir araştırma merkezinin ağı farklı kurallarla çalışabilir. Birinde kablolar, diğerinde radyo bağlantıları kullanılması da mümkündür. Bu ağları bağlamak için hepsini aynı makinelere çevirmek yerine ortak iletişim kuralları geliştirmek büyük bir fikirdi. Vint Cerf ve Bob Kahn'ın 1970'lerde yürüttüğü çalışmalar bu yaklaşımın önemli parçalarını oluşturdu; internet, farklı ağların birbirine bağlanabildiği bir ağlar bütünü hâline geldi.

Protokol, bilgisayarların anlaşacağı düzeni tarif eder. İnsanların mektubun adresini zarfın belirli yerine yazması gibi, cihazların da gönderdiği bilgiyi hangi biçimde sunacağını bilmesi gerekir. Bu benzetmede ortak dil, insanların aynı ana dili konuşmasını zorunlu kılmaz. Ağlar içeride farklı yöntemler kullanabilir; aralarında veri alışverişi yaparken ortak kurallara uyum sağlamaları yeterlidir.

IP ile TCP farklı görevlerde

IP, paketlerin adreslenmesi ve ağlar arasında iletilmesiyle ilgilenir. Yönlendiriciler paketleri hedefe doğru uygun sonraki noktaya gönderir. Ancak IP tek başına her paketin mutlaka geleceğini, yalnızca bir kez geleceğini veya sırayla geleceğini garanti etmez. Yolda bir paket kaybolabilir; iki paket farklı güzergâhlardan geçerek beklediğin sıranın tersinde ulaşabilir. Adres bilgisi, teslimin bütün sorunlarını tek başına çözmez.

TCP ise uygulamaya sıralı ve güvenilir bir veri akışı sunmak için çalışır. Gelen parçaları takip eder, alındı bilgilerini kullanır ve gerektiğinde kayıp verinin yeniden gönderilmesini sağlar. Bağlantı tamamen koparsa sonsuza kadar başarı sözü vermez; hata oluşabilir. Numaralanmış hikâye sayfaları benzetmesi bu ayrımı açıklayabilir: adres zarfı doğru yere götürürken, sayfa numaraları eksikleri ve sırayı anlamaya yardımcı olur.

Bir tarihten daha uzun hikâye

ARPANET'in 1 Ocak 1983'te TCP/IP'ye geçişi internet tarihinde önemli bir dönüm noktasıdır. Bu, internetin bütün parçalarının tek günde ve tek kişi tarafından icat edildiği anlamına gelmez. Öncesinde deneyler, sonrasında yeni ağlar ve yeni standartlar vardı. İnternet tarihini bir doğum günüyle anlatmak kolaydır; gerçekte ortak kuralların denenmesi ve çok sayıda insanın bunları kullanması uzun bir süreçtir.

Bugün de her internet uygulaması TCP kullanmaz; başka taşıma yöntemleri de vardır. Örneğin bazı iletişimlerde gecikme ve kayıplara nasıl tepki verileceği farklı tasarlanır. Kâğıtta üç numaralı mesaj parçası hazırlayıp birini sakla, diğerlerini karışık ver. Arkadaşın eksik numarayı fark ederek yeniden istesin. Bu oyun bir ağı tam olarak taklit etmez, fakat adresleme ile eksikleri düzeltmenin neden ayrı görevler olduğunu görünür kılar.

Kayıp parçayı tekrar isterken göndericiyle alıcının birbirinden haberdar olması gerekir. Bir taraf mesajı yollayıp hiç geri bildirim beklemiyorsa neyin ulaştığını öğrenemez. Gerçek protokoller bu konuşmayı ayrıntılı kurallarla yürütür. Gönderme hızını da karşı tarafın ve ağın kaldırabildiği duruma göre ayarlayabilirler. Böylece ortak dil yalnızca paketlerin görünüşünü değil, iletişim sırasında nasıl davranılacağını da anlatır.

Kaynaklar ve ileri okuma

KEŞFE DEVAM

Bir sonraki merakın ne?

Telgraf dalgası, ilk solucan, disket, kalpli e-posta ve kalkanla 1903’ten 2017’ye uzanan siber tarih zaman çizgisi
12 dk okumaYeni keşif

Hack’in tarihi: sihirbazın telgrafından fidye yazılımlarına

İlk “hack” bir bilgisayarda değil, 1903’te bir telsiz gösterisinde yaşandı. Sonra bir mısır gevreği düdüğü, “yakala beni” diyen bir program, 75 sentlik bir hesap hatası ve “seni seviyorum” yazan bir e-posta geldi. Bu yazıda 120 yılı aşan merak, şaka, suç ve savunma hikâyesini birlikte geziyoruz.

Yazıyı oku
Bir öğrenci, eski bir hesap yolunu adım taşları olarak izleyip küçük bir robota bağlıyor.
4 dk okumaYeni keşif

El-Harezmi: algoritma kelimesi bir isimden gelir

Algoritma bugün kodun içindeki adım listesi gibi kullanılıyor. Kelimenin kendisi ise dokuzuncu yüzyılda Bağdat’ta hesap yöntemleri yazan bir bilginin adından türedi.

Yazıyı oku
Bitmemiş dişli bir makinenin yanında, girdi, işlem, bellek ve çıktıyı gösteren kâğıt plan duruyor.
4 dk okumaYeni keşif

Charles Babbage: bitmeyen makine, süren fikir

Charles Babbage’ın en ünlü makinesi hiç tam bitmedi. Yine de içinde girdi, işlem, bellek ve çıktı vardı. Bilgisayar daha ortada yokken bu düzen düşünülmüştü.

Yazıyı oku