Bir eserin sahibi olabilir
Bir kişi fotoğraf çektiğinde, resim çizdiğinde veya bir öykü yazdığında ortaya kendi emeğiyle ürettiği bir eser çıkar. Eser internette görülebiliyor diye herkes onu istediği gibi kopyalayıp kendi çalışmasıymış gibi sunamaz. Kaynağı belirtmek iyi bir alışkanlıktır; ancak tek başına her kullanıma izin verildiği anlamına gelmez. Kullanım koşullarını ve öğretmeninin verdiği yönergeleri kontrol et.
Lisans, kullanım iznini anlatır
Lisans, bir eserin hangi koşullarda kullanılabileceğini açıklayan izin bilgisidir. Bazı açık lisanslar eseri paylaşmaya veya değiştirmeye izin verebilir; bunun için üreticinin adını belirtmek ya da yeni çalışmayı aynı koşullarla paylaşmak gerekebilir. Her açık lisans aynı değildir. “Ücretsiz indir” ifadesi, eserin her yerde ve her amaçla kullanılabileceğini kanıtlamaz. Lisans metnini veya eserin bulunduğu sayfadaki kullanım açıklamasını oku.
Kaynağı ve koşulu birlikte yaz
Bir proje için görsel seçerken üreticinin adını, eserin sayfasını ve lisans bilgisini not et. Görseli değiştiriyorsan bunu da açıkça söyle. İzin bilgisi bulunmayan bir içerik için başka bir seçenek ara: kendi çizimini yapabilir, açık lisanslı bir görsel bulabilir veya öğretmeninden yönlendirme isteyebilirsin. Başkasının çalışmasını izinsiz alıp yalnızca küçük değişiklikler yapmak, onu kendi eserin hâline getirmez.
Mini görev: hayalî lisans etiketi
Kendin üç basit şekilden oluşan küçük bir ikon çiz. Altına üretici olarak “Öğrenci çizimi” yaz ve sınıf sunumunda kullanılmasına izin verip vermediğini belirten hayalî bir not ekle. Ardından başka bir kişinin bu ikonu değiştirerek kullanmasına izin olup olmadığını da açıkla. Gerçek birinin adını ya da eserini kullanmadan, açık izin bilgisinin neden işe yaradığını iki cümleyle anlat.